De kwaliteit van hulp van meerdere aanbieders op het Hoenderlooterrein aan kinderen en jongeren is onvoldoende. Ze krijgen nauwelijks onderwijs of dagbesteding. Ze verblijven op een afgelegen terrein, er is negatieve invloed van andere bewoners, aanbieders en bedrijven. De situatie op het Hoenderlooterrein zorgt voor potentiële grote risico’s voor kwetsbare kinderen en jongeren. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ziet hier wéér een voorbeeld van het ontbreken van passende hulp in hun eigen regio voor jongeren met complexe problemen.
Het Hoenderlooterrein heeft een mix van jongeren met complexe hulpvragen, volwassenen met ingewikkelde psychische en/of sociale problemen, arbeidsmigranten en bedrijven. Gecertificeerde instellingen (GI’s) en gemeenten hebben onvoldoende zicht op de jongeren. De zorgen van de inspectie zijn groot.
“We maken ons al langer zorgen over het zorgaanbod voor kinderen en jongeren met een complexe hulpvraag. In dit toezicht zien we dezelfde problemen, geconcentreerd op één terrein. We willen dat bestuurders van jeugdhulporganisaties, gemeenten en rijksoverheid hun verantwoordelijkheid pakken. Zorg voor goede hulp aan deze kwetsbare jongeren en houd zicht op hun veiligheid en ontwikkeling”, zegt Angela van der Putten, hoofdinspecteur Jeugd en Maatschappelijke Zorg bij de IGJ.
Omdat er plek is
In april 2025 verbleven 111 jongeren bij jeugdhulpaanbieders op het Hoenderlooterrein. Het overgrote deel van deze jongeren komt niet uit de omgeving. Ze zijn bij jeugdhulpaanbieders in Hoenderloo geplaatst ‘omdat er plek is’. Niet omdat dit de meest passende plek voor hen is. Uit het toezicht blijkt dat in 2024 vanuit 83 gemeenten jongeren en volwassenen in Hoenderloo zijn geplaatst op basis van maatwerkcontracten. Het streven is te zorgen dat jongeren zo dicht mogelijk bij hun gezin passende hulp krijgen.
De inspectie heeft zorgen over de vele plaatsingen van jongeren buiten hun eigen regio en wat dit betekent voor hen. Want de jongeren hebben complexe problemen, zijn ver van hun sociale netwerk en ze hebben geen school of dagbesteding. De jongeren vallen onder verantwoordelijkheid van GI’s en gemeenten, maar zij bezoeken de jeugdhulpaanbieders niet of nauwelijks. Hierdoor heeft niemand goed zicht op de kwaliteit van hulp en op de veiligheid en ontwikkeling van jongeren.
Gezamenlijke verantwoordelijkheid
De inspectie voerde van april tot december 2025 bij meerdere zorgaanbieders op het Hoenderlooterrein toezichtactiviteiten uit. Er zijn positieve voorbeelden, maar het algemene beeld is dat passende hulp van voldoende kwaliteit ontbreekt voor deze jongeren. De inspectie vraagt niet alleen aandacht voor de kwaliteit van hulp van de individuele aanbieders op het Hoenderlooterrein. Hier is meer nodig. Aanbieders, GI’s, gemeenten en rijksoverheid hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid om te zorgen voor voldoende passende bescherming, begeleiding en hulp voor jongeren. De inspectie doet een aantal aanbevelingen, een greep hieruit:
- Aanbieders:
Zorg voor goede, veilige en passende hulp voor jongeren. Gebruik geen vrijheidsbeperkende maatregelen. Betrek het netwerk van de jongeren en zorg voor onderwijs en dagbesteding. - Verwijzers (gemeenten, GI’s):
Houd zicht op de jongeren en de kwaliteit van hulp die ze krijgen. Juist bij buitenregionale plaatsingen (maatwerkovereenkomsten) is dit nodig. Wees extra kritisch; is maatwerk echt noodzakelijk. - Gemeenten:
Zorg voor toereikend hulpaanbod, dicht bij huis. Houd zicht op de kwaliteit van aanbieders. Wees extra kritisch; is maatwerk echt noodzakelijk. Neem verantwoordelijkheid en pak regie op de beschikbaarheid van passend onderwijs en zinvolle dagbesteding. - Minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport (VWS):
Durf met stevige regie en leiderschap de problemen aan te pakken als stelselverantwoordelijke. Dit is nodig om te komen tot een landelijk aanbod voor jongeren met complexe problematiek die intensieve jeugdhulp nodig hebben. Juist deze kwetsbare groep moet direct de juiste hulp krijgen.
Hoe nu verder
Alle bezochte aanbieders is gevraagd om verbeterplannen, hebben aandacht- of verbeterpunten gekregen. Van de 10 bezochte aanbieders zijn er 3 onder verscherpt toezicht gesteld. Inmiddels is dit bij 1 jeugdhulpaanbieder opgeheven omdat er geen zorg meer wordt verleend. De inspectie vervolgt haar toezicht op de aanbieders op het terrein én op de aanbieders die na het toezicht zijn verhuisd naar een andere gemeente.
De inspectie houdt aandacht voor de zorgaanbieders op het Hoenderlooterrein. De inspectie zoekt hierin ook weer de afstemming met gemeente Apeldoorn, de politie en andere betrokken partijen. Ook gaat de inspectie in gesprek met de beheerder van het terrein.