Geweld in de zorgrelatie

Als zorgaanbieder moet u geweld in de zorgrelatie melden bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Het gaat om situaties van lichamelijk en geestelijk geweld, seksueel misbruik, ontucht en dwang binnen een zorgrelatie. Dat staat in de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Op deze pagina vindt u een uitleg.

Deze informatie is bedoeld voor zorgaanbieders en solistisch werkende zorgverleners. Wilt u als burger een klacht melden bij de inspectie? Dan kunt u dat doen via ons Landelijk Meldpunt Zorg. Jeugdhulpaanbieders kunnen melden via Jeugdhulpaanbieders: melden geweld. Zorgaanbieders kunnen geweld door een cliënt tegen een derde in de ggz en de gehandicaptenzorg melden via een ‘andere melding’.

Hoe meld ik geweld in de zorgrelatie?

U kunt uw melding doen via het:

digitale formulier voor verplichte meldingen

Voor dit formulier heeft u uw vestigingsnummer nodig. Dat nummer vindt u in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. U moet er zelf voor zorgen dat uw gegevens goed in het handelsregister staan.

Welke situaties moet ik melden?

In de Wkkgz staat het als volgt omschreven:

“Seksueel binnendringen van het lichaam van of ontucht met een cliënt, alsmede geweld jegens een cliënt, door iemand die in dienst of in opdracht van een instelling of opdrachtnemer van een instelling werkzaam is, dan wel door een andere cliënt met wie de cliënt gedurende het etmaal of een dagdeel in een accommodatie van een instelling verblijft.”

Geweld in de zorgrelatie is een breed begrip. Dat houdt in dat het niet alleen gaat om seksueel misbruik of ontucht. Het kan gaan om allerlei vormen van mishandeling of dwang die strafbaar zijn volgens het Wetboek van Strafrecht.

In ieder geval moet u melden:

  • Iedere vorm van geweld van een zorgverlener tegenover een cliënt. Het maakt daarbij niet uit waar het geweld heeft plaatsgevonden.
  • Iedere vorm van geweld van een ander persoon van een zorginstelling tegenover een cliënt. Dat kan een persoon zijn die in loondienst is van de instelling. Of die in opdracht werkt van de instelling. Het maakt daarbij niet uit waar het geweld heeft plaatsgevonden.
  • Geweld tussen cliënten. De cliënten verblijven allebei minimaal een dagdeel in dezelfde zorginstelling. Gaat het om een minder ernstige vorm van geweld? Dat moet u dit wel intern registreren. Maar hoeft u niet altijd het meldformulier in te vullen. Lees verder bij de toelichting hieronder.

Toelichting op geweld tussen cliënten onderling

Als uw melding gaat over geweld tussen cliënten ga dan eerst na of u deze situatie afzonderlijk moet melden bij de inspectie.

De overheid heeft aparte beleidsregels gemaakt over de meldplicht geweld tussen cliënten. Hierin staat welke gevallen van geweld tussen cliënten u wel of niet afzonderlijk moet melden bij de inspectie. Situaties die u wél altijd bij de inspectie moet melden:

  • Wanneer een cliënt door het geweld een medische of psychologische behandeling nodig had.
  • Wanneer sprake is van seksueel geweld.
  • Wanneer aangifte is gedaan bij de politie of het Openbaar Ministerie. Of wanneer de politie betrokken is geweest.

Hoe snel moet ik melden?

In de wet (Wkkgz) staat dat u geweld in de zorgrelatie onverwijld moet melden. Dat houdt in:

  • Binnen 3 werkdagen nadat u heeft vastgesteld dat het om geweld in de zorgrelatie gaat.
  • Twijfelt u nog of er sprake was van geweld in de zorgrelatie? Dan heeft u vanaf de constatering van de gebeurtenis 6 weken de tijd om dat te onderzoeken. Zodra u vaststelt dat er sprake is van geweld in de zorgrelatie, dan meldt u dat binnen 3 werkdagen.
  • Is na het onderzoek nog steeds niet duidelijk of het om geweld in de zorgrelatie gaat? Dan adviseren we om de gebeurtenis wel te melden. Meldt u niet (op tijd), dan kunt u een bestuurlijke boete krijgen.

Moet ik alle gegevens van de bij het geweld betrokken personen melden?

Ja, de naam en contactgegevens van de personen die bij het geweld waren betrokken. Van de zorgverleners en andere medewerkers van de zorgaanbieder ook de functie.

Wat gebeurt er nadat ik heb gemeld?

Nadat u het formulier heeft verstuurd, ontvangt u een mail. Dit is een automatisch verstuurd bericht op basis van de gegevens die u heeft ingevuld. In dit bericht staat de vervolgprocedure en wat wij van u verwachten. In het algemeen geldt:

  • U krijgt 8 weken de tijd om een rapportage te maken. In het automatisch ontvangen bericht staat welke richtlijn u daarvoor gebruikt.
  • Hebt u langer de tijd nodig? Dan kunt u gemotiveerd om uitstel vragen via meldpunt@igj.nl. Bijvoorbeeld: Het gaat om een ingewikkelde gebeurtenis in de zorgketen. Of u moet deskundigheid van buitenaf inschakelen voor uw onderzoek. Een verzoek voor uitstel moet u doen binnen de termijn van 8 weken.
  • Hebben wij uw rapport ontvangen? Dan krijgt u binnen 6 weken bericht van ons.

Wanneer is het onderzoek afgerond?

Nadat we uw rapportage hebben ontvangen krijgt u binnen 6 weken bericht van ons. De inspectie sluit het onderzoek af als:

  • Er geen ernstige bedreiging (meer) is voor de veiligheid van cliënten.
  • Het onderzoek goed is uitgevoerd.
  • De nodige maatregelen zijn getroffen.

Wat bij ontslag?

Ontslaat u een medewerker door een incident met geweld? Dan moet u dit ook melden aan de inspectie. U doet dan een tweede melding ’Ontslag wegens disfunctioneren’.

Vragen en antwoorden over melden

Documenten over geweld in de zorgrelatie

Brochure 'Het mag niet, het mag nooit'.

Richtlijn onderzoeksrapportage bij geweld in de zorgrelatie

Richtlijn calamiteitenrapportage