Off-label voorschrijven

Bij voorkeur schrijven artsen een geneesmiddel voor dat geregistreerd is voor specifieke klachten. Daarnaast is het mogelijk om voor individuele patiënten een geneesmiddel voor te schrijven dat niet geregistreerd is voor de betreffende klachten. Dit is off-label gebruik.

Daar zitten wel voorwaarden aan:

  • De arts moet de behandelrichtlijn van de beroepsgroep volgen. Hierin zijn actuele wetenschappelijke en klinische inzichten opgenomen.
  • Is er geen behandelrichtlijn of is deze nog in ontwikkeling? Dan moet de arts overleggen met de apotheker over het off-label voorschrijven van het geneesmiddel. Pas daarna kan de apotheker dit middel afleveren.
  • De arts moet nagaan of er een andere acceptabele behandeling mogelijk is met een geneesmiddel dat geregistreerd is voor de specifieke klachten.
  • De arts maakt een goede afweging tussen eventuele risico’s en het nut van het off-label geneesmiddel.
  • De arts moet de patiënt informeren dat hij een off-label behandeling krijgt voorgeschreven. De patiënt moet zelf ook instemmen met deze behandeling.
  • De voorschrijvend arts dient te overleggen met de hoofdbehandelaar voordat hij off-label voorschrijft.

Daarnaast kunnen artsen geneesmiddelen voor andere klachten dan waarvoor het geneesmiddel is bedoeld, binnen een klinisch onderzoek voorschrijven. Ook daar zitten wel regels aan vast. Een dergelijk onderzoek mag bijvoorbeeld pas starten na een positief oordeel van een medisch-ethische toetsingscommissie. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) handhaaft als de regels niet worden nageleefd.

Zie voor meer informatie over off-label gebruik:

In de geneesmiddeleninformatiebank van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen kunt u vinden welke geneesmiddelen waarvoor geregistreerd zijn.

Off-label voorschrijven (hydroxy)chloroquine en ivermectine

De inspectie grijpt in bij het off-label voorschrijven van (hydroxy)chloroquine en ivermectine tegen corona. Zie het nieuwsbericht over boetes die de inspectie dan kan opleggen. De inspectie vraagt aan apothekers het te melden als zij een recept voor deze middelen krijgen en er een vermoeden bestaat dat dit voor de behandeling van corona is.

Meldingen kunnen per e-mail naar meldpunt@igj.nl, liefst met een afschrift van het recept. Als er geen recept (meer) is, is het verzoek om in de e-mail de volgende vragen te beantwoorden: 

  • Is het voorschrift op receptpapier (handgeschreven/getypte tekst/digitaal)?
  • Wat is de datum van het voorschrift?
  • Wanneer is het aangeboden in de apotheek (datum) en door wie?
  • Naam en voorletter(s) van de voorschrijver.
  • Indien van toepassing: wat is de praktijknaam op het receptpapier?
  • Informatie over het voorgeschreven geneesmiddel (merknaam/stofnaam), sterkte, aantal en gebruik.
  • Indien van toepassing: indicatie op recept.
  • Is het voorschrift voor een vaste patiënt van de apotheek?
  • Is er overleg geweest tussen apotheker en voorschrijver? Zo ja, wie nam het initiatief?
  • Voor zover bekend: heeft de patiënt een behandelrelatie met de voorschrijver?
  • Is het geneesmiddel door de apotheker ter hand gesteld?