Desinformatie coronavirus

Artsen en andere zorgverleners mogen geen verkeerde informatie geven over corona. Of over vaccineren. Niet aan hun patiënten, en niet op sociale media. Ze moeten zich houden aan de normen en richtlijnen van hun eigen beroepsgroep. Anders komt de inspectie in actie.

De afgelopen maanden heeft de inspectie ongeveer vijftig keer een corrigerende brief gestuurd aan artsen, omdat zij duidelijk verkeerde informatie gaven. Zo’n tien keer schreef de inspectie dat een maatregel zou kunnen volgen, als de arts daarmee toch zou doorgaan.

Voorbeelden van desinformatie:

  • wetenschappelijke informatie die algemeen geaccepteerd is betwisten;
  • medicijnen propageren die niet tegen corona bedoeld zijn;
  • vaccineren afraden (zonder dat er iets bijzonders met de patiënt is).

Normen en richtlijnen

Ook artsen en andere zorgverleners hebben vrijheid van meningsuiting. Binnen de beroepsgroepen van zorgverleners is daar ook ruimte voor. Maar ná discussie moeten zorgverleners zich wel houden aan het resultaat. Dus aan de normen en de richtlijnen van hun beroepsgroep. In wat ze zeggen tegen hun patiënten en op sociale media.

De informatie van zorgverleners moet feitelijk, makkelijk om te controleren en begrijpelijk zijn. Duidelijk verkeerde informatie geven of zelfs complottheorieën verspreiden past daar zeker niet bij. 

Ongefundeerde uitspraken doen is in Nederland niet verboden. Maar de inspectie onderneemt wel actie als een zorgaanbieder uitspraken doet die een gevaar voor de volksgezondheid opleveren.

Ruim 200 meldingen

Sinds maart 2020 kreeg de inspectie ruim 200 meldingen over desinformatie door artsen. Al die meldingen zijn bekeken. Als er aanleiding was ondernam de inspectie actie.

Vaccineren

Een hoge vaccinatiegraad is belangrijk om het coronavirus in te dammen. Daarom is vertrouwen in de kwaliteit en de veiligheid van de vaccins ook zo belangrijk. Eerlijke en open informatie draagt daar aan bij, zowel over de voordelen van vaccineren als over de risico’s. Verkeerde informatie (desinformatie) brengt dat vertrouwen schade toe.

Handhaving

De inspectie kan zorgverleners een aanwijzing of een bevel geven of een boete opleggen. Ook kan de inspectie een kwestie voorleggen aan de tuchtrechter.  
 
De tuchtrechter kan een BIG-geregistreerde zorgverlener een maatregel opleggen: een waarschuwing, een berisping of een schorsing. Of een zorgverlener uit het vak zetten. De inspectie kan een zorgverlener geen beroepsverbod opleggen.

Eén keer heeft de inspectie een arts een boete van 3.000 euro gegeven. Die boete ging over het voorschrijven van medicijnen die niet tegen corona bedoeld zijn. Verder heeft de inspectie artsen aangesproken op het afgeven van ongeldige medische verklaringen over het niet kunnen dragen van mondmaskers.

Rijksvaccinatieprogramma

De inspectie stelt nooit eigen regels op, maar gebruikt wettelijke regels. Plus de normen die beroepsgroepen zelf hebben opgesteld als hun professionele normen.

De inspectie onderschrijft het belang van het rijksvaccinatieprogramma. Daarin zitten vaccinaties van kinderen tegen bijvoorbeeld difterie, kinkhoest, tetanus, polio en mazelen, en tegen griep bij ouderen. Sinds april 2021 is ook vaccineren tegen corona onderdeel van het rijksvaccinatieprogramma. Het is een belangrijke pijler onder de publieke gezondheidszorg.

Uiteindelijk is iedereen er vrij in zich wel of niet te laten vaccineren. Bij die keuze telt informatie van artsen en andere zorgverleners zwaar mee. Daarom moet die stroken met de normen en richtlijnen van hun beroepsgroep.