Als professional kunt u signalen van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij een collega opmerken. Misschien ziet u iets gebeuren, hoort u een cliënt iets vertellen of heeft u een niet-pluisgevoel. Het kan lastig zijn om te bepalen wat u moet doen. Toch is het vanuit uw professionele verantwoordelijkheid belangrijk om signalen serieus te nemen en uw zorgen te bespreken. U kunt een aantal dingen doen als u seksueel grensoverschrijdend gedrag vermoedt en u kunt de cliënt ondersteunen.
Wat moet ik weten over seksueel grensoverschrijdend gedrag?
In een zorgrelatie is de cliënt afhankelijk van de professional voor zorg, begeleiding of hulp. Daardoor is de verhouding niet gelijkwaardig. Van een professional wordt verwacht dat die de professionele grenzen bewaakt.
Seksueel contact tussen een professional en een cliënt past niet binnen een professionele zorgrelatie. Dat geldt ook als een cliënt zelf initiatief neemt, gevoelens beantwoordt of aangeeft seksueel contact te willen.
Seksueel grensoverschrijdend gedrag kan duidelijk zichtbaar zijn, maar kan ook geleidelijk ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan ongepaste aanrakingen, seksueel getinte opmerkingen of persoonlijk contact buiten de zorgrelatie.
Het kan ook lastig zijn om te bepalen of een situatie grensoverschrijdend is. Ken daarom de professionele grenzen binnen uw beroep en de afspraken binnen uw organisatie. Het is altijd belangrijk om de regels van uw organisatie te volgen en u bewust te zijn van de beperkingen en plichten die voortvloeien uit uw professionele verantwoordelijkheid. Zo kunt u twijfelen of u iets moet doen vanwege uw beroepsgeheim of omdat de client wilt dat u er iets mee doet.
Wat doe ik als ik iets vermoed?
Het kan moeilijk zijn om iets te zeggen als u vermoedt dat een collega een grens overschrijdt. Misschien twijfelt u over wat u heeft gezien of gehoord. Of u bent bang dat u zich vergist.
Een vermoeden hoeft niet te betekenen dat u al weet wat er is gebeurd. Het is wel belangrijk om uw zorgen niet te negeren.
Blijf er niet alleen mee zitten. Bespreek wat u heeft gezien, gehoord of opgemerkt (anoniem) met een collega, leidinggevende of andere deskundige. Beschrijf zo concreet mogelijk wat u heeft waargenomen en maak onderscheid tussen wat u weet en wat u vermoedt.
U kunt ook advies vragen bij een vertrouwenspersoon enuw beroepsvereniging.Wij adviseren professionals ook om advies in te winnen bij het Centrum Seksueel Geweld. Ook met hen kunt u de situatie anoniem bespreken. Zij kunnen u ook adviseren hoe de client zo goed mogelijk te begeleiden zonder het vertrouwen van de client te schaden.
Als dat veilig en passend is, kunt u uw collega aanspreken op gedrag waarover u zich zorgen maakt. Vraag bijvoorbeeld wat de reden was voor een bepaalde handeling of bespreek waarom een situatie voor u niet professioneel voelde.
U hoeft zelf niet vast te stellen of er sprake is van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Vraag advies als u twijfelt over de juiste vervolgstap.Heeft u een vermoeden van seksueel grensoverschrijdend gedrag? Volg dan de meld- en escalatieprocedure van uw organisatie en de regels die volgen uit beroepsgeheim. Daarin staat wie u informeert en welke vervolgstappen nodig zijn.
Heeft u zorgen over de veiligheid van een cliënt, bespreek dan ook welke maatregelen nodig zijn om de cliënt te beschermen.
Hoe kan ik de cliënt ondersteunen?
Een cliënt kan het moeilijk vinden om te vertellen over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Neem een signaal of verhaal daarom serieus en geef ruimte om te vertellen wat er is gebeurd.
Luister zonder direct conclusies te trekken. Geef de cliënt de ruimte om vragen te stellen en te vertellen wat die zelf heeft ervaren.
Zeg bijvoorbeeld dat het goed is dat de cliënt dit bespreekt en leg uit welke stappen u kunt zetten.Bespreek met de cliënt welke ondersteuning nodig is en wie daarbij betrokken moet worden. Leg uit wat u met de informatie gaat doen en welke stappen u volgens de procedure moet zetten.
Beloof niet dat u informatie altijd geheim kunt houden. Leg duidelijk uit wat u wel en niet kunt toezeggen. Twijfelt u? U kunt vooraf advies inwinnen bij het Centrum Seksueel Geweld.Heeft u zorgen over de veiligheid van de cliënt? Bespreek dan welke maatregelen nodig zijn. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat een andere professional de zorg tijdelijk overneemt.
Waar kan ik advies of hulp vragen?
U hoeft een vermoeden niet alleen te beoordelen of op te lossen. Bij twijfel kunt u advies vragen.
- Bespreek uw zorgen met uw leidinggevende of een deskundige binnen uw organisatie.
- Neem contact op met een vertrouwenspersoon.
- Vraag advies bij uw beroepsvereniging.
- Professionals kunnen ook advies vragen bij het Centrum Seksueel Geweld.