Melding van geweld door een cliënt tegen een derde

De inspectie vindt het belangrijk dat zorgaanbieders incidenten en calamiteiten herkennen, bespreekbaar maken en ervan leren. Het doel is om de zorg te verbeteren en de best mogelijke zorg te bieden: goede en veilige zorg voor iedereen. Het doen van een melding van geweld door een cliënt tegen een derde, draagt hieraan bij. Op deze pagina verduidelijkt de IGJ waarom, wanneer en hoe zorgaanbieders deze melding kunnen doen.

De IGJ wil een melding van geweld door een cliënt tegen een derde ontvangen van aanbieders in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) en de gehandicaptenzorg.

Niet alle ernstige gebeurtenissen in de zorg zijn incidenten of calamiteiten volgens de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Bijvoorbeeld als een cliënt geweld gebruikt tegen een ‘derde’. Dit kan een burger zijn: iemand van buiten de zorg of iemand op straat. Een derde kan ook een zorgverlener in de instelling zijn, die niet betrokken is bij de behandeling van de cliënt. 

De gevolgen van het geweld kunnen voor deze derde heel ernstig en schadelijk zijn. Vaak zijn er ook gevolgen voor de cliënt zelf. Bijvoorbeeld psychische schade of juridische gevolgen zoals een aanhouding, rechtszaak of gevangenisstraf. Geweldsincidenten kunnen ook invloed hebben op (andere) zorgverleners, de zorgaanbieder en de samenleving. Daarnaast hebben de media vaak aandacht voor geweldsincidenten.

Waarom melden bij de IGJ

Geweld van een cliënt tegen een derde met een ernstig schadelijk gevolg voor deze persoon, is een ernstige gebeurtenis. Mogelijk zijn er (indirecte) gevolgen of risico’s voor de veiligheid van cliënten of de zorg. Of is de gebeurtenis ontstaan omdat de kwaliteit van de zorg niet goed (genoeg) is. Daarom vindt de inspectie het belangrijk dat zorgaanbieders het melden als een cliënt geweld gebruikt tegen een derde, met een ernstig schadelijk gevolg.

Zorgaanbieders zijn niet wettelijk verplicht om deze geweldsincidenten te melden bij de IGJ. Maar in het belang van goede en veilige zorg, beveelt de IGJ dit wel aan. De IGJ kan zorgaanbieders helpen om te leren van de gebeurtenis en om te verbeteren. De bredere blik van de IGJ en de ervaring met dit soort en andere meldingen, dragen hieraan bij. Bij mediabelangstelling voor de gebeurtenis kan de zorgaanbieder duidelijk maken dat er onderzoek wordt gedaan en aangeven dat er ook melding bij de IGJ is gedaan.

Wat zijn meldenswaardige geweldsincidenten

Meldenswaardig zijn alle incidenten waarbij de cliënt bij een derde ernstig letsel veroorzaakt. Bijvoorbeeld ernstige verwondingen waarvoor medische behandeling nodig is, blijvend letsel of een overlijden.
Denk hierbij aan een cliënt die met psychotische verschijnselen in een zorginstelling is opgenomen en tijdens verlof een ernstig gewelddelict pleegt of een voorbijganger doodt. Of een cliënt met een beperking die binnen een instelling een zorgverlener neersteekt. Ook verkrachting en ernstige brandstichting door een cliënt, waarbij een derde is betrokken, zijn meldenswaardig.

Hoe kunt u melden

Geweld door een cliënt tegen een derde met een ernstig schadelijk gevolg, meldt u bij de IGJ via de weg van een andere melding. Het begrip ‘andere melding’ komt uit de Wkkgz. Deze meldingen zijn niet verplicht, maar gaan wel over dingen waarop de inspectie toezicht houdt. Inspecteurs bekijken of de situatie een ernstig risico voor de veiligheid van cliënten of de zorg is, of kan zijn.

Vervolg

Uw melding wordt beoordeeld door inspecteurs. Zij bepalen of de IGJ de gebeurtenis nader wil onderzoeken en kunnen hierdoor extra informatie aan u vragen. Na uw melding krijgt u binnen 4 weken schriftelijk bericht. In de meeste gevallen vragen wij u om het geweldsincident zelf te onderzoeken volgens de richtlijn calamiteitenrapportage, ondanks dat het geen calamiteit is. Deze richtlijn helpt namelijk bij het doen van goed en uitgebreid onderzoek. In bepaalde gevallen vragen wij ook om een onafhankelijke voorzitter voor het onderzoek.