Jeugdhulpaanbieders: melden calamiteit

Hoe meldt u een calamiteit?

U kunt een calamiteit melden door het Meldformulier Meldingen Jeugd in te vullen. 

Voorbereiden melding
U kunt de melding via het Meldformulier Meldingen Jeugd niet tussentijds opslaan. Daarom adviseren wij u om van tevoren de vragen te bekijken en de informatie te verzamelen die u nodig heeft om de vragen te beantwoorden. De Vragenlijst Meldformulier meldingen Jeugd staat onderaan deze pagina bij Documenten.

Naar het formulier
Dit meldformulier staat in Mijn IGJ. U hoeft niet in te loggen om het formulier in te vullen.

Voor wie geldt de meldplicht?

Jeugdhulpaanbieders (inclusief Jeugd ggz) en gecertificeerde instellingen zijn volgens de Jeugdwet verplicht een calamiteit bij de inspectie te melden. Deze verplichting geldt ook voor Veilig Thuis organisaties op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo). 

Wat is een calamiteit volgens de wet?

Jeugdwet, artikel 1.1 Definitie calamiteit: ‘Een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis die betrekking heeft op de kwaliteit van de jeugdhulp en die tot een ernstig schadelijk gevolg voor of de dood van een jeugdige of ouder heeft geleid.’

Wat betekent dat?

De onderdelen in de definitie moeten allemaal gelden. Er is dus sprake van een niet beoogde of onverwachte gebeurtenis die:

• heeft plaatsgevonden bij verlening jeugdhulp of uitvoering kinderbeschermingsmaatregel of jeugdreclassering;
• én betrekking heeft op de kwaliteit van de jeugdhulp;
• én heeft geleid tot een ernstig schadelijk gevolg of de dood van een jeugdige(n) of ouder(s).

Wanneer moet u een calamiteit melden?

De wet geeft aan dat u 'onverwijld' moet melden. Volgens de Leidraad Meldingen Jeugd is dit binnen 3 werkdagen. 

Waar meerdere instellingen betrokken zijn, kan gezamenlijk gemeld worden of door een instelling namens anderen. Daarbij is belangrijk dat de directie van de andere instelling laat weten met de melding in te stemmen. Voor de inspecties is het belangrijk dat duidelijk is dat de inhoud van de melding is goed gekeurd door de directeur/bestuurder van de instelling namens wie gemeld is.

Als u twijfelt of er sprake is van een calamiteit volgens de definitie uit de Jeugdwet, kunt u eerst zelf onderzoek doen om na te gaan of aan alle criteria wordt voldaan. Bijvoorbeeld of de gebeurtenis betrekking heeft op de kwaliteit van de geboden hulp. U heeft hier maximaal 6 weken de tijd voor. Ontdekt u tijdens dit onderzoek dat het gaat om een calamiteit, dan dient u direct te melden aan de inspectie. Weet u na de 6 weken onderzoek nog niet zeker of het een calamiteit was? Dan adviseert de inspectie u de gebeurtenis wel te melden.

Behandeling van de meldingen

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid behandelen de meldingen binnen het jeugddomein. Het kan zijn dat één of beide inspecties betrokken zijn bij de beoordeling en afhandeling van een melding. Deze inspecties werken ook samen met de Inspectie van het Onderwijs, de Nederlandse Arbeidsinspectie en de Wmo-toezichthouder als daar aanleiding voor is.

In hun toezicht moedigen de inspecties organisaties en hulpverleners aan om samen te werken aan de kwaliteit en veiligheid van de hulp, om risico’s te beperken, en vooral samen te leren van de dingen die beter kunnen en moeten. Als u een melding doet bij de inspecties dan stellen wij u in het meldformulier al vragen over het gewenste vervolg op de melding. Stem ook altijd af met eventuele ketenpartners over samen melden, het vervolg en hoe u samen kunt leren van het incident. 

Wij nemen na een melding meestal telefonisch contact op met de melder om het vervolg erop te bespreken. Soms zijn er al afspraken gemaakt tussen de organisatie(s) en de inspecties waardoor dit niet nodig is.  Vervolgens ontvangt u bericht met de vervolgprocedure en wat wij van u verwachten.

Opvolging van meldingen

In de meeste gevallen verwachten de inspecties dat u zelf onderzoek doet. De vorm van het onderzoek is maatwerk. Er zijn verschillende vormen mogelijk zoals een reflectietraject, een evaluatiebijeenkomst of een methodisch onderzoek naar onderliggende oorzaken. Afhankelijk van de context willen de inspecties de uitkomsten van het onderzoek ontvangen en beoordelen. Wij sluiten de melding af als er voldoende zorgvuldig en passend geleerd is. Het kan ook zijn dat wij zelf onderzoek doen. Hier kunnen wij toe besluiten als er sprake is van een situatie die voor de veiligheid van kinderen, jongeren en/of ouders, dan wel voor de kwaliteit van de hulp in de toekomst een ernstige bedreiging kan betekenen, of met het oog op het belang van verantwoorde hulp anderszins noodzaakt tot nader onderzoek.

Familie inspecteurs

Wij merken dat persoonlijk contact met een vertrouwd gezicht vanuit de inspecties belangrijk kan zijn voor betrokken kinderen, jongeren of de familie gedurende de behandeling van een melding. Wij hebben daarom familie inspecteurs die kunnen worden ingezet als vast contactpersoon voor de jongere en/of de familie tijdens de behandeling van een melding. Dit doen wij meestal wanneer we als  inspecties zelf onderzoek doen naar een gebeurtenis. Familie inspecteurs zijn hiervoor speciaal opgeleid.