Complicaties laten zien wat er mis kan gaan
Van zwelling tot mentale schade
In 14 procent van de meldingen die de inspectie in 2025 ontving, wordt aangegeven dat er complicaties zijn ontstaan na een botox- of fillerbehandeling.
De meest voorkomende klachten zijn heftige pijn, ernstige zwellingen, hangende ogen of oogleden en ontstekingen. In een enkel geval ging het om een verlamde kaak of mond. Sommige melders hebben naar aanleiding van deze klachten aanvullende medische zorg nodig gehad zoals een antibioticakuur via de huisarts of het verwijderen van fillers; 1 melder moest een hersteloperatie bij een specialist ondergaan.
Bij het complicatiespreekuur van het Erasmus MC zien ze steeds vaker complicaties als gevolg van ‘misplacement’ (teveel filler op de verkeerde plek door onervaren en onvoldoende gekwalificeerde behandelaren). Daarnaast wijzen onderzoek en ervaringen uit de praktijk erop dat de gevolgen van complicaties niet alleen lichamelijk kunnen zijn, maar ook een grote impact kunnen hebben op het dagelijks functioneren (uitval school of werk) en het psychisch welzijn van cliënten.
Complicaties blijven deels buiten beeld
De IGJ vermoedt dat het werkelijke aantal complicaties na botox- en fillerbehandelingen hoger ligt dan uit de meldingen naar voren komt. Meldingen geven geen compleet beeld van wat er zich in de praktijk afspeelt. Niet iedereen die een complicatie ervaart, doet hiervan melding. Daarnaast ontvangt de inspectie anonieme meldingen of meldingen met beperkte informatie. Uit signalen van cliëntenvertegenwoordigers en artsen van het complicatiespreekuur van het Erasmus MC blijkt dat gevoelens van schaamte hierbij een rol kunnen spelen.
Ook heeft de inspectie geen volledig beeld van de complicaties die binnen de reguliere zorg worden behandeld. Het is onbekend hoe vaak cliënten zich melden bij hun behandelaar, een huisarts bezoeken voor vervolgzorg of een herstelbehandeling ondergaan in een kliniek of ziekenhuis. Deze situaties komen alleen in beeld wanneer een cliënt of zorgaanbieder hierover een melding doet bij de inspectie.
Uit de meldingen blijkt bovendien dat cliënten niet altijd stappen ondernemen richting een aanbieder wanneer zij twijfels hebben over de behandeling of de kwalificaties van de behandelaar. Verschillende redenen worden genoemd, zoals schaamte, gebrek aan vertrouwen dat een klacht iets oplevert of dat beide partijen niet met elkaar in gesprek komen. Ook blijkt uit onderzoek van Anne-Mette Hermans dat patiënten na een complicatie niet altijd teruggaan naar hun eigen behandelaar, omdat zij zich niet gehoord voelen/serieus genomen voelen.