Waar IGJ extra op let

Persoonsgerichte zorg

In de gehandicaptenzorg vindt de inspectie het belangrijkste doel dat cliënten de zorg en aandacht krijgen die zij nodig hebben, zodat zij het leven kunnen leiden dat zij willen. Persoonsgerichte zorg is daarom standaard het uitgangspunt in het risicotoezicht van de inspectie. De inspectie beoordeelt of er sprake is van goede zorg en in hoeverre deze zorg bijdraagt aan de kwaliteit van bestaan van de cliënt. Het toetsingskader dat de inspectie in 2017 heeft gepubliceerd, vormt de basis voor het toezicht. In het toezichtinstrumentarium gebruikt de inspectie onder meer observatie als methode om informatie te verzamelen.

Netwerkzorg

Netwerkzorg is voor de inspectie in 2018 in het bijzonder een aandachtspunt. In de zorg voor mensen met een beperking is goede samenwerking belangrijk. Het gaat dan om de samenwerking tussen verschillende zorgprofessionals met ieder een eigen rol – zoals artsen, gedragsdeskundigen, apothekers en begeleiders. Het gaat om de samenwerking tussen die zorgprofessionals en het netwerk van de cliënt, zijn vertegenwoordiger (indien van toepassing), familie, vrienden en vrijwilligers.

In het toezicht bekijkt de inspectie hoe die samenwerking verloopt. Ook is er regelmatig sprake van zorg aan verschillende doelgroepen in één en dezelfde woning of locatie. De inspectie werkt in dat kader verder aan integraal of sector-overstijgend toezicht.

Kennisdeling en samenwerking met (gemeentelijke) toezichthouders in het kader van de Wmo is ook van belang. De inspectie maakt afspraken met gemeenten over het toezicht bij zorgaanbieders waar zorg zowel via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), als de Wet langdurige zorg (Wlz) wordt aangeboden.

Vrijheidsbeperking en medicatieveiligheid

In de gehandicaptenzorg zijn de afgelopen jaren grote stappen gezet in het terugdringen van vrijheidsbeperking en het verhogen van medicatieveiligheid. Het kan en moet nog beter. In het kader van haar risicogestuurd toezicht toetst de inspectie deze onderwerpen tijdens bezoeken.

In 2018 is het tien jaar geleden dat de inspectie verscherpt toezicht en handhaving op onverantwoord gebruik van onrustbanden heeft aangekondigd. De sector heeft zich met ‘Ban de Band’ als leidend beginsel succesvol ingespannen om het gebruik van onrustbanden enorm terug te dringen. De inspectie maakt in 2018 de balans op.

Daarnaast heeft de inspectie in het najaar van 2017 extra ingezet op aandacht voor het onderbouwd voorschrijven van psychofarmaca in de gehandicaptenzorg. In 2018 vindt de follow-up van dit onderzoek plaats. De inspectie organiseert eind mei 2018 een invitational conference om zorgaanbieders te stimuleren verder na te denken over het onderbouwd voorschrijven van én waar mogelijk afbouwen van psychofarmaca.

Nieuwe en kleine zorgaanbieders

De inspectie ziet in haar toezicht dat nieuw startende zorgaanbieders te vaak onvoldoende hebben gezorgd voor waarborgen voor goede zorg en dat het voor kleinschalige zorgvoorzieningen niet vanzelfsprekend is dat de randvoorwaarden voor goede zorg op orde zijn of blijven. Dit betreft regelmatig zorgaanbieders die volgens persoonsgebonden budget (pgb) worden gefinancierd.

Goed bestuur

De raad van bestuur en raad van toezicht van een zorgaanbieder hebben de verantwoordelijkheid om goede zorg te organiseren en te waarborgen. Bij het toezicht op de raden van bestuur en raden van toezicht hanteert de inspectie het in 2016 gepubliceerde kader Goed Bestuur als uitgangspunt.

Tijdens gesprekken met bestuurders onderzoekt de inspectie hoe zorgaanbieders sturen op het gebied van kwaliteit, veiligheid, continuïteit en risicomanagement en wat dit kan betekenen voor de intensiviteit van het toezicht. De inspectie werkt op dit thema samen met Nederlandse Zorgautoriteit (NZa).

In 2018 bespreken we bespreken acute zorgen vanuit incidentenmeldingen met bestuurders. Wanneer zij ziet dat het eigen onderzoek van de zorgaanbieder na een incidentenmelding niet goed uitgevoerd is, spreekt zij de bestuurder daarop aan. Het lerend vermogen van de organisatie is dan ook bespreekpunt.

De inspectie onderzoekt in 2018 hoe zij haar risicogestuurde toezicht kan verbeteren door gebruik te maken van aanvullende informatiebronnen. Bijvoorbeeld de kwaliteitsrapporten die aanbieders van de gehandicaptenzorg volgens de eisen van het kwaliteitskader gehandicaptenzorg gaan opleveren. Zo wil IGJ nog beter kunnen bepalen waar de risico’s in de zorg het grootste zijn.

Tot slot zal de inspectie in 2018 opnieuw rondetafelgesprekken organiseren voor (nieuwe) bestuurders in de gehandicaptenzorg. In deze gesprekken is aandacht voor kennismaking, de werkwijze en prioriteiten van de inspectie. De inspectie ontvangt ook feedback vanuit de sector.