Aanbieders van gesloten jeugdhulp (JeugdzorgPlus) zijn verplicht om gegevens over vrijheidsbeperkende maatregelen bij jongeren aan te leveren bij de inspectie: een overzicht in cijfers en een analyse hierover. Op deze pagina staan cijfers over de vrijheidsbeperkende maatregelen die in de tweede helft van 2025 (H2) zijn toegepast bij jongeren. We vergelijken deze cijfers met de maatregelen die zijn toegepast in de eerste helft van 2025 (H1).

Vanaf 2024 registreren aanbieders gegevens over vrijheidsbeperkende maatregelen bij jongeren en leveren zij deze gegevens aan bij de inspectie. De registratie verloopt nog niet overal op dezelfde manier, door technische en inhoudelijke uitdagingen. De cijfers over 2024 zijn daarom te onbetrouwbaar om te delen. Vanaf 2025 delen wij de cijfers over vrijheidsbeperkende maatregelen in de gesloten jeugdhulp. De datakwaliteit is nog steeds niet helemaal goed. Onderstaande cijfers geven daarom nog geen betrouwbare weergave van de praktijk. Ze geven wel een beeld van de situatie. 

Aantal geregistreerde vrijheidsbeperkende maatregelen per jongere

In de tweede helft van 2025 zijn bij 429 jongeren in de 8 instellingen voor gesloten jeugdhulp 4.390 maatregelen geregistreerd. Dit is een toename in registraties van 31% ten opzichte van de eerste helft van 2025. De stijging komt voornamelijk doordat aanbieders beter registreren, omdat zij zich meer bewust zijn van wat er geregistreerd moet worden.

In de tweede helft van 2025 werden bij 61% van de jongeren tussen de 1 en 5 vrijheidsbeperkende maatregelen geregistreerd. Wat opvalt is dat het aantal jongeren met veel registraties (meer dan 21) toeneemt.

Verdeling aantal geregistreerde vrijheidsbeperkende maatregelen per jongere

in procenten

Geregistreerde vormen van vrijheidsbeperkende maatregelen

De meest voorkomende vrijheidsbeperkende maatregelen zijn kamerplaatsing (20% in H2 2025), vastpakken en vasthouden (19% in H2 2025) en beperking van communicatiemiddelen (21%). Deze laatste categorie toont een sterke stijging tussen H1 en H2. Dit komt voornamelijk door de ontvangen gegevens van 1 aanbieder. In gesprek met deze aanbieder bleek dat zij zeer nauwkeurig elke inname van een telefoon registreren. Dit verschilt met de manier van registreren van andere aanbieders. 

Verdeling vormen vrijheidsbeperkende maatregelen

in procenten

Door een fout in de codering bij 1 aanbieder, werd ‘beperking communicatiemiddelen’ in de eerste helft van 2025 geregistreerd en getoond als ‘beperking bezoek’. De fout is hersteld en in de huidige grafiek staan gecorrigeerde percentages ten opzichte van de grafiek die we toen hebben gedeeld.

Kwalitatieve analyse en een gesprek over de cijfers

De inspectie ontving van de aanbieders voor gesloten jeugdhulp een kwalitatieve analyse over de cijfers. Hierover en over de aangeleverde cijfers, ging de inspectie in gesprek met de aanbieders en brancheorganisatie Jeugdzorg Nederland. Doel was niet alleen om meer inzicht te krijgen in de achtergrond van de cijfers, maar ook dat de aanbieders onderling van elkaar kunnen leren over de verhalen achter de cijfers. 

Verbeteringen in manier van registeren nodig

Sommige aanbieders hebben nog registratieproblemen, onder meer door het overgaan naar een nieuw registratiesysteem. Aanbieders vertellen dat de registraties van de inzet van vrijheidsbeperkende maatregelen per aanbieder nog niet goed met elkaar zijn te vergelijken omdat er geen eenduidige manier van registreren is. Een voorbeeld is de beperking van communicatiemiddelen: bij 1 aanbieder bleek dat zij zeer nauwkeurig elke inname van een telefoon registreert en dit verschilt met de manier van registreren door andere aanbieders. 

Cijfers alleen vertellen niet het hele verhaal

Aanbieders vertellen dat er meer bewustwording is van wat er geregistreerd moet worden en van het belang hiervan. Dit leidt vaak tot hogere registratieaantallen. Ook vertellen aanbieders dat de doelgroep op een locatie per periode sterk kan verschillen qua problematiek. En dat is direct te zien in het aantal ingezette vrijheidsbeperkende maatregelen. Pieken in aantal registraties kunnen soms worden verklaard door enkele jongeren. Ook is de bezetting op een locatie niet altijd hetzelfde. Hierdoor ontstaan verschillen en zijn de cijfers niet goed te vergelijken.