Nationaal Preventie Mechanisme (NPM)

In Nederland mag iemand van wie de vrijheid (voor een deel) is ontnomen niet vernederend of mensonterend worden behandeld.

Het gaat hierbij niet alleen om mensen die in de gevangenis zitten. Er zijn ook mensen die minder vrijheid hebben omdat zij door hun ziekte zichzelf of anderen kunnen beschadigen.

Nederland heeft het Optional Protocol to the Convention Against Torture (OPCAT) getekend. Dit is het VN-verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of straf. Hiermee laat Nederland ook internationaal zien dat dit voor ons een belangrijk standpunt is.

Nationaal Preventie Mechanisme in Nederland

Om te controleren of Nederland gedetineerden, patiënten en bewoners menswaardig behandelt, heeft de overheid geen aparte organisatie opgericht. Er zijn in Nederland namelijk al verschillende organisaties die hierop vanuit hun eigen verantwoordelijkheid toezicht houden.

Het Nationaal Preventie Mechanisme (NPM) is een netwerk waarin deze organisaties samenwerken. Deze organisaties voeren op grond van hun eigen wettelijke taak elk apart hun NPM-taak uit. De volgende organisaties voeren een NPM-taak uit:

Ook heeft het NPM-netwerk een paar toehoorders:

  • Klankbordgroep Commissie van Toezicht justitiële inrichtingen (CvT)
  • Landelijke Commissie van Toezicht Arrestantenzorg (CTA)
  • Commissie van Toezicht Detentieplaatsen Koninklijke Marechaussee

Activiteiten NPM-netwerk

Het NPM:

  • bezoekt plaatsen waar mensen zitten van wie de vrijheid (voor een deel) is ontnomen;
  • geeft advies aan instellingen waardoor ze zich kunnen houden en blijven houden aan de afspraken in het VN-verdrag;
  • maakt voorstellen en geeft opmerkingen en voorstellen over bestaande wetten of plannen voor nieuwe wetten.