Wet verplichte ggz en Wet zorg en dwang

Per 1 januari 2020 zijn de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) en Wet zorg en dwang (Wzd) in werking getreden. Dit zijn de opvolgers van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Bopz). De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd houdt toezicht op de naleving van deze wetten.

In de Wvggz en de Wzd staat welke regels en procedures gelden bij het voorkomen en toepassen van dwang in de zorg. De Wvggz regelt de rechten van mensen met psychische stoornissen, die te maken hebben met verplichte zorg in de ggz. De Wzd regelt de rechten van mensen met een verstandelijke beperking en mensen met een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie), die onvrijwillige zorg krijgen. Daarnaast regelt de Wzd de onvrijwillige opnames van mensen. Meer informatie over de wetten staat op www.dwangindezorg.nl.

De inspectie gaf een eerste indruk van haar toezichtbevindingen in de publicatie Noodzaak tot samenwerken bij gedwongen zorg. Hierin staat wat de inspectie zag na de eerste drie maanden Wvggz en Wzd in 2020. In de publicatie De zorgvuldige uitvoering van dwang in de zorg écht goed regelen, kan alleen regionaal nog te traag staat wat de inspectie zag van april tot oktober 2020.

Uitgangspunten en randvoorwaarden verantwoorde gedwongen zorg

De inspectie heeft in haar toezicht op de Wvggz en de Wzd aandacht voor de belangrijkste uitgangspunten en randvoorwaarden van verantwoorde gedwongen zorg:

  • Dwang zoveel mogelijk voorkomen en anders zorgvuldig toepassen
  • De juiste zorg op de juiste plaats
  • Voldoende en deskundig personeel
  • Aandacht voor de belangen en de rechtspositie van de cliënt

Lees hierover meer in onze toezichtvisie ‘Terughoudend en zorgvuldig omgaan met onvrijwillige en verplichte zorg’

Aandacht voor nieuwe elementen

Locatieregister

Zorgaanbieders die verplichte of onvrijwillige zorg leveren, moeten zijn ingeschreven in het online locatieregister Wvggz/Wzd.

Het is de verantwoordelijkheid van een zorgaanbieder zelf om zichzelf en de locaties waar of van waaruit hij gedwongen zorg verleent te registreren. Locaties met voorheen een Bopz-aanmerking zijn automatisch opgenomen in het register. Zorgaanbieders hoeven per 1 januari 2020 geen Bopz-aanmerking meer aan te vragen bij VWS, zoals vereist was onder de Wet Bopz. Hiermee is ook de toets vooraf van de inspectie vervallen.

Publicaties