Wat goed dat je wilt weten wanneer je iets moet melden en waar je dat kan doen! Wat zou jij doen in onderstaande situaties? Zou je het melden en waar meld je het dan? We geven uitleg bij de verschillende situaties.
Situatie: een cliënt is agressief tegen jou
Een cliënt met een verstandelijke beperking is tijdens de zorg agressief tegen jou. De cliënt wil niet met je mee naar de dagbesteding, maar jij zet toch door. De cliënt slaat je en gooit een beker naar je hoofd.
Het is belangrijk dat je dit in je eigen organisatie meldt. Er is iets gebeurd tussen jou en de cliënt.
Hoe komt het dat dit is gebeurd? Ligt het aan de zorgvraag van de cliënt, aan jouw houding en begeleiding of aan iets anders? Wat betekent het gedrag van de cliënt?
Door de situatie intern te melden kun je samen met collega’s én de organisatie zoeken naar een oplossing. Misschien helpt het om op een andere manier om te gaan met deze cliënt. Of het blijkt dat de cliënt zich niet lekker voelt maar dit niet kan uitdrukken. Of misschien past de dagbesteding niet goed bij de cliënt.
Door te melden weet de organisatie wat er gebeurt en kunnen jullie zoeken naar oplossingen. Want misschien gebeurt dit wel vaker. Dan kan er misschien door een deskundige meegekeken worden of de cliënt wel de juiste zorg krijgt. Of misschien kan de organisatie jou en je collega’s bijvoorbeeld een training geven over persoonsgerichte zorg of de-escalerend werken. Het kan jou ook helpen om erover te praten en je gesteund te voelen door de organisatie en je collega’s.
Dit incident hoef je niet bij de inspectie te melden. Het is geen calamiteit, want de cliënt heeft geen ernstige schade.
Situatie: je ziet dat een cliënt gewond raakt door een fixatie
Een cliënt met probleemgedrag kan soms fysiek agressief worden naar anderen. Duidelijke afspraken over hoe je kunt handelen bij deze cliënt als hij agressief is, zijn er niet. Je ziet dat de cliënt een andere cliënt wil aanvallen. 3 collega’s fixeren de cliënt en sluiten hem daarna op in zijn kamer tot de volgende dag. De volgende dag heeft de cliënt veel pijn aan zijn pols. Die blijkt gebroken te zijn.
Dit moet je melden in je eigen organisatie. Je weet dat de cliënt gefixeerd is. Dat de cliënt veel pijn heeft aan zijn pols zou het gevolg van deze fixatie kunnen zijn.
Misschien vind je het spannend om te melden. Toch is het belangrijk. Door open te zijn over wat er is gebeurd, is de kans groter dat zoiets niet nog eens plaatsvindt. Want van zulke gebeurtenissen kunnen jij en je collega’s leren. Verder kunnen jij en je collega’s, door het te melden steun krijgen van elkaar en van de organisatie waar je werkt. Ook is het belangrijk dat jouw organisatie op de hoogte is, omdat zij misschien verplicht zijn dit te melden bij de inspectie.
Zijn er afspraken over hoe de zorgverleners het beste kunnen omgaan met deze cliënt? Is er bijvoorbeeld een signaleringsplan zodat je de eerste tekenen van stress bij de cliënt kan herkennen? Is er een gedragskundige die meewerkt aan de zorg voor deze cliënt? Mocht de cliënt gefixeerd worden? Waren er andere oplossingen mogelijk? Zijn jij en je collega’s getraind in de-escalerend werken en fixeren? Mocht de cliënt ingesloten worden? Waren er afspraken over contact tijdens insluiting? Kenden je collega’s de afspraken? Het antwoord op dit soort vragen is belangrijk.
Bij zo’n incident is het belangrijk dat jouw organisatie onderzoekt wat er is gebeurd. Als blijkt dat het gaat om een calamiteit, is je organisatie verplicht een melding van een calamiteit te doen bij de inspectie. Je spreekt over een calamiteit als een tekort aan zorg heeft geleid tot ernstige schade voor de cliënt. De inspectie kijkt hoe de organisatie de zorg wil verbeteren.
Als je ziet dat jouw organisatie een calamiteit niet bij de inspectie meldt, dan kun jij zelf een melding doen bij de inspectie. We noemen dit een Andere melding. Andere meldingen zijn meldingen die niet verplicht zijn maar wel gaan over zaken waar de inspectie toezicht op houdt en die we graag willen weten.
Als je melding doet bij de inspectie beoordeelt de inspectie of zij de melding zal onderzoeken. Soms zijn er redenen om een melding niet te onderzoeken. Maar ook dan is een melding waardevol voor de inspectie. Alle meldingen geven de inspectie namelijk informatie die nodig is om keuzes te maken waar en wanneer de inspectie toezicht houdt. Denk hierbij aan het brengen van een inspectiebezoek.
Situatie: signalen van mogelijk grensoverschrijdend gedrag
Je krijgt signalen over een collega. De collega gaat buiten werktijd vaak met 1 cliënt wandelen, en dat is niet volgens de afspraken. Deze collega kiest in het werkoverleg er ook steeds voor om die éne cliënt te begeleiden. Je ziet zelf ook dat hij erg knuffelig is met die cliënt. Een andere cliënt vertelt dat zij zag dat deze collega de cliënt op de mond heeft gekust.
Het is belangrijk dat je hier een melding van maakt in je eigen organisatie. Het kan zijn dat de cliënt zich onveilig voelt. Of dat de collega iets doet wat strafbaar is. Zeker als er meerdere signalen zijn. Je kunt je collega eerst aanspreken en vragen wat er aan de hand is. Als je dit lastig vindt kun je het melden bij je leidinggevende of misschien bij een vertrouwenspersoon. Die kunnen vervolgstappen zetten.
Een handig hulpmiddel in dit soort situaties is de Leidraad veilige zorgrelatie om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen of tijdig te herkennen.
Als uit onderzoek van de organisatie blijkt dat het gaat om seksueel grensoverschrijdend gedrag, dan moet de organisatie dit ook verplicht melden bij de inspectie. Het gaat dan om een melding Geweld in de zorgrelatie.
Het kan zijn dat jouw organisatie na onderzoek besluit om deze zorgverlener te ontslaan of de samenwerking te beëindigen. Dan is jouw organisatie verplicht een melding te doen bij de inspectie. Dat is een melding Ontslag in verband met disfunctioneren.
Als je ziet dat jouw organisatie seksueel grensoverschrijdend gedrag of ontslag wegens disfunctioneren niet bij de inspectie meldt, dan kun jij zelf een melding doen bij de inspectie. We noemen dit een Andere melding.
Als je melding doet bij de inspectie beoordeelt de inspectie of zij de melding zal onderzoeken. Soms zijn er redenen om een melding niet te onderzoeken. Maar ook dan is een melding waardevol voor de inspectie. Alle meldingen geven de inspectie namelijk informatie die nodig is om keuzes te maken waar en wanneer de inspectie toezicht houdt. Denk hierbij aan het brengen van een inspectiebezoek.
Situatie: de kwaliteit van zorg is al een tijd niet goed
Je ziet dat je collega’s soms niet weten hoe ze met cliënten om moeten gaan. Collega’s houden zich niet aan begeleidingsafspraken. Ook komen ze niet op tijd op het werk en als ze er zijn, zijn ze niet met cliënten bezig. Collega’s luisteren niet naar de cliënten. Soms snauwen ze tegen cliënten of pakken de cliënten hardhandig vast. Je ziet dat cliënten hierdoor onrustig zijn. Je hebt dit aan je leidinggevende verteld, maar je vindt dat die jouw signalen niet serieus neemt.
Het is belangrijk dat je dit bespreekt. Als je het niet kunt bespreken met collega’s in je team of met je leidinggevende kun je erover denken om een manager of bestuurder te informeren. Ook kun je naar een vertrouwenspersoon gaan. Zij kunnen vervolgstappen zetten.
Door het intern te bespreken weet de organisatie wat er speelt en kan er onderzoek gedaan worden. Dat is belangrijk om de juiste verbetermaatregelen te kunnen nemen.
Er zijn geen ernstig schadelijke gevolgen voor de cliënten. Daarom is de organisatie niet verplicht om dit bij de inspectie te melden. Maar als je blijft zien dat de zorg niet verbetert en dat de organisatie geen maatregelen neemt, dan kun je een Andere melding doen bij de inspectie.
Als je melding doet bij de inspectie beoordeelt de inspectie of zij de melding zal onderzoeken. Soms zijn er redenen om een melding niet te onderzoeken. Maar ook dan is een melding waardevol voor de inspectie. Alle meldingen geven de inspectie namelijk informatie die nodig is om keuzes te maken waar en wanneer de inspectie toezicht houdt. Denk hierbij aan het brengen van een inspectiebezoek.
Wat kun jij doen?
- Vraag na hoe melden in jouw organisatie is geregeld.
- Praat eens met je collega’s over melden.
- Weet jij wanneer melden bij de inspectie verplicht is? Je vindt alle informatie op de pagina Melden in de gehandicaptenzorg.
Melden is belangrijk. Door meldingen leert jouw organisatie en leer je van elkaar. Het draagt bij aan betere zorg voor de cliënten. En aan betere omstandigheden voor jou om te werken.