Fysiotherapie

Fysiotherapie is een paramedische discipline die zich bezighoudt met het bewegingsapparaat van de mens. Binnen de fysiotherapie zijn er meerdere  erkende specialisaties, waarvan de manuele therapie en de kinderfysiotherapie de grootste groep zijn. Lees meer over het toezicht op fysiotherapie.

Waar moet fysiotherapie aan voldoen?

De belangrijkste wetten voor fysiotherapeuten (praktijken) zijn:

  • Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)
  • Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG)
  • Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO)

Het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) is de overkoepelende vereniging voor fysiotherapeuten. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) gebruikt de richtlijnen van de KNGF in het toezicht.

Hoe houdt IGJ toezicht op fysiotherapie?

De inspectie ziet erop toe dat fysiotherapeuten zich houden aan geldende wetgeving en (veld)normen. Het uitgangspunt van ons toezicht is gezond vertrouwen: we gaan ervan uit dat de zorgaanbieder intrinsiek gemotiveerd is om veilige en goede zorg te leveren.

Binnen fysiotherapie zien we vooral toe op basis van meldingen. Bijvoorbeeld:

  • meldingen van calamiteiten;
  • andere (verplichte) meldingen door zorgaanbieders;
  • meldingen die gedaan worden door burgers (bijvoorbeeld patiënten of nabestaanden)

In de meeste gevallen vragen we aan de zorgaanbieder om zelf onderzoek te doen naar aanleiding van de melding. In dit onderzoek moet onder andere aandacht worden besteed aan spiegeling van de gebeurtenissen aan geldende beroepsnormen en aan leerpunten en verbetermaatregelen. Belangrijk in de beoordeling van het onderzoeksrapport door de inspectie is dat de zorgverlener zich toetsbaar op stelt en dat van eventuele fouten wordt geleerd.

In sommige gevallen voeren wij een eigen onderzoek uit. Bijvoorbeeld als het onderzoek niet voldoet aan de eisen die de inspectie stelt. Het kan daarbij voorkomen dat de zorgaanbieder dan wordt uitgenodigd voor een gesprek op het kantoor van de inspectie in Utrecht. De inspectie kan ook een bezoek aan de praktijk van de zorgaanbieder brengen.

Wanneer zet IGJ maatregelen in?

Daar waar de zorgaanbieder tekort schiet, treden we proportioneel handhavend op. Dat betekent dat we kiezen voor een maatregel die past bij de omvang van het risico en de ernst van de (mogelijke) schade. De ene keer betekent dit dat de zorgaanbieder gevraagd zal worden om een verbeterplan op te stellen, de andere keer kan dat betekenen dat we genoodzaakt zijn een tuchtprocedure te starten. Lees meer over de maatregelen die IGJ kan nemen.

Bij een tuchtuitspraak

IGJ ontvangt op grond van de Wet BIG een afschrift van alle uitspraken van de Regionale Tuchtcolleges voor de Gezondheidszorg en van het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg, waarbij een maatregel is opgelegd.

Naar aanleiding van zo’n uitspraak kunnen wij de zorgverlener verzoeken om schriftelijk of in een gesprek te reflecteren op zijn handelswijze. We willen vooral weten wat de zorgverlener heeft geleerd en wat hij in de toekomst anders zal doen om herhaling te voorkomen.

Aandachtsgebieden in toezicht fysiotherapie

In het toezicht op fysiotherapeuten letten we extra op de volgende onderwerpen.

Manuele therapie hoog cervicaal

Een melding over een calamiteit na manuele therapie hoog cervicaal (manipulatie of mobilisatie) wordt door de inspectie altijd onderzocht. Het uitgangspunt voor het toezicht is de beroepsnorm over hoog cervicale therapie.

Zorgnetwerk rondom patiënt

Een van onze speerpunten is het toezicht op zorgnetwerken rond de patiënt thuis. Vanuit patiëntperspectief kijken we naar de manier waarop de samenwerking tussen de verschillende zorgprofessionals en organisaties verloopt. Ook kijken we naar de samenhang in de zorg, behandeling en ondersteuning.

Fysiotherapeuten maken steeds vaker deel uit van zo’n netwerk om zo een samenhangend aanbod van zorg te leveren. Daarin werken zij bijvoorbeeld samen met het ziekenhuis, de huisarts, de ergotherapeut, de logopedist en/of de diëtist.

Meer over hoe de inspectie hierop toezicht houdt is te vinden onder Netwerken zorg thuis.

Signaleren van disfunctioneren

Als een zorgverlener zijn werk voor langere tijd niet meer goed en veilig doet, dan spreken we van disfunctioneren. Disfunctioneren kan bijvoorbeeld te maken hebben met alcohol- of drugsgebruik of komen door overbelasting, zowel privé als op het werk. Het is belangrijk dat zorgverleners samen met collega’s dit soort problemen proberen te erkennen en te bespreken. Wanneer er sprake is van mogelijk disfunctioneren of ontslag wegens disfunctioneren zal de inspectie hiernaar onderzoek doen. Zie ook het KNMG-dossier ‘Optimaal functioneren’.

Signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling

De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) verplicht alle zorgaanbieders een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling vast te stellen. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) verstrekt hiervoor een basismodel. Zie ook meer over het toezicht op de meldcode

Calamiteiten en melden

Hier leest u hoe u een calamiteit kunt melden of een andere melding kunt doen binnen de huisartsenzorg. Ook leest u wat u kunt verwachten als iemand over u heeft gemeld bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). We ontvangen jaarlijks ongeveer 40 meldingen over fysiotherapeuten.

Wat is een calamiteit?

Een calamiteit, is een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis, die betrekking heeft op de kwaliteit van de zorg en die tot de dood van of een ernstig schadelijk gevolg voor een cliënt heeft geleid.

Dit is iets anders dan een complicatie, waarbij iets niet goed is gegaan waardoor een cliënt schade heeft opgelopen. Deze schade is een onbedoeld of ongewenst gevolg van zorg. De schade is niet gekomen omdat er iets niet goed is gedaan in de zorg. De zorg is goed gedaan (er is bijvoorbeeld volgens de richtlijnen/ professionele standaard gewerkt), maar heeft wel een onbedoelde of ongewenste uitkomst.

Zie ook deze brochure ‘brochure Calamiteiten melden aan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd’.

Een calamiteit melden

U kunt een calamiteit melden via dit formulier. Een calamiteit moet u binnen 3 dagen melden aan de inspectie. Als u er niet zeker bent of er sprake is van een calamiteit, heeft u 6 weken de tijd om dit te onderzoeken. Indien u na 6 weken nog twijfelt, doet u alsnog melding bij IGJ. Na het melden hebt u voor het onderzoek van de calamiteit 8 weken de tijd.

Andere melding doen

U kunt bij de inspectie ook andere meldingen doen. Kijk daarvoor bij Klachten en melden op deze website.

Er is over u gemeld, wat gebeurt er nu?

De inspectie neemt een melding over een zorgverlener in behandeling wanneer zij van mening is dat uit de melding een mogelijk risico voor de patiëntveiligheid blijkt.

In dat geval vragen wij u altijd om uw kant van de zaak te belichten, hoor en wederhoor. We kunnen u dan ook vragen om zelf de melding te onderzoeken. In sommige gevallen voeren wij een eigen onderzoek uit. Bijvoorbeeld als het onderzoek niet voldoet aan de eisen die de inspectie stelt. Het kan daarbij voorkomen dat u dan wordt uitgenodigd voor een gesprek op het kantoor van de inspectie in Utrecht.

Belangrijk voor het oordeel van de inspectie is dat de zorgverlener zich toetsbaar op stelt en dat van eventuele fouten wordt geleerd. Zie ook het onderwerp ‘Leren van calamiteiten’.