Toezicht op apotheken

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft twee belangrijke vormen van toezicht. Bij het incidententoezicht  kijken  wij naar meldingen van calamiteiten en problemen in de farmaceutische zorgverlening die niet worden opgelost. Bij het risicotoezicht richten we ons op de grootste risico's in de farmaceutische zorg.

Zo kiest IGJ apotheken voor een bezoek

Wij inspecteren apotheken na meldingen en calamiteiten, en bij mogelijke risico’s. Bij de keuze van de apotheken die wij bezoeken, kijken wij naar verschillende eisen. Bijvoorbeeld non-respons op de kwaliteitsindicatoren. Wij gebruiken ook de jaarlijks uitgevraagde kwaliteitsindicatoren bij het bepalen van de onderwerpen die we controleren. Verder kunnen we oorzaken van calamiteiten bij de inspectiebezoeken betrekken.

Dit controleert de inspectie tijdens een bezoek

Tijdens inspectiebezoeken aan apotheken houden wij onder meer toezicht op de thema’s:

  • meegeven van geneesmiddelen aan patiënten 
  • kwaliteit en organisatie 
  • patiëntendossier 
  • volgen van geneesmiddelengebruik 
  • medicatiebeoordelingen

Bij elk thema kijken we naar een aantal onderwerpen. Deze onderwerpen staan in een controlelijst, die is gebaseerd op risico’s die de inspectie heeft vastgesteld. Inspecteurs gebruiken deze lijst tijdens de inspectiebezoeken.

Doen we een inspectie na een calamiteit? Dan kijken we ook naar de oorzaak van de calamiteit en de maatregelen die de apotheek heeft genomen.

Andere belangrijke onderwerpen zijn:

  • Toezicht op de Opiumwet
    De inspectie onderzoekt ook of apotheken zich houden aan de Opiumwet. Dit zijn aparte inspecties. De Opiumwet stelt onder meer eisen aan de administratie van recepten met opiaten. Hierbij gebruiken we een handreiking die we samen met de apothekersorganisatie KNMP hebben ontwikkeld.

    Ook gebruiken we gegevens over IMM-recepten voor Opiumwetmiddelen. Bij een IMM-recept (IMM: in manu medici) geeft de apotheker het medicijn mee aan een arts (voorschrijven. En dus niet aan de patiënt zelf. De inspectie heeft toegang tot deze gegevens door de samenwerkingsovereenkomst met de Stichting Farmaceutische Kengetallen.

    Meer informatie over Opiumwetmiddelen.
     
  • Polyfarmacie bij ouderen
    Polyfarmacie is het gebruik van vijf of meer geneesmiddelen door een patiënt. Wij verwachten dat openbare apothekers medicatiebeoordelingen uitvoeren volgens de richtlijn ‘Polyfarmacie bij ouderen’ en de normen die hiervan zijn afgeleid. Ook verwachten we dat ze hierin samenwerken met collega-(huis)artsen en overleggen met de patiënt.

    Vindt u als apotheker dat u niet kunt voldoen aan deze norm(en)? Dan moet u dat voor uw eigen situatie, op verantwoorde wijze kunnen uitleggen. Reden hiervoor kan bijvoorbeeld de grootte en samenstelling zijn van de patiëntenpopulatie van een apotheek.

Apotheekhoudende huisartsen

De IGJ houdt ook toezicht op de kwaliteit van de farmaceutische zorg van apotheekhoudende huisartsen. Hierbij kijken we naar de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) en wet- en regelgeving zoals de Geneesmiddelenwet. Ook gebruiken we hierbij normen en richtlijnen die apotheekhoudende huisartsen zelf hebben bepaald.

Meer over:

Na een inspectiebezoek

Zien we tijdens een inspectiebezoek dat een apotheek of apotheekhoudende huisarts zich niet houdt aan de wet- en regelgeving? Dan verwachten wij dat deze maatregelen neemt om dit op te lossen. Met deze maatregelen moet hij binnen een afgesproken periode voldoen aan de wet- en regelgeving. Risico’s voor de patiëntveiligheid moeten worden weggenomen of zo klein mogelijk zijn.

Als we bij een volgend (onaangekondigd) bezoek niet voldoende verbeteringen zien, kunnen we maatregelen nemen.

Zien we een direct risico voor de patiëntveiligheid, dan nemen we meteen een maatregel. Bijvoorbeeld sluiting van een apotheek of stopzetting van een bepaalde activiteit.

Wij behandelen meldingen en calamiteiten van zorgaanbieders, fabrikanten en burgers, die gaan over de kwaliteit van de farmaceutische zorgverlening door een apotheker. Er zijn regels en werkwijzen voor het melden. Mogelijk kunnen wij vervolgonderzoek doen na een melding/calamiteit. Hoe dit werkt staat in het Uitvoeringsbesluit Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. Bij het behandelen van een melding kunnen wij besluiten om ter plekke onderzoek uit te voeren. We adviseren om meldingen en calamiteiten ook te melden bij de Centrale Medicatie-incidenten Registratie (CMR).

Lees meer informatie over calamiteiten in de zorg en hoe IGJ hiermee omgaat.

Melden van een calamiteit

Als apotheker kunt u calamiteiten melden bij de inspectie.