De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ontwikkelde samen met een aantal grote ggz-aanbieders een nieuwe werkwijze voor het toezicht die beter aansluit op de dagelijkse praktijk. De aanpak richt zich daarbij minder op controle en meer op bewustwording over hoe de zorg kan verbeteren. Voor grote ggz-instellingen betekent toezicht op maat dat er een toezichtplan komt dat past bij wat de organisatie nodig heeft. Dat beperkt de toezichtlast. 

Waarom deze manier van toezicht bij de ggz-instellingen?

Bij het gebruikelijke toezicht richtte de inspectie zich vooral op het beoordelen van onderzoeken van de instellingen na incidenten. Daarbij zagen we steeds vaker dezelfde soort rapportages en oplossingen. Om het toezicht effectiever te maken willen we aansluiten bij leer- en verbetervermogen van de instelling.

Daarom ontwikkelden we een nieuwe aanpak voor het toezicht waarin inspecteurs en instellingen samenwerken via een toezichtplan. Het toezicht houdt op die manier rekening met de grootte, complexiteit en risico’s van de instelling en de mate van vertrouwen die de inspectie in de instelling heeft. Het doel blijft om samen te werken aan veilige en kwalitatief goede zorg voor cliënten. 

Hoe werkt dit toezicht op maat?

In plaats van alleen incidenten te onderzoeken, vraagt de inspectie de instelling om overstijgende analyses van thema’s zoals geweld, grensoverschrijdend gedrag en suïcide-risico’s. Zo wordt duidelijk waar de risico’s liggen en waar verbeteringen nodig zijn.

Om een toezichtplan op te stellen bekijken inspecteurs eerst de situatie bij een instelling. Zij voeren daarover gesprekken met de instelling en verzamelen informatie over (mogelijke) risico’s in de zorg. Op basis van al deze informatie stelt de inspectie een toezichtplan op, waarin de input van de instelling wordt verwerkt. In dat plan staan onder andere afspraken over de belangrijkste thema’s in het toezicht en welke gegevens de instelling met de inspectie deelt na incidenten. 

Wat levert toezicht op maat op bij de ggz-instellingen?

  • Het stimuleert deze zorginstellingen  om zelf risico’s en verbeterpunten te signaleren en daaraan te werken. 
  • Het melden en onderzoeken van incidenten verloopt ‘op maat’. Afhankelijk van het incident hoeven instellingen geen rapporten meer hierover naar de IGJ te sturen.  
  • Het toezicht is meer betrokken bij de instelling en sluit beter aan bij wat de instelling in de dagelijkse praktijk doet. 
  • Door samen het toezichtplan te maken en uit te voeren, is het contact en de samenwerking tussen de instelling en de inspectie gelijkwaardiger.