Medische zorg in justitiële inrichtingen

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) controleert de medische zorg in gevangenissen, tbs-klinieken, arrestantencomplexen, detentie- en uitzetcentra.

De medische zorg in een justitiële inrichting moet dezelfde kwaliteit hebben als de zorg die mensen in de vrije samenleving krijgen. Maar iemand die bijvoorbeeld in een gevangenis of tbs-kliniek zit kan niet zelf kiezen voor een arts of andere behandelaar. Daarom is de controle van de inspectie op de zorg aan mensen in justitiële inrichtingen zo belangrijk. 

Forensische zorg

Een deel van de medische zorg aan mensen in justitiële inrichtingen heet forensische zorg. Forensische zorg is de geestelijke gezondheidszorg die wordt geboden in bijvoorbeeld een tbs-kliniek of een penitentiair psychiatrisch centrum van een gevangenis.

Forensische zorg wordt niet alleen in een inrichting geboden. Soms woont iemand gewoon thuis, en heeft werk of een gezin. Iemand gaat in zo’n geval naar een forensische polikliniek.

Toezicht op de zorg

Wij houden toezicht op de medische zorg in justitiële inrichtingen om de veiligheid, kwaliteit en toegankelijkheid ervan bewaken. Daarvoor gebruiken we twee vormen van toezicht:

  1. risicogestuurd toezicht
  2. incidententoezicht aan de hand van meldingen

Wat controleert de inspectie?

Terugkerende thema’s bij het toezicht alle inrichtingen zijn of:

  • de gezondheid bij binnenkomst wordt onderzocht en hoe dat wordt gedaan;
  • wordt onderzocht of de persoon psychisch kwetsbaar is;
  • de dossiers goed worden bijgehouden en de informatieoverdracht goed wordt gedaan;
  • er een inschatting wordt gemaakt wat een risico kan zijn voor de gezondheid van deze persoon en andere personen.

Daarnaast controleert de inspectie ook de kwaliteit van:

  • geneeskundige handelingen die onder dwang worden uitgevoerd;
  • calamiteitenonderzoek: gebeurt dat onderzoek methodisch en systematisch, voldoende onafhankelijk en multidisciplinair.

Samenwerking, wetten en verdragen

Om te controleren of in Nederland gedetineerden, patiënten en bewoners menswaardig worden behandeld, richtte de overheid een netwerk op: het Nationaal Preventie Mechanisme.

Bij het toezicht houden werkt de inspectie vaak samen met de Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV). De taken van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd zijn in verschillende wetten en verdragen vastgelegd: