In de asielopvang is de positie van kwetsbare groepen het afgelopen jaar niet verbeterd. Het gaat om kinderen, zwangere vrouwen, chronisch zieken en asielzoekers die geestelijke gezondheidszorg nodig hebben. Hoewel de basis van de gezondheidszorg in orde is, zijn er voor deze groepen nog steeds grote risico’s op blijvende gezondheidsschade.
Beeld: © ANP | Sem van der Wal
Dat schrijft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) na bezoeken vorig jaar aan 6 asielopvanglocaties. De bezoeken waren een vervolg op de ruim 40 bezoeken in 2024. Daarnaast krijgt de inspectie signalen en meldingen over de asielopvang en spreekt regelmatig met de verschillende organisaties in de opvang en zorg voor asielzoekers. De conclusies over 2025 zijn hetzelfde als over 2024.
De basis is in orde
Bijna alle asielzoekers krijgen na aankomst een medische intake. Kinderen en jongeren zijn in beeld bij de GGD, voor hun ontwikkeling, vaccinaties en over bijvoorbeeld seksuele gezondheid en stoppen met roken. In de meeste centra is voldoende aandacht voor hygiëne. Ondanks oude gebouwen en mensen die dicht op elkaar wonen. Voor psychische begeleiding is er op meerdere opvanglocaties een ggz-praktijkondersteuner van de huisarts.
Kwetsbare groepen
Problemen in de zorg aan kwetsbare groepen komen vooral door de leefomstandigheden op overvolle opvanglocaties en de vele verhuizingen van de ene naar de andere opvang.
- Kinderen moeten vaak verhuizen. Daardoor krijgen ze geen stabiele omgeving om gezond op te groeien en zich te ontwikkelen. Ze moeten zich steeds weer aanpassen. Ook is het moeilijk om steeds op tijd een nieuwe school te vinden. Verder hebben kinderen in overvolle opvangcentra te maken met gebrek aan privacy, onrust en onveiligheid.
- De wachtlijsten voor de geestelijke gezondheidszorg zijn voor iedereen lang. Maar asielzoekers komen steeds weer onderaan de lijst als ze van de ene naar de andere regio moeten verhuizen. Of als ze al ggz-zorg krijgen, wordt die door een verhuizing weer onderbroken. Of hun ggz-zorg wordt niet eens gestart zolang hun woonsituatie niet stabiel is. Terwijl zij juist mentale problemen kunnen hebben door hun historie: de redenen om uit hun eigen land te vluchten, de vlucht zelf en hun asielprocedure.
- De zorg aan zwangere vrouwen, hun ongeboren kind of pasgeboren baby lijdt onder vele verhuizingen.
Herhaalde oproep
De inspectie herhaalt de conclusie uit 2024: zonder structurele maatregelen blijven er risico’s voor de gezondheid, de veiligheid en de ontwikkeling van asielzoekers. In het bijzonder van extra kwetsbare groepen.
Het blijft nodig de zorg aan en het welzijn van kwetsbare asielzoekers te verbeteren. Die oproep doet de inspectie nogmaals aan de ministeries van Asiel en Migratie en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, maar ook aan zorgaanbieders en verzekeraars.