Suïcides en suïcidepogingen binnen de ggz

Binnen de ggz is suïcidepreventie een belangrijk onderwerp. Door een psychiatrische ziekte kunnen mensen een einde aan hun leven willen maken. Wanneer iemand dit doet, heet dit suïcide of zelfdoding. Als iemand probeert suïcide te plegen zonder dat die persoon overlijdt, wordt dit een poging tot zelfdoding of suïcidepoging genoemd. Suïcide en suïcidaliteit zijn zeer ingrijpende onderwerpen, vooral voor mensen en hulpverleners die er direct mee te maken krijgen.

De zorg van de ggz is er op gericht om suïcide te voorkomen. De acties die een zorgaanbieder of zorgverlener hiervoor uitvoert, worden suïcidepreventie genoemd. Wanneer een patiënt die in behandeling is binnen de ggz suïcide pleegt of een suïcidepoging doet waarbij ernstige schade ontstaat, doet de zorgaanbieder zelf onderzoek naar het gebeuren. Dit gebeurt door de zorgaanbieder bij wie de patiënt in behandeling was op het moment van de gebeurtenis.

Melden van een suïcide of suïcidepoging met ernstig schadelijk gevolg

Situaties waarin de zorgaanbieder bij de inspectie melding moet doen van een suïcide of suïcidepoging met ernstig schadelijk gevolg, staan beschreven op de pagina melden van suïcide of suïcidepoging met ernstig schadelijk gevolg.

Aantallen suïcides en suïcidepogingen met ernstig schadelijk gevolg binnen de ggz

Sinds mei 2011 vraagt de inspectie jaarlijks informatie op bij ggz-instellingen over aantallen suïcides en suïcidepogingen met ernstig schadelijk gevolg. Het gaat dan om de situaties wanneer iemand in behandeling was  bij de ggz-instelling op het moment van de gebeurtenis. Dit kan zowel bij opname als bij ambulante zorg het geval zijn geweest.  De inspectie ontvangt deze informatie op geaggregeerd niveau. De inspectie gebruikt deze informatie voor het toezicht op de zorgaanbieders ggz.

De onderstaande tabel geeft  de resultaten van de jaarlijkse uitvraag weer. Bij deze informatie hoort een toelichting, die van belang is om de aantallen goed te kunnen begrijpen.

Totaal aantal suïcides en suïcidepogingen met ernstig schadelijk gevolg in de ggz

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018
Totaal aantal bevraagde instellingen 105 170 264 254 168 326 349 348
Totaal aantal suïcides 651 677 696 727 684 724 759 764
Totaal aantal gemelde suïcidepogingen met ernstig schadelijk gevolg 153 176 246 210 186 243 155 242

Toelichting

  • Het bovenstaande overzicht geeft weer hoeveel patiënten die in zorg waren bij een ggz-instelling suïcide of een suïcidepoging met ernstig schadelijk gevolg hebben gepleegd.
  • Het gaat om patiënten die op het moment van de gebeurtenis in zorg waren bij een ggz-instelling. Dit kan zowel bij opname als bij ambulante zorg het geval zijn geweest.
  • Deze aantallen zijn aangeleverd vanuit de jaarlijkse uitvraag door de inspectie bij deze zorgaanbieders. Het is geen overzicht van het totaal aantal suïcides of suïcidepogingen in Nederland.
  • Als gevolg van verschillende manieren van het verzamelen van de gegevens en de wijzigingen in het zorgstelsel, is het aantal instellingen waarbij gegevens zijn uitgevraagd wisselend. Daardoor kunnen de cijfers van de verschillende jaren niet met elkaar vergeleken worden.
    • In 2011 werd het aantal instellingen waarbij de gegevens zijn uitgevraagd bepaald op basis van de Sociale Kaart GGZ.
    • Vanaf 2013 is een aantal bronnen gecombineerd, waardoor het aantal ggz-instellingen waarbij informatie is uitgevraagd over 2013 is toegenomen.
    • Door de inwerkingtreding van de Wet maatschappelijke ondersteuning(Wmo 2015) en de Jeugdwet valt een aantal ggz-instellingen niet meer binnen de groep waarbij de gegevens worden verzameld ten behoeve van het toezicht. Hierdoor is het aantal ggz-instellingen waarbij informatie is uitgevraagd over 2015 afgenomen.
    • Vanaf het jaar 2016 is de uitvraag gedaan bij alle instellingen waarvan een kwaliteitsstatuut is geregistreerd bij Zorginstituut Nederland. Hierdoor is het aantal ggz-instellingen waarbij informatie is uitgevraagd over 2016 toegenomen.
  • De jaarlijkse gegevensverzameling richt zich niet op de justitiële instellingen (forensisch psychiatrische centra en penitentiaire inrichtingen).
  • De jaarlijkse gegevensverzameling richt zich niet op zelfstandig gevestigde beroepsbeoefenaren (solistisisch werkende zorgverleners) in de ggz.
  • De jaarlijkse gegevensverzameling richt zich waar het gaat om jeugdhulp alleen op zorg in het kader van de Jeugdwet binnen ggz-instellingen. Deze cijfers bevatten dus niet een volledig overzicht van alle suïcides en suïcidepogingen met schadelijk gevolg binnen de jeugdhulp en jeugdzorginstellingen.
  • Om op landelijk niveau een uitspraak te doen over relatieve verschuivingen in het aantal bij de inspectie gemelde suïcides en suïcidepogingen met ernstig schadelijk gevolg, moet rekening worden gehouden met demografische gegevens zoals het aantal (opgenomen) psychiatrische patiënten.

Cijfers suïcides en suïcidepogingen met ernstig letsel per instelling 2016-2018

Via onderstaande link is een overzicht met bijbehorende toelichting beschikbaar met de aantallen suïcides en suïcidepogingen met ernstig schadelijk gevolg op geaggregeerd niveau per zorgaanbieder ggz. Overzicht suïcides en suïcidepogingen met cijfers per instelling 2016-2018.