De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd ziet toe op de kwaliteit en de veiligheid van de zorg die mondzorgprofessionals leveren. Dit toezicht gebeurt naar aanleiding van meldingen en van mogelijke risico’s die de inspectie ziet. Extra aandacht is er voor taakdelegatie en misbruik van beroepstitels.
Op wie houdt de inspectie toezicht?
Naast mondzorgpraktijken en -instellingen houden we toezicht op individuele mondzorgverleners. Dat kunnen zowel geregistreerde als niet-geregistreerde mondzorgverleners zijn.
Geregistreerde zorgverleners, zoals tandartsen, orthodontisten, kaakchirurgen of geregistreerd mondhygiënisten, vallen onder de Wet beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) en staan geregistreerd in het BIG-register. Voorbeelden van niet-geregistreerde mondzorgverleners zijn mondhygiënisten (niet-geregistreerd), tandartsassistenten en (preventie)assistenten.
Zo ziet het toezicht eruit
Toezicht naar aanleiding van meldingen
Voor ons zijn meldingen over gebeurtenissen waarbij iets mis is gegaan in de zorg een belangrijke bron van informatie. Zorgprofessionals zijn verplicht een calamiteit, geweld in de zorgrelatie of ontslag wegens disfunctioneren bij ons te melden. Daarnaast kunnen zorgprofessionals, maar ook patiënten, naasten en betrokkenen andere zaken melden die mogelijk een risico zijn voor goede en veilige zorg. We kunnen besluiten om naar aanleiding van deze meldingen een onderzoek te starten.
Meldingen van calamiteiten zijn voor zorgprofessionals een hulpmiddel om te leren van wat er mis is gegaan, om zo de kans te verkleinen dat het nog een keer gebeurt. Ga voor informatie over melden en een overzicht van alle soorten meldingen naar de pagina Melden en aanvragen voor professionals.
Bent u ontevreden over de zorg die u, een naaste of iemand anders ontving? Het Landelijk Meldpunt Zorg is onderdeel van de inspectie en kan u verder helpen bij vragen of klachten. Ook vindt u bij het meldpunt meer informatie. Bijvoorbeeld over de mogelijkheden die u heeft bij het indienen van een klacht. Maar ook informatie over uw rechten als patiënt en andere organisaties die u verder kunnen helpen.
Risicogestuurd toezicht
We kunnen ook besluiten om een onderzoek te starten op onderwerpen die grote risico’s voor veilige en goede zorg met zich mee kunnen brengen. Voorbeelden in mondzorgpraktijken zijn bijvoorbeeld hygiëne en infectiepreventie, stralingsbescherming of de organisatie van taakdelegatie bij voorbehouden handelingen. De uitkomsten van een risicogestuurd onderzoek publiceren we als rapport op toezichtdocumenten.igj.nl.
Hier let de inspectie op
We zien erop toe dat zorgprofessionals zich houden aan geldende wetgeving en (veld)normen. Deze veldnormen zijn vaak opgesteld door de beroepsgroep zelf. Als inspectie stellen we zelf geen normen op.
In de wetten staat niet precies beschreven waaraan goede zorg moet voldoen. De beroepsgroep werkt dit uit in beroeps- of veldnormen. De beroepsvereniging voor tandartsen, de Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (KNMT), en de beroepsvereniging voor mondhygiënisten, de Nederlandse Vereniging van Mondhygiënisten (NVM), zijn onder meer betrokken bij het opstellen van de veldnormen voor de mondzorg.
Er zijn ook normen die gelden voor de gehele gezondheidszorg, zoals de NEN 7510, een norm die gaat over informatiebeveiliging. Daarnaast is er wetgeving en zijn er kaders op het gebied van goed bestuur, professionele bedrijfsvoering en transparante verantwoording.
Wetten:
- Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)
- Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG)
- Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO)
- Kernenergiewet (KeW)
Veldnormen van de KNMT:
Specifieke aandachtsgebieden in het toezicht
Taakdelegatie
Taakdelegatie komt veel voor in de mondzorg. We vinden het voor de patiëntveiligheid, kwaliteit van zorg en transparantie belangrijk dat mondzorgpraktijken met name de taakdelegatie van voorbehouden handelingen op een juiste manier organiseren.
In 2023 publiceerden we het toetsingskader Taakdelegatie in de mondzorg. In 2024 voerden we een projectmatig onderzoek uit naar de manier waarop de praktijken het uitvoeren van voorbehouden handelingen in taakdelegatie organiseren. In dat kader brachten we onaangekondigde bezoeken aan 81 mondzorgpraktijken. In een rapport beschrijven we wat we tijdens deze bezoeken zagen.
Misbruik van beroepstitels
Als inspectie vinden we het belangrijk dat patiënten weten met welke zorgprofessional ze te maken hebben. Daarom houden we toezicht op het juiste gebruik van beschermde beroepstitels in de mondzorg. Bij overtreding van de wet- en regelgeving kunnen we eerst een schriftelijke waarschuwing opleggen en bij herhaaldelijk misbruik mogelijk een boete. Lees hieronder wat de wet en regels zeggen over titels.
Volgens de Wet BIG mogen zorgprofessionals de titel van ‘tandarts’ alleen gebruiken als ze als tandarts staan ingeschreven in het BIG-register.
De titel van ‘orthodontist’ mag alleen gebruikt worden door zorgprofessionals die in het BIG-register staan ingeschreven met de specialisatie orthodontist. Tandartsen die orthodontische behandelingen uitvoeren, maar niet ingeschreven staan in het BIG-register met de specialisatie orthodontist, mogen zich ‘tandarts voor orthodontie’ noemen. Zij mogen de titel ‘orthodontist’ niet gebruiken.
Zorgprofessionals mogen de titel ‘mondhygiënist’ alleen gebruiken als ze de hbo-opleiding tot mondhygiënist met een diploma hebben afgerond. Dat valt te controleren met het DiplomaRegister van beroepsvereniging NVM-mondhygiënisten, waar het overgrote deel van de mondhygiënisten bij is aangesloten. Mondhygiënisten kunnen ook geregistreerd zijn in het BIG-register. Zij zijn dan ‘Geregistreerd mondhygiënist’.
Voor tandartsen en mondhygiënisten in opleiding kan de benaming ‘student tandheelkunde’ en ‘student mondzorgkunde’ gebruikt worden. Titels als ‘tandarts in opleiding’ of ‘mondhygiënist in opleiding’ zijn niet toegestaan.
Zorgprofessionals die in het buitenland een tandheelkunde-opleiding hebben gevolgd, maar (nog) niet in het BIG-register zijn ingeschreven als tandarts of orthodontist, mogen de titels van ‘tandarts’ of ‘orthodontist’ niet gebruiken.
Iedereen, dus ook patiënten, kan in het BIG-register kijken of en hoe een zorgprofessional daarin staan ingeschreven.
Infectiepreventie
Infectiepreventie door mondzorgverleners is belangrijk voor een veilige zorgverlening aan patiënten. Daarom geven we ook dit onderwerp extra aandacht. De wettelijke en veldnormen in het toetsingskader Infectiepreventie in de mondzorg zijn het uitgangspunt voor ons als we de infectiepreventie toetsen.
Als de zorg onvoldoende is
Uit het toezicht kan blijken dat de zorg die een mondzorgverlener, -praktijk of -instelling levert onvoldoende of onverantwoord is. We kunnen dan opdracht geven bepaalde verbetermaatregelen door te voeren of een maatregel opleggen. Voorbeelden van een maatregel zijn een boete, verscherpt toezicht, aanwijzing of een bevel. Ook kunnen we besluiten om een tuchtprocedure te starten. In het onderwerp Interventies leest u meer over de maatregelen die we kunnen opleggen.