Hier leest u meer over meedoen aan klinisch onderzoek en waar u informatie vindt over klinisch onderzoek in Nederland. Ook leest u wat u van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) kunt verwachten.

Update 20 januari 2026: de term 'proefpersonen' is gewijzigd in 'onderzoeksdeelnemers'. Daarnaast zijn enkele links op deze pagina aangepast.

Meedoen aan klinisch onderzoek?

Wilt u meedoen aan een klinisch onderzoek dat valt onder de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO)?
Dan moet het onderzoek zijn goedgekeurd door een erkende medisch ethische toetsingscommissie (METC) of de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO). De onderzoeker moet u voorafgaand aan het onderzoek mondeling en schriftelijk informatie over het onderzoek geven. Daarna moet u als onderzoeksdeelnemer schriftelijk toestemming geven.

Toestemmingsformulier

Het toestemmingsformulier dat u en de onderzoeker hiervoor tekenen heet het informed consent-formulier. In dit toestemmingsformulier staat onder andere het volgende:

  • Uitleg over het onderzoek en de mogelijke bijwerkingen en eventuele alternatieven.
  • Dat u door het tekenen van het toestemmingsformulier instemt met inzage in en/of controle van uw onderzoeksgegevens. Inzage mag plaatsvinden door monitors, auditoren, de METC en de bevoegde autoriteiten (zoals de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd).
  • Dat u als onderzoeksdeelnemer contact kunt opnemen met een onafhankelijk arts. De naam en contactgegevens van de onafhankelijk arts staan in het formulier.
  • Dat er een proefpersonenverzekering is afgesloten.
  • Dat uw deelname vrijwillig is.
  • Dat u kunt stoppen met uw deelname wanneer u dat wilt en dat u hiervoor geen reden hoeft op te geven.

Meer informatie over deelname aan klinisch onderzoek kunt u vinden in de brochure van de Rijksoverheid Medisch-wetenschappelijk onderzoek: algemene informatie voor de
proefpersoon
.

Een voorbeeld van een informatiebrief en toestemmingsformulier voor onderzoeksdeelnemers staat op de website van de CCMO.

Informatie over klinisch onderzoek dat wordt uitgevoerd in Nederland

Informatie over klinisch onderzoek kunt u terugvinden in databases die de overheid beheert en in openbare registers. De overheid beheert 2 databases waarin informatie over onderzoek dat onder de WMO valt is terug te vinden:

Daarnaast is er een aantal andere registers waarin u informatie kunt terugvinden over klinisch onderzoek, zoals het Landelijk Trial Register (LTR) en clinicaltrials.gov.

Met welke meldingen kan ik terecht bij de inspectie?

Vindt u dat er tijdens een klinisch onderzoek niet is gehandeld volgens afspraak of geldende wet- en regelgeving? Of vindt u dat er andere zaken niet in orde zijn?
Dan kunt u als onderzoeksdeelnemer hier melding van maken bij het Landelijk Meldpunt Zorg. Dit is een onderdeel van de inspectie. Zij nemen telefonisch contact met u op als u een vraag of klacht opstuurt, behalve als u aangeeft dit niet te willen.

Ook vindt u op de website van het Landelijk Meldpunt Zorg meer informatie. Bijvoorbeeld over uw rechten als patiënt en eventuele andere organisaties die u verder kunnen helpen. Als zorgaanbieder of betrokkene bij klinisch onderzoek kunt u melding doen bij IGJ. Wij beoordelen uw melding volgens het Uitvoeringsbesluit Wkkgz. U krijgt bericht of en hoe we uw melding in behandeling nemen.

Meer informatie over klinisch onderzoek met onderzoeksdeelnemers
Kijk voor meer informatie bij: Klinisch onderzoek (GCP)