Wat zijn geneesmiddelenreclame en gunstbetoon?

Onder geneesmiddelenreclame vallen alle mogelijke vormen van reclame. Naast reclame-uitingen is gunstbetoon ook een vorm van geneesmiddelenreclame.

Bijvoorbeeld:

  • Folders in de wachtkamer van de dokter/tandarts en TV-reclames.
  • Reclame die symptomen van een aandoening beschrijft met het advies naar de huisarts te gaan. Het geneesmiddel zelf komt er niet in voor. Voorbeelden van symptoomreclame zijn campagnes voor schimmelnagels, blaasproblemen en maagzuur.
  • Gunstbetoon: (vergoeding voor) reizen, congressen, nascholing met diner, cadeaus en dienstverlening (lezingen, onderzoeken) die bedrijven aan artsen aanbieden.

Voorlichting of informatie valt niet onder reclame. Het verschil tussen reclame en voorlichting/informatie is soms moeilijk te maken en hangt af van de situatie. De kern bij voorlichting/informatie is dat deze nodig is voor een goede medische behandeling. Denk hierbij aan de bijsluiter. Het geneesmiddel of het gebruik ervan wordt niet aangeprezen

Of een bepaalde uiting moet worden gezien als reclame, is niet afhankelijk van de afzender. Iedereen kan reclame maken: bedrijven, maar ook artsen, apothekers, of andere personen.

2 soorten reclame

De Geneesmiddelenwet maakt onderscheid tussen twee soorten geneesmiddelenreclame:

  • Reclame voor geneesmiddelen die op recept verkrijgbaar zijn;
  • Reclame voor zelfzorggeneesmiddelen.

Het is verboden om voor receptgeneesmiddelen publieksreclame te maken. Wel mag de reclame, onder voorwaarden, worden gericht aan beroepsbeoefenaren. Dat zijn beroepen zoals artsen, tandartsen, verloskundigen, apothekers en apothekersassistenten. Reclame voor zelfzorggeneesmiddelen mag, maar ook daarvoor gelden regels.

Of een geneesmiddel met of zonder recept verkrijgbaar is, kunt u vinden in de geneesmiddeleninformatiebank van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).

Reclame voor receptgeneesmiddelen

Het is verboden publieksreclame te maken voor geneesmiddelen die alleen op recept verkrijgbaar zijn. Beroepsbeoefenaren zijn een uitzondering. Onder voorwaarden mag reclame gericht zijn op hen. Dat geldt ook voor reclame richting hun assistenten die geneesmiddelen voorschrijven of afleveren.

Het gaat dan om reclame in de vorm van advertenties, maar ook om financiële bemoeienis. Bijvoorbeeld het betalen van reizen of cadeaus. Alle vormen van reclame gericht op beroepsbeoefenaren zijn gebonden aan strikte regels. De regels gaan onder andere over:

  • de inhoud van advertenties 
  • de waarde van cadeaus 
  • de vergoeding voor verrichte diensten

Reclame voor zelfzorggeneesmiddelen

Het is wettelijk toegestaan publieksreclame te maken voor geneesmiddelen die zonder recept te verkrijgen zijn. Wel moet deze reclame aan bepaalde voorwaarden voldoen. Het moet bijvoorbeeld duidelijk zijn dat het om een geneesmiddel gaat. Ook moeten de belangrijkste gebruiksvoorschriften gemeld worden. Daarnaast mag de reclame niet gericht zijn op kinderen. Verder mag de reclame niet suggereren dat het geneesmiddel beter is dan andere geneesmiddelen.

Hoe handhaaft de inspectie?

Hoofdstuk 11 van de Geneesmiddelenwet gaat over handhaving. Bij overtreding van de regels voor geneesmiddelenreclame legt de inspectie meestal een boete op. Het normbedrag voor een boete is € 150.000 voor grote bedrijven. De hoogte van de boete hangt af van de grootte van het bedrijf en de zwaarte en de ernst van de overtreding. In sommige gevallen volstaat de inspectie met een waarschuwing.

Inspectierapporten bekijken

Bekijk onze inspectierapporten geneesmiddelenreclame en gunstbetoon bij onze toezichtdocumenten. Klik (in het grijze vlak) op ‘Selecteer een zorgsector’ en kies voor ‘Geneesmiddelen, reclame en gunstbetoon’. Klik daarna op ‘zoek’.

Geldende regels

Vragen over de regels?

Farmaceutische bedrijven kunnen bij de Stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) advies en informatie vragen over de toepassing van de regels voor geneesmiddelenreclame bij marketing- en salescampagnes.