Vrijheidsbeperking

Als het gaat om vrijheidsbeperking is de afspraak in de gehandicaptenzorg: nee, tenzij. Soms is er tijdelijk toch vrijheidsbeperking nodig om onveilige situaties te voorkomen.

Vrijheidsbeperking mag alleen onder strikte voorwaarden. Als minder ingrijpende alternatieven op dat moment ontbreken. Vaak zijn die alternatieven er wel. Het verminderen van vrijheidsbeperking onder dwang bij ouderen en mensen met een verstandelijke beperking is al enkele jaren een speerpunt van de inspectie. Inmiddels komt vrijheidsbeperking steeds minder voor.

Een aantal zorginstellingen mag als het nodig is mensen tegen hun zin vastbinden, opsluiten of vasthouden. De inspectie kijkt bij een bezoek of een instelling dit doet volgens de regels en wetten.
 

Zo beoordeelt de inspectie

De inspecteur let op de volgende punten:

  • De zorgaanbieder legt vast hoe medewerkers werken, zodat de kans het kleinst is dat vrijheidsbeperkende maatregelen nodig zijn;
  • Ook legt hij vast welke arts of gedragswetenschapper besluit om iemand vast te houden, op te sluiten en op welke manier dit gebeurt;
  • -Cliënten willen zo vrij mogelijk leven. Dus voordat een vrijheidsbeperkende maatregel wordt uigevoerd, wordt eerst een probleemanalyse gemaakt door de medewerkers die voor deze cliënt zorgen;
  • De cliënt of familie of mantelzorgers, zijn betrokken bij de aanpak van de zorg. Met deze mensen is afgesproken wanneer vrijheidsbeperkende maatregelen mogen worden gebruikt en welke. Deze afspraken staan in het dossier van de cliënt;
  • Alleen een arts of een gedragswetenschapper mag besluiten een vrijheidsbeperkende maatregel in te zetten;
  • Besluit de arts of gedragswetenschapper een vrijheidsbeperkende maatregel te gebruiken, dan wordt dit opgeschreven in het dossier van de cliënt;
  • Medewerkers passen vrijheidsbeperkende maatregelen zorgvuldig toe. Volgens het protocol en zoals afgesproken met de cliënt;
  • Medicijnen die angst verminderen of mensen rustig maken, de zogenoemde psychofarmaca, worden pas gebruikt als alles is geprobeerd en er geen andere oplossing is;
  • Als vrijheidsbeperkende maatregelen worden gebruikt, evalueren de zorgverleners dit regelmatig. Het doel van deze gesprekken is om de kwaliteit van de zorg verder te verbeteren en waar mogelijk deze maatregelen af te bouwen of minder ingrijpende alternatieven in te zetten.

Hieronder vindt u een overzicht van het toezicht op vrijheidsbeperking onder dwang.

Toezicht op vrijheidsbeperkingVanaf 1996 is IGJ intensief toezicht gaan houden op het terugdringen van vrijheidsberperking in de gehandicaptenzorg. Hieronder een overzicht.