Nationaal Preventie Mechanisme (NPM)

In Nederland mag iemand wiens vrijheid (deels) is ontnomen niet vernederend of mensonterend worden behandeld.

Het gaat dan niet alleen om mensen die in de gevangenis zitten. Er zijn ook mensen die in hun vrijheid zijn beperkt  omdat zij door hun ziekte zichzelf of anderen kunnen beschadigen.

Nederland tekende in 2010 het VN-verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing. Dit VN-Verdrag heet officieel het Optional Protocol to the Convention Against Torture (OPCAT). Zo laat Nederland ook internationaal zien dat dit voor ons een belangrijk standpunt is.

Nationaal Preventie Mechanisme in Nederland

Om te controleren of Nederland gedetineerden, patiënten en bewoners menswaardig behandelt, heeft de overheid geen aparte organisatie opgericht. Er zijn in Nederland namelijk al verschillende organisaties die vanuit hun eigen verantwoordelijkheid toezicht houden op dit aspect.

Het NPM is een netwerk waarin deze organisaties, die op grond van de eigen wettelijke taak elk afzonderlijk hun NPM taak uitvoeren, samenwerken. De volgende organisaties voeren een NPM taak uit:

Ook heeft het NPM-netwerk enkele toehoorders:

  • Klankbordgroep Commissie van Toezicht justitiële inrichtingen (CvT)
  • Landelijke Commissie van Toezicht Arrestantenzorg (CTA)
  • Commissie van Toezicht Detentieplaatsen Koninklijke Marechaussee

Activiteiten NPM-netwerk

Het NPM:

  • bezoekt plaatsen waar mensen zitten wiens vrijheid (deels) is ontnomen;
  • geeft advies aan instellingen waardoor ze zich houden en blijven houden aan de afspraken in het VN-verdrag;
  • maakt voorstellen en geeft opmerkingen en suggesties over bestaande wetten of plannen voor nieuwe wetten.