Een veilige zorgrelatie is de basis voor goede zorg. Seksueel grensoverschrijdend gedrag hoort daar niet in thuis. Zorgaanbieders en zorgverleners zijn verantwoordelijk voor het voorkomen en signaleren van dit gedrag. En zij moeten passend reageren als het toch gebeurt. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt hier toezicht op.
Wat betekent een veilige zorgrelatie?
Een veilige zorgrelatie betekent dat cliënten erop kunnen vertrouwen dat zorgverleners professioneel en zorgvuldig met hen omgaan en hun grenzen respecteren. Zorgaanbieders zijn verantwoordelijk voor een omgeving waarin professionele grenzen duidelijk en bespreekbaar zijn. Het voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag hoort bij het bieden van goede en veilige zorg.
Wat verwacht de inspectie van zorgaanbieders en zorgverleners?
De IGJ verwacht daarom dat zorgaanbieders risico’s herkennen, maatregelen nemen om seksueel grensoverschrijdend gedrag zoveel mogelijk te voorkomen en signalen zorgvuldig opvolgen. Concreet: De IGJ verwacht dat zorgaanbieders:
- professionele grenzen bespreekbaar maken
- risico’s en kwetsbaarheden (her)kennen
- zorgen voor een veilige cultuur waarin medewerkers elkaar aanspreken
- medewerkers ondersteunen bij het bewaken van professionele grenzen
- signalen en meldingen serieus nemen en zorgvuldig opvolgen
- leren van situaties waarin grenzen zijn overschreden of dreigen te verschuiven
De zorgaanbieder is hiervoor zelf verantwoordelijk.
Lees meer:
De inspectie verwacht dat ook zorgverleners zelf bijdragen aan een veilige zorgrelatie. Dat betekent onder andere dat zij:
- professionele grenzen bewaken
- signalen van seksueel grensoverschrijdend gedrag serieus nemen
- zorgen en twijfels bespreekbaar maken
- handelen als grenzen dreigen te verschuiven of zijn overschreden
Lees meer:
Hoe houdt de inspectie toezicht?
De inspectie houdt toezicht op hoe zorgaanbieders werken aan een veilige zorgrelatie en het voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dit doet zij tijdens toezichtbezoeken en naar aanleiding van signalen en meldingen. Als daar aanleiding toe is, gaat de inspectie hierover met de zorgaanbieder in gesprek en kan zij zo nodig ingrijpen.
Wat gebeurt er na een melding?
De inspectie ontvangt meldingen en signalen van bijvoorbeeld zorgaanbieders, de politie, cliënten en hun naasten. Per situatie beoordeelt de inspectie of verder onderzoek nodig is en welke aanpak daarbij past.
De inspectie kan:
- de zorgaanbieder vragen zelf onderzoek te doen
- zelf onderzoek doen
- maatregelen nemen
Bij maatregelen gaat het om een informele, bestuursrechtelijke of tuchtrechtelijke interventie. Welke interventie passend is, hangt af van de situatie en de uitkomsten van het onderzoek.
Meer informatie:
Hoe stimuleert de inspectie het veld?
De verantwoordelijkheid voor een veilige zorgrelatie ligt bij het veld. De inspectie stimuleert zorgaanbieders en zorgverleners om actief te werken aan het voorkomen, signaleren en aanpakken van seksueel grensoverschrijdend gedrag.
De inspectie werkt hiervoor samen met zorgaanbieders, beroepsverenigingen, cliëntenorganisaties en andere betrokken partijen. Zij volgt ontwikkelingen, signaleert risico’s en deelt kennis, goede voorbeelden en ervaringen uit het toezicht. Ook werkt de inspectie samen met organisaties zoals Slachtofferhulp Nederland en het Centrum Seksueel Geweld.
Zo wil de inspectie het veld ondersteunen om risico’s te herkennen, van elkaar te leren en de veilige zorgrelatie verder te versterken.
Welke andere stappen zijn mogelijk?
Naast toezicht door de IGJ zijn vaak ook andere instanties of partijen betrokken zijn bij seksueel grensoverschrijdend gedrag. Afhankelijk van de situatie kan dit gevolgen hebben op grond van het strafrecht, civiel recht, bestuursrecht of jeugdrecht.
Meer informatie over de verschillende rechtsgebieden vindt u op de website van de Rechtspraak.