Domein Jeugd en Maatschappelijke Zorg

Het domein Jeugd en Maatschappelijke Zorg ziet toe op de kwaliteit en veiligheid van alle vormen van jeugdzorg en maatschappelijke zorg èn op de naleving van de wetgeving. Onze hoogste prioriteit geven wij aan de langdurige zorg voor kwetsbare doelgroepen.

Steeds meer letten we er in ons toezicht op dat de zorg persoonsgericht is: afgestemd op iemands persoonlijke behoeften, wensen en voorkeuren. Wij vinden het belangrijk dat er een goede samenwerking is tussen de diverse professionals rondom een patiënt of cliënt, nu steeds meer zorg thuis plaatsvindt. Daarbij kijken we ook naar hoe de patiënt/cliënt en zijn naasten worden betrokken bij het zorgproces. Daarnaast houden wij toezicht op zorgpreventie en infectiepreventie.

In ons toezicht gaan wij ervan uit dat zorgaanbieders en -besturen hun best doen professioneel te handelen en zich blijven inspannen voor verdere verbetering van de zorg. Wij streven daarbij naar het juiste evenwicht tussen vertrouwen en ingrijpen waar nodig.

Het domein bestaat uit verschillende eigentijdse en effectieve afdelingen die zich richten op toezicht op de zorg voor kinderen en jeugdigen, ouderen, gehandicapten, asielzoekers, justitiabelen en psychisch kwetsbare cliënten.

Jeugd

Ieder kind een veilig thuis en een gezonde ontwikkeling, dat is de missie van de afdelingen Jeugd. De afdelingen Jeugd houden toezicht op de jeugdhulpverlening, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Dat gebeurt deels in samenwerking met andere inspecties. Wij onderzoeken of kinderen en jeugdigen goede én voor hen passende hulp krijgen in een veilige omgeving. Hiervoor verzamelen wij informatie over de organisaties die onder de Jeugdwet vallen en doen hier onderzoek naar. De uitkomsten van die onderzoeken kunnen voor ons reden zijn om op inspectiebezoek te gaan bij een aanbieder van jeugdhulp.

Op deze manier kunnen wij onderzoeken of aanbieders goede jeugdhulp bieden. Bij het toezicht door de afdelingen Jeugd staat het belang van het kind centraal. Daarom spreken onze inspecteurs ook graag met kinderen en jeugdigen zelf tijdens een inspectiebezoek.

Verder besteden de afdelingen Jeugd aandacht aan thema’s als preventie en het stimuleren van een ontwikkelingsgericht klimaat in de sector. Waar mogelijk en nodig werken we daarbij samen met veldpartijen, gemeenten, koepels en departementen. Verder vinden wij het belangrijk dat het toezicht aansluit op ontwikkelingen in de sector en de diversiteit daarbinnen. Wij ontwikkelen steeds nieuwe manieren om effectiever en efficiënter toezicht te houden.

De afdelingen Jeugd houden toezicht op de verschillende jeugdhulp regio’s in Nederland. Zo is er een team Noord, een team Midden en een team Zuid. Daarnaast is er een team dat zich bezighoudt met het toezicht naar aanleiding van meldingen door jeugdhulpaanbieders: de Commissie Meldingen Jeugd. In een team werken ongeveer 15 medewerkers. De medewerkers van de afdelingen werken nauw samen met andere inspecties en betrokken veldpartijen.

Geestelijke Gezondheidszorg

In de geestelijke gezondheidszorg (ggz) worden mensen behandeld omdat ze een psychische zorgvraag hebben. Het type vragen waarvoor mensen zorg krijgen in de ggz is heel divers. Wij vinden het belangrijk dat deze mensen worden ondersteund in hun herstel en zoveel mogelijk regie kunnen voeren over de zorg die ze ontvangen. Wij houden hier toezicht op vanuit onze afdeling Geestelijke gezondheidszorg.

In ons toezicht kijken wij onder andere naar de kwaliteit van de ambulante ggz, zorg voor mensen die verward gedrag vertonen, integere bedrijfsvoering of kwaliteit van gedwongen zorg. We sluiten aan op de ontwikkelingen in de samenleving in het algemeen en de ggz in het bijzonder. Zo kijken we bijvoorbeeld naar de effecten van personele krapte op het zorgaanbod. We doen ook onderzoek naar incidenten die zich voordoen.

In de ggz zijn er grote instellingen met een integraal aanbod, kleinere aanbieders met een specialistisch profiel en zelfstandig gevestigde therapeuten. Daar houden we in ons toezicht rekening mee.

De afdeling GGZ bestaat uit 2 teams:

  • Team Incidententoezicht: dit team onderzoekt gemelde incidenten. Dit kan gaan over de kwaliteit van zorg voorafgaand aan een suïcide, geweldsincidenten of meldingen over professionals die onveilig werken. Het gaat vaak om heftige situaties, waarbij het team kijkt of de zorgverleners de juiste zorg hebben geboden en of zij (willen) leren van wat er is gebeurd.
     
  • Team Risicogestuurd toezicht: dit team legt bezoeken af aan instellingen en netwerken in de ggz om te onderzoeken hoe de kwaliteit van zorg geregeld is. Het kan gaan om algemene kwaliteitsaspecten, maar ook specifieke risico’s of thema’s waar het team proactief onderzoek naar doet. Het team probeert risico’s tijdig te signaleren en aan te moedigen wat goed gaat.

Verpleging & Verzorging

De afdeling Verpleging & Verzorging (V&V) houdt toezicht op de hele sector verpleging en verzorging. Die sector beslaat zorg thuis, in een (particulier) verpleeghuis of in een (kleinschalige) andere setting. Die zorg wordt meestal betaald uit een persoonsgebonden budget of in natura.

Wij beoordelen de zorgaanbieders uit deze sector op drie belangrijke thema’s:

  1. aandacht voor persoonsgerichte zorg
  2. werken aan voldoende en deskundige zorgverleners
  3. sturing door de organisatie op kwaliteit en veiligheid

Deze thema’s zijn gebaseerd op het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg. In ons toezicht richten wij ons op onderwerpen zoals goed bestuur, dementie en onbegrepen gedrag. Andere belangrijke prioriteiten voor ons zijn: methodisch werken, de verbetering van de veiligheid bij zowel cliënt als zorgverlener in de zorg en in de zorg en het continu leren en verbeteren door zorgaanbieders. Daarnaast houden we thematoezicht.

De afdeling heeft 3 risicotoezichtteams en 3 incidententoezichtteams:

  • De inspecteurs van het risicotoezicht leggen alle soorten bezoeken af in de thuiszorg en bij verpleeghuizen; zowel kleine als grote organisaties.
  • De teams incidententoezicht beoordelen alle soorten meldingen: calamiteiten, meldingen geweld in de zorgrelaties en meldingen ontslag bij disfunctioneren.

Netwerkzorg & Preventie

De afdeling Netwerkzorg & Preventie houdt toezicht op thema’s die door alle sectoren in de gezondheidszorg heen spelen: zorg in netwerken en (infectie)preventie. We werken dan ook veel samen met de andere afdelingen van IGJ.

Zowel op het gebied van netwerkzorg als op het gebied van preventie houden we thematisch toezicht. Onze keuze voor bepaalde thema’s vloeit voort uit risico’s die we in de praktijk zien. We agenderen en signaleren nieuwe risico’s en ontwikkelen hiervoor specifieke toezichtactiviteiten.

Ons toezicht kent drie pijlers:

  1. We agenderen risico’s die we tegenkomen in de praktijk.
  2. We stimuleren zorgverleners te leren en verbeteren.
  3. Zo nodig treden we handhavend op.

De afdeling bestaat uit twee teams:

  • Team Netwerkzorg: Het Team Netwerkzorg houdt toezicht op zorgnetwerken rond cliënten met meerdere zorgbehoeften. We stimuleren de samenwerking in zorgnetwerken en signaleren knelpunten bij de betrokken zorgverleners en andere partijen. Ook ontwikkelen we toezichttrajecten op zorgnetwerken. Daarvoor knopen we de ervaringen en expertise van de verschillende afdelingen aan elkaar.
     
  • Team Preventie: Het Team Preventie ontwikkelt samen met andere afdelingen toezicht op het thema preventie (het voorkomen dat mensen (chronisch) ziek worden). Ook houdt het team toezicht op partijen die een rol spelen bij de signalering, het voorkomen en de bestrijding van infectieziekten. De inspectie spoort alle betrokkenen aan meer aandacht te schenken aan gezond leven en persoonsgerichte zorg waardoor gezondheidswinst behaald kan worden.

Gehandicaptenzorg & Zorg voor Asielzoekers en Justitiabelen

De afdeling Gehandicaptenzorg & Zorg voor Asielzoekers en Justitiabelen (GZ&ZAJ) kijkt naar de zorg voor mensen met én in beperking. We houden toezicht op de gehandicaptenzorg èn de medische zorg in asielzoekerscentra, penitentiaire inrichtingen en forensische psychiatrische centra (TBS). Dat zijn uiteenlopende sectoren, maar zij hebben wel een gemeenschappelijke deler: menswaardigheid is voor ons het uitgangspunt.

De gehandicaptenzorg is een divers toezichtgebied. Het gaat om zorg thuis of in een instelling, om grote en kleine organisaties, om wonen of alleen dagbesteding. De cliëntengroepen waar het om gaat zijn ook verschillend. Het gaat om lichamelijk, verstandelijk of zintuiglijk beperkten van alle leeftijden.

In ons toezicht op de gehandicaptenzorg staan de thema’s persoonsgerichte zorg, menswaardigheid en kwaliteit van leven voorop. Ook vrijheidsbeperking is altijd een belangrijk onderwerp. Andere prioriteiten zijn seksueel grensoverschrijdend gedrag, nieuwe en kleine zorgaanbieders, de werking van het Kwaliteitskader Gehandicaptenzorg en de samenwerking met de Inspectie Justitie en Veiligheid. Daarnaast krijgen elk jaar bepaalde onderwerpen extra aandacht. Door te agenderen en te stimuleren willen we de kwaliteit van zorg – of beter: begeleiding en behandeling – verbeteren. Waar nodig zetten we handhaving in.

GZ&ZAJ heeft drie teams:

  • Het team ZAJ kijkt onder andere of de zorg in asielzoekerscentra, tbs-klinieken en gevangenissen goed en goed toegankelijk is.
     
  • Voor gehandicaptenzorg hebben we een risicotoezichtteam (team RT) en een incidententoezichtteam (team IT).