Vul alleen 'ja' in als u in dienst werkt van een andere zorgaanbieder, zelfstandig of in opdracht van een cliënt zorg verleent, de zorgverlening niet uitbesteedt en geen personeel in dienst heeft.

Besteedt u wel een (deel) van de zorgverlening uit? Vul dan 'nee' in.

U gebruikt standaarddocumenten/ of formulieren om voor elke cliënt een cliëntdossier samen te stellen. In dit dossier (digitaal of op papier) staat alle informatie die voor de behandeling of begeleiding van de cliënt belangrijk is.

Onderstaande onderwerpen kunnen onderdeel zijn van het dossier (voor zover ze van toepassing zijn op de cliënt):

• Persoonsgegevens cliënt.
• Zorgovereenkomst.
• Diagnose(s).
• Informatie over wensen, behoeftes en zorgvraag van de cliënt met daarbij de gesignaleerde risico’
• Zorgplan/zorgafspraken.
• Indien van toepassing: toestemming van cliënt of diens vertegenwoordiger voor de uitvoering van het zorgplan.
• Verslag evaluatiegesprekken.
• Rapportage.
• Naam behandelend (huis)arts en eventueel andere behandelaars.
• Indien van toepassing: wils(on)bekwaamheid van de cliënt.
• Actueel medicatieoverzicht, wanneer de zorgaanbieder (een deel van) het medicatieproces overneemt.
• Een door de apotheker geleverd en actueel medicatieoverzicht met soort medicatie, dosering, tijdstippen van verstrekking, naam voorschrijvend arts, naam leverend apotheker.
• Uitvoeringsverzoeken indien sprake is van voorbehouden handelingen.

Vermeld in het dossier ook incidenten die merkbare gevolgen voor de cliënt hebben gehad, inclusief de aard en toedracht, het tijdstip waarop het incident heeft plaatsgevonden en de namen van betrokkenen.

De wet vraagt van u dat u zich houdt aan de wettelijke bewaartermijn van medische dossiers. Ook moet u zorgen voor een goede beveiliging en overdracht van deze dossiers. Elk medisch dossier moet  minimaal 20 jaar bewaard tenzij de cliënt zelf verzoekt het dossier eerder weg te gooien. Ook moet u zorgen voor een goede beveiliging en overdracht van deze dossiers. Op rijksoverheid.nl kunt u meer lezen over de termijn van het bewaren van een medisch dossier.

Volgens de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) moet u zich als nieuwe zorgaanbieder melden bij het CIBG, binnen drie maanden, vóórdat u start met het bieden van zorg of jeugdhulpverlener. U kunt zich hier melden.

Het maakt niet uit of u zzp’er of bent of een instelling start. Ook maakt het niet uit of u hoofd- of onderaannemer bent. U moet zich melden als u zorg biedt (of die laat verlenen door derden) die onder de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) valt.

Check hier of u zich moet melden.

Controleer of uw organisatie vergunningplichtig is op grond van de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza). De vergunningplicht heeft als doel de kwaliteit van zorg te waarborgen en geldt sinds 1 januari 2025 voor alle zorgaanbieders, tenzij een uitzondering van toepassing is. 

Was uw organisatie vóór 1 januari 2025 niet vergunningplichtig, maar valt deze door de wetswijziging wel onder de vergunningplicht? Dan heeft u van rechtswege een vergunning gekregen. U hoeft hiervoor geen aanvraag te doen, maar moet wel voldoen aan alle eisen die aan de vergunning zijn verbonden. 

Kijk voor meer informatie bij : Alles over de vergunningplicht

Indien nodig kunt u via de Kamer van Koophandel een wijziging doorgeven. Denk bijvoorbeeld aan een ander adres, een andere SBI-code of de registratie van commissarissen of leden van een raad van toezicht. Tip: Kijk in het Zorgaanbiedersportaal hoe u geregistreerd staat.

Elke zorgaanbieder moet aangesloten zijn bij een geschilleninstantie. Op deze pagina vindt u de door de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) erkende geschilleninstanties in de zorg.

Alleen als u geleverde [[ZORG]] correct registreert en declareert, krijgt u betaald voor het werk dat u levert. Daarom is het belangrijk dat u weet wat er van u wordt verwacht als het gaat om het registreren en declareren van de door u te leveren [[ZORG]]. Dit geldt ook voor het juist- en tijdig informeren van uw [[PATIENTEN]] over het declareren van [[ZORG]] en de manier waarop u uw bedrijfsvoering organiseert.

Op basis van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) hiervoor regels opgesteld. De NZa ziet ook toe op naleving van deze regels.

{% if SECTOR == \"gehandicaptenzorg\" %} U kunt de regels hier nalezen: Langdurige zorg | Nederlandse Zorgautoriteit {% endif %}

{% if SECTOR == \"mondzorg\" %} U kunt de regels hier nalezen: Mondzorg | Nederlandse Zorgautoriteit {% endif %}

{% if SECTOR == \"kraamzorg\"\"verloskunde\" %} U kunt de regels hier nalezen: Geboortezorg | Nederlandse Zorgautoriteit {% endif %}

{% if SECTOR == \"ggz\" %} U kunt de regels hier nalezen: Registreren en declareren ggz/fz | Nederlandse Zorgautoriteit {% endif %}

{% if SECTOR == \"medisch specialistische zorg\" %} Dat doet u op basis van zogenoemde diagnose-behandelcombinaties (dbc's). U kunt de regels hier nalezen: Registreren en declareren medisch-specialistische zorg | Nederlandse Zorgautoriteit {% endif %}

Volgens de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) moeten [[PATIENTEN]] als groep invloed kunnen uitoefenen op de manier waarop zaken voor hen zijn geregeld.

U moet in de volgende situaties een cliëntenraad hebben:

• U verleent Wlz-zorg of zorg met verblijf met meer dan 10 [[ZORGVERLENERS]], of;
• U verleent ambulante zorg of eerstelijnszorg met meer dan 25 [[ZORGVERLENERS]].

Ook als u niet verplicht bent een cliëntenraad te hebben, moet u volgens de Wmcz cliënten de mogelijkheid geven mee te praten over belangrijke onderwerpen. Dit heet inspraak. U kunt dit organiseren via gesprekken, bewonersoverleggen, cliëntenbijeenkomsten, enquêtes of andere laagdrempelige manieren om hun mening te geven.

Cliëntenraad

Als u een cliëntenraad moet hebben, moet u ook een schriftelijke medezeggenschapsregeling hebben. Hierin legt u vast hoe de medezeggenschap van [[PATIENTEN]] bij u is geregeld.

U verstrekt de cliëntenraad tijdig alle inlichtingen die zij nodig heeft voor de vervulling van de medezeggenschap. Ook stelt u de cliëntenraad in staat gebruik te maken van voorzieningen die redelijkerwijs nodig zijn voor de vervulling van haar werkzaamheden en betaalt u de kosten die voor die werkzaamheden nodig zijn (denk aan scholing en onafhankelijke ondersteuning).

Voor bepaalde onderwerpen heeft de cliëntenraad adviesrecht. Voor andere onderwerpen – vooral onderwerpen die dichtbij de [[PATIENT]] staan – heeft de cliëntenraad wettelijk instemmingsrecht. De medezeggenschapsregeling is een voorbeeld van een onderwerp waarvoor instemmingsrecht geldt.

Een van de kenmerken van goede zorg is dat u zoveel mogelijk rekening houdt met de wensen en behoeften van uw cliënt. Bij de intake bespreekt u met de cliënt de zorgbehoeften en legt die vast in een kraamdossier.

Houd de zorgbehoeften voortdurend in beeld. Als er risico’s zijn, signaleert u deze tijdig. Zodra de situatie of zorgbehoeften van de cliënt en/of baby veranderen, past u de kraamzorg hierop aan. U legt deze veranderingen ook vast in het kraamdossier.

Uitgangspunt is dat iedere cliënt inspraak heeft in de zorg die hij/zij krijgt. U vult dit minimaal als volgt in:

• U houdt rekening met de wensen van de cliënt en legt deze vast in het kraamdossier.
• U maakt samen met de cliënt (en partner) afspraken over de kraamzorg en verantwoordelijkheden in de kraamperiode, en legt deze afspraken vast in het kraamdossier.
• Tijdens en na de kraamperiode evalueert u de kraamzorg met de cliënt.

Als er risico’s zijn in de woonomgeving, is het belangrijk dat u ze bespreekt. U helpt de cliënt een weloverwogen keuze te maken hoe met deze risico’s om te gaan. De uiteindelijke keuze ligt bij de cliënt zelf. 

U stemt de uitvoering en organisatie van de kraamzorg af met andere zorgverleners, zodat uw cliënt integrale zorg ontvangt. Om te voldoen aan de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg sluit u zich aan bij een (of meerdere) Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV) in uw werkgebied. Dit betekent dat:

• U weet welke andere zorgverleners bij uw cliënt betrokken zijn.
• U weet wanneer u contact moet opnemen met de verloskundige en mogelijk andere externe betrokkenen binnen het medische en sociale domein.
• U neemt in acute situaties direct contact op met andere formele zorgverleners, zoals de verloskundige.

De afstemming met andere zorgverleners gebeurt methodisch, door te rapporteren over de geleverde kraamzorg en adviezen. U evalueert de kraamzorg op basis van de rapportages en input van zorgverleners en andere betrokkenen. Een actueel dossier bevordert de samenwerking en onderlinge afstemming en ondersteunt het leveren van integrale zorg .

Wilt u precies weten waar de IGJ bij inspecties op let? Kijk dan eens naar het IGJ Toetsingskader kraamzorg

Als zorgaanbieder draagt u deze visie uit, richt de organisatie hiernaar in en toetst regelmatig of [[ZORGVERLENERS]] ook daadwerkelijk op deze manier werken. 

De kwaliteit van leven van [[PATIENTEN]] en aandacht voor persoonlijke [[ZORG]] en veiligheid hoort het belangrijkste uitgangspunt te zijn in uw missie en visie. Betrek [[PATIENTEN]] en [[ZORGVERLENERS]] bij het maken van de missie en visie. 

Neem o.a. de volgende punten op in uw missie en visie:

• Hoe [[ZORGVERLENERS]] omgaan met [[PATIENTEN]].
• Hoe veiligheid van [[PATIENTEN]] is vastgelegd en geborgd. Denk bij veiligheid ook aan een omgeving die cliënten beschermt en ondersteunt. Het gaat daarbij om fysieke, sociale en emotionele veiligheid. Bijvoorbeeld door beleid voor infectiepreventie en beleid voor een veilige zorgrelatie.
• Hoe u regelmatig toetst of [[ZORGVERLENERS]] werken volgens de missie en visie.
• Omgang met klachten over de [[ZORGVERLENING]]

{% if SECTOR == \"gehandicaptenzorg\" %}  Indien van toepassing: neem ook visie en beleid op gedwongen of onvrijwillige zorg mee in uw missie en visie.{% endif %}

{% if SECTOR == \"ggz\" %} Indien van toepassing: neem ook visie en beleid op gedwongen of verplichte zorg mee in uw missie en visie.{% endif %}

U moet zoveel mogelijk rekening houden met de wensen en behoeften van uw cliënt. Houd daarbij ook rekening met het sociaal emotionele ontwikkelingsniveau van de cliënt.

Dit kunt u met de volgende aandachtspunten praktisch maken:

• U kent de wensen, behoeften en beperkingen van uw cliënt.
• U kent de levensgeschiedenis van uw cliënt en begrijpt de achtergrond van getoond gedrag. En houdt daarbij rekening met de verschillende leefgebieden.
• U weet waar uw cliënt blij van wordt, wat hij/zij plezierig vindt en niet plezierig vindt.
• U kent de voorkeuren van uw cliënt en houdt daar rekening mee (zoals eten/drinken, dagbesteding, bedtijd, sociale contacten, seksualiteit, ontvangen van bezoek, bewegingsvrijheid, geestelijke verzorging, etc.).
• U weet hoe uw cliënt lichamelijk verzorgd wil worden.
• Uw cliënt kan zijn/haar kamer naar eigen wens inrichten en op een manier die past bij zijn/haar zorgvraag.

Uitgangspunt is dat al uw [[PATIENTEN]] inspraak hebben in de [[ZORG]] die zij krijgen. Vul dit bijvoorbeeld als volgt in:

• Houd rekening met de wensen van uw [[PATIENTEN]] en leg deze vast in het dossier, zorg- of behandelplan. {% if SECTOR == \"ggz\" %} Het zorgplan ( of behandelplan, leefplan, zorgbeschrijving, ondersteuningsplan, begeleidingsplan) moet gereed zijn binnen zes weken na de start van de zorgverlening. {% endif %}
• Betrek uw [[PATIENTEN]] (of hun vertegenwoordigers) bij het opstellen van het zorg- of behandelplan. Betrek, als het kan, ook hun naasten hierbij.
• Evalueer het behandelplan zo vaak als nodig is in een Multidisciplinair overleg (MDO) en nodig [[PATIENTEN]] (of hun vertegenwoordigers)  hiervoor uit.

{% if SECTOR == \"ggz\" %} Meer informatie over de samenwerking met en ondersteuning van naasten van mensen met psychische problematiek leest u in de Zorgstandaard Naasten  {% endif %}

Uw cliënt kan eigen keuzes maken en zijn/haar leven op persoonlijke wijze invullen, binnen de grenzen van wat maatschappelijk aanvaardbaar is. U ondersteunt die zelfregie, bijvoorbeeld door uw cliënt actief te betrekken bij keuzemomenten. Dit kunt u op de volgende manieren invullen:

• U weet wat uw [[PATIENTEN]] willen.
• U weet wat uw [[PATIENTEN]] zelf kunnen en laat uw [[PATIENTEN]] deze dingen ook zelf doen.
• U ondersteunt uw [[PATIENTEN]] alleen als het nodig is of als zij erom vragen.
• U geeft uw [[PATIENTEN]] voldoende keuzemogelijkheden voor bijvoorbeeld zingevende dagbesteding. Zie ook: Richtlijnen Zingevende Daginvulling  op richtlijnenlangdurigezorg.nl.
• U heeft duidelijke afspraken voor hoe u samen met uw [[PATIENTEN]] en hun naasten de keuze voor een activiteit afweegt tegen mogelijke veiligheidsrisico’s. 

{% if SECTOR == \"gehandicaptenzorg\" %} Meer informatie vindt u in het Kwaliteitskompas Gehandicaptenzorg.{% endif %}

{% if SECTOR == \"ggz\" %} Meer informatie vindt u in de GGZ standaard herstelondersteuning.{% endif %}

Het informele netwerk bestaat uit familie, vrienden, kennissen etcetera. U kunt cliënten op de volgende manieren ondersteunen om hun netwerk in stand te houden of uit te breiden:

• U kent het informele netwerk van uw cliënt.
• U ondersteunt uw cliënt om de relatie met familie en vrienden te onderhouden of nieuwe contacten aan te gaan.
• U weet wat hierin de behoeften zijn van uw cliënt en van hun naasten.
• Naasten van uw cliënt kunnen meehelpen in de zorg als zij en uw cliënt dat willen. En als de cliënt niet wilt dat een naaste betrokken wordt, dan kunt u duidelijk uitleggen wat het belang is van het betrekken van naasten.

Breng de risico’s voor elke cliënt systematisch in beeld en maak hierover een professionele afweging.

Een goede ondersteuning begint met een duidelijk beeld van de cliënt. U kijkt daarbij niet alleen naar wat iemand nodig heeft, maar ook naar mogelijke risico’s. Denk aan risico’s voor de gezondheid, sociale kwetsbaarheid (zoals beïnvloed worden) of grensoverschrijdend gedrag.

U bespreekt deze risico’s met de cliënt en/of vertegenwoordiger. Samen weegt u af wat nodig is: risico’s beperken met maatregelen of – als dat past – bewust accepteren.

Leg dit altijd vast in het cliëntdossier. Daarin staat:

• welke risico’s een cliënt kan lopen
• welke doelen hieruit voortkomen
• welke maatregelen u neemt om de risico’s zo klein mogelijk te houden

Als risico’s bewust worden geaccepteerd, is ook dit duidelijk terug te zien in het dossier. Zo zorgt u voor een goede balans tussen veiligheid en eigen regie van de cliënt.

{% if SECTOR == \"gehandicaptenzorg\" %}Zie ook Handreiking Ondersteuningsplannen op het Kennisplein Gehandicaptenzorg.{% endif %}

Zorg draait niet alleen om het bestrijden van symptomen, maar ook om het ondersteunen van de cliënt bij zijn of haar volledige persoonlijke en maatschappelijke herstel. Essentieel hierbij is een goede afstemming met andere zorgpartijen waardoor cliënten:

• veel meer de regie kunnen voeren over hun eigen leven
• optimaal kunnen functioneren binnen hun eigen omgeving
• deel kunnen nemen aan de samenleving volgens hun eigen wensen.

Meer informatie in de Zorgstandaard Herstelondersteuning op ggz standaarden.

De regiebehandelaar is:

• verantwoordelijk voor het gehele behandelproces;
• beschikbaar en bereikbaar als centraal aanspreekpunt voor de cliënt en diens naasten, wettelijke vertegenwoordigers en andere betrokkenen.

 Meer informatie vindt u in het Landelijk Kwaliteitsstatuut GGZ.

Cliënten in de Wet langdurige zorg (Wlz) kunnen gebruik maken van onafhankelijke cliëntondersteuning. Zowel u als de Wlz-uitvoerder hebben de taak om cliënten actief hierop te wijzen. Cliëntondersteuning helpt cliënten de juiste keuzes te maken en passende zorg te krijgen. Het is belangrijk dat cliënten weten wat hun rechten en mogelijkheden zijn, welke zorgaanbieders voor hen beschikbaar zijn en op welke zorg zij aanspraak kunnen maken.

Cliëntondersteuning is kortdurend van aard en past bij de aard, vraag en mogelijkheden van de verzekerde en zijn/haar sociale netwerk. De cliëntondersteuner moet fysiek, telefonisch en per mail bereikbaar zijn. De verzekerde hoeft niet voor cliëntondersteuning te betalen.

Meer informatie bij het ministerie van VWS: Cliëntondersteuning via het zorgkantoor (Wlz) | Regelhulp - Ministerie van VWS.

Volgens de Transparantieregeling zorgaanbieders moet u op uw website de actuele wachttijden voor intake en behandeling publiceren. Deze verplichting geldt alleen voor de geneeskundige GGZ en niet voor langdurige GGZ. U vermeldt zowel de aanmeldingswachttijd als de behandelingswachttijd en actualiseert deze maandelijks.

Aanmeldingswachttijd
Is het aantal weken tussen het maken van de eerste afspraak en het moment waarop deze plaatsvindt. Voor een realistische berekening kunt u gebruikmaken van de actuele methode met het 10-afsprakenregister. Daarbij kijkt u niet naar de eerst mogelijke afspraak, maar naar de derde beschikbare mogelijkheid, zodat incidentele uitval of afzeggingen de wachttijd niet vertekenen.

Behandelingswachttijd
Is het aantal weken tussen de intake en de start van de behandeling. Rond het aantal weken naar boven af en publiceer de gemiddelde wachttijd over de afgelopen twee maanden. Is er geen behandelingswachttijd? Vermeld dit dan expliciet. Als de wachttijd afhankelijk is van de zorgverzekeraar, vermeldt u de wachttijd per verzekeraar.

Wachttijden bij gespecialiseerde GGZ
Geef inzicht in de verschillen tussen de behandelingswachttijden voor verschillende hoofddiagnosegroepen. Vermeld expliciet:

• Als er voor de behandeling van bepaalde diagnosegroepen een langere wachttijd is dan gemiddeld
• Als er géén sprake is van een behandelingswachttijd
• Als er geen verschillen zijn in wachttijd.

Treeknormen
Wanneer de intake of behandeling niet binnen de Treeknormen kan plaatsvinden, informeert u de cliënt hierover. De Treeknormen zijn door zorgaanbieders en zorgverzekeraars vastgesteld om aanvaardbare wachttijden te bepalen. Ook deze normen gelden alleen voor de geneeskundige GGZ. De cliënt kan in dat geval de eigen zorgverzekeraar of financier vragen om zorgbemiddeling.

Meer informatie in de Transparantieregeling GGZ .

U heeft een actueel diploma- en een overzicht van de bevoegd en bekwaamheid van alle zorgverleners. Breng elk jaar in kaart welke verdieping, herhaling of aanvullende scholing uw personeel nodig heeft om de juiste zorg te kunnen blijven verlenen.

Maak regelmatig tijd voor zaken als:

• reflectie op eigen gedrag
• het veilig melden van incidenten
• het medicatiebeleid,
• de leidraad Veilige zorgrelatie
• de Meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling

Bespreek deze onderwerpen bijvoorbeeld in een werkoverleg of aparte bijeenkomst.

{% if SECTOR == \"kraamzorg\" %} Het Kwaliteitsregister Kraamverzorgenden is een online registratiesysteem, waarin kraamverzorgenden kunnen bijhouden wat zij doen aan deskundigheidsbevordering. Het is geen wettelijke verplichting maar wel aanbevolen gebruik te maken van het kwaliteitsregister. Kijk voor meer informatie bij het Kenniscentrum Kraamzorg. {% endif %}

{% if SECTOR == \"gehandicaptenzorg\" \"mondzorg\" \"ggz\" \"medisch specialistische zorg\" %} Worden er in uw organisatie voorbehouden en risicovolle handelingen verricht? Dan moet u de bekwaamheid van zorgverleners regelmatig toetsen en zorgen voor (bij)scholing. {% endif %}

Leg de aanpak, planning en afspraken over de zaken die hierboven worden genoemd, vast in een opleidingsplan en deel dit met de betrokken medewerkers.

Goede zorg betekent dat u tijdig, doelmatig en deskundig voorziet in de zorg- en ondersteuningsbehoeften van uw cliënten. Daarvoor beschikt u over (een mix van) voldoende gekwalificeerde en deskundige zorgverleners die passen bij de zorg- en ondersteuningsbehoeften van uw cliënten. U zorgt voor ‘de juiste professional’ (vakbekwaam en toegerust) op ‘de juiste plek’.

Bevoegd en bekwaam betekent dat zorgverleners over de juiste opleiding en registratie beschikken en/of de juiste kennis en ervaring hebben. Deze eis geldt ook voor zorgverleners die worden ingezet via een uitzend- of bemiddelingsbureau.
De Wet Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG) merkt 14 risicovolle handelingen aan als ‘voorbehouden handelingen‘. Zorgverleners mogen deze handelingen alleen verrichten als zij op basis van de wet BIG de juiste bevoegdheid hebben.

Een bevoegde zorgverlener mag een ander de opdracht geven om een voorbehouden handeling uit te voeren, op voorwaarde dat:

• de bevoegde zorgverlener degene aan wie hij de opdracht geeft bekwaam acht;
• deze persoon zichzelf ook bekwaam acht;
• geborgd is dat de bevoegde zorgverlener aanwijzingen kan geven indien nodig;
• deze persoon die aanwijzingen opvolgt. 

Als zorgaanbieder legt u duidelijk vast welke taken, bevoegdheden, competenties en verantwoordelijkheden uw medewerkers hebben omtrent de veiligheid van [[PATIENTEN]]. Daarnaast houdt u toezicht op hun werkzaamheden en grijpt u actief in als dat nodig is om de veiligheid van patiënten te waarborgen. U kunt dit op de volgende manieren doen:

1. U heeft beleid vastgesteld voor voorbehouden handelingen, scholing en aantoonbare bekwaamheid.
2. U heeft een overzicht opgesteld van voorkomende voorbehouden handelingen en de medewerkers die daarvoor bevoegd en bekwaam zijn.
3. U beschikt voor alle voorbehouden handelingen over een uitvoeringsverzoek van de opdrachtgever.

Het ministerie van VWS vat deze regels in een A4 samen in de uitgave ‘Opdracht voorbehouden handelingen: hoe ga ik hiermee om?’.

Als zelfstandige bent u zelf verantwoordelijk voor het feit dat u bevoegd en bekwaam bent om de zorg te leveren die u aanbiedt. Dit betekent dat u beschikt over de juiste opleiding, eventuele wettelijk vereiste registraties (zoals BIG-registratie) en voldoende kennis en ervaring.

De Wet BIG beschrijft 14 risicovolle, zogenoemde voorbehouden handelingen. Deze mag u alleen uitvoeren wanneer u daar wettelijk toe bevoegd bent. U voert voorbehouden handelingen alleen uit als u zichzelf ook bekwaam acht om deze op een veilige manier te verrichten.

Als zzp’er zorgt u ervoor dat:

• uw bevoegdheid en bekwaamheid aantoonbaar zijn (bijv. diploma’s, registraties, scholing);
• u uw eigen bekwaamheid periodiek beoordeelt en onderhoudt;
• u alleen handelingen uitvoert die binnen uw deskundigheidsgebied vallen.

Wanneer u een voorbehouden handeling uitvoert in opdracht van een andere zorgverlener of zorgorganisatie, moet er een duidelijk uitvoeringsverzoek aanwezig zijn.

Het ministerie van VWS vat deze regels in een A4 samen in de uitgave ‘Opdracht voorbehouden handelingen: hoe ga ik hiermee om?’.

Door actief te communiceren over de richtlijnen, protocollen en werkinstructies waarmee zorgverleners moeten werken, verbetert u de kwaliteit van de zorg en houdt u die continu onder de aandacht. Het is aan u om te zorgen dat medewerkers weten hoe zij deze richtlijnen, protocollen en werkinstructies moeten toepassen. Bijvoorbeeld door het op te nemen in het opleidingsplan.

{% if SECTOR == \"gehandicaptenzorg\" %}Bij het Kennisplein Gehandicaptenzorg vindt u alle Protocollen Gehandicaptenzorg. {% endif %}

{% if SECTOR == \"kraamzorg\" %} Meer informatie op de website van het Kenniscentrum Kraamzorg.{% endif %}

{% if SECTOR == \"mondzorg\" %} Meer informatie op de website van het Kennisinstituut Mondzorg.{% endif %}

{% if SECTOR == \"ggz\" %} Meer informatie op de website van GGZ Standaarden.{% endif %}

{% if SECTOR == \"medisch specialistische zorg\" %} Meer informatie: Richtlijnendatabase van de Federatie Medisch Specialisten.{% endif %}

{% if SECTOR == \"verloskunde\" %} Er wordt verwacht dat alle medewerkers in uw praktijk bekend zijn met de protocollen en werkafspraken van het VSV in uw regio. Kijk voor meer informatie op de website van het VSV in uw regio. {% endif %}

Het is belangrijk dat zorgverleners de tijd en ruimte krijgen om in de vorm van intervisie regelmatig samen stil te staan bij de kwaliteit van de zorg en de vraag of die voldoende persoonsgericht is. Ook is het belangrijk dat zorgverleners zich voldoende veilig voelen om open terug te kijken op de manier waarop zij zorg leverden. Instellingen organiseren dit voor hun medewerkers. Zzp’ers zijn zelf verantwoordelijk voor deelname aan een intervisiegroep. 

Om [[ZORG]] te mogen verlenen heeft u een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) nodig. Deze vraagt u aan bij Justis. Zie: Een VOG aanvragen als zzp’er? Justis legt het u uit 

Als zorgaanbieder moet u controleren of het eerdere functioneren van uw [[ZORGVERLENERS]] geen bezwaar vormt voor het verlenen van [[ZORG]] aan [[PATIENTEN]]. Dit heet de vergewisplicht. U moet deze controle ook uitvoeren voor alle zzp’ers en vrijwilligers die met [[PATIENTEN]] in contact komen.

U voldoet aan de vergewisplicht door:

• Navraag te doen bij eerdere werkgevers.
• Navraag te doen bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) over eerder disfunctioneren.
• De lijst zorgverleners met een maatregel in het BIG-register te raadplegen.

{% if SECTOR == \"gehandicaptenzorg\" %}Van zorgaanbieders die Wlz-zorg leveren of GGZ zorg met overnachting, wordt verwacht dat zij van alle zorgverleners en andere personen die beroepsmatig met cliënten in aanraking komen, een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aanvragen. Via Justis zet u een digitale VOG-aanvraag klaar voor uw nieuwe medewerker.{% endif %}

{% if SECTOR == \"gehandicaptenzorg\" %}Dit geldt ook voor ingehuurde zzp’ers, gedetacheerden en uitzendkrachten. Voor mantelzorgers en vrijwilligers is een VOG niet wettelijk verplicht, maar wel aanbevolen. De zorgaanbieder is altijd verantwoordelijk voor het controleren van de VOG. Raadpleeg voor meer informatie de handreiking ‘Hoe zie ik of een VOG echt is?’ van Justis.{% endif %}

Leg in een overzicht of het personeelsdossier vast welke controles u per [[ZORGVERLENER]] heeft uitgevoerd.

Als werkgever kunt u sollicitanten en werknemers vragen om een gratis digitaal uittreksel uit Mijn diploma’s. Dit digitale uittreksel is een officieel bewijs van het behaald diploma. Zo weet u zeker dat het diploma is behaald en voorkomt u diplomafraude. Meer informatie vindt u op: Uittreksel Mijn diploma’s controleren. 

Fraude in de zorg komt helaas steeds vaker voor. Het gaat onder meer om bedrog met diploma’s, VOG's, EVC-certificaten en misbruik van zorggeld. Meer hierover leest u op de website van IGJ Fraude in de zorg | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.

Als zorgaanbieder heeft u een vastgelegde procedure om het (dis)functioneren van medewerkers te beoordelen. In deze procedure staat ook hoe u ontbinding of niet-voortzetting van de overeenkomst regelt als gevolg van dit disfunctioneren.

Ontslaat u een zorgverlener die ernstig tekort is geschoten in zijn functioneren? Dan moet u dit melden bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

Goed bestuur betekent dat u stuurt op goede, veilige en verantwoorde zorg en zorgt voor een goed functionerende organisatie. U zorgt ook voor een financieel gezonde organisatie, zodat de kwaliteit, veiligheid en continuïteit van de zorg zijn geborgd.

U werkt volgens de Governancecode Zorg. Deze code geeft richting aan goed bestuur, intern toezicht, transparantie en het centraal stellen van de cliënt.

Op grond van de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) kan een intern toezichthoudend orgaan, zoals een Raad van Toezicht, verplicht zijn. U zorgt ervoor dat het interne toezicht en eventuele medezeggenschapsorganen over voldoende informatie, tijd en ondersteuning beschikken om hun taken goed uit te voeren.

Heeft uw organisatie geen formeel intern toezicht? Zorg dan regelmatig voor een onafhankelijke blik van buiten. Dit helpt om de kwaliteit van de zorg en het functioneren van de organisatie kritisch te beoordelen en verder te verbeteren.

U legt verantwoording af over het beleid, de bedrijfsvoering en de resultaten van de organisatie. Als uw organisatie verantwoordingsplichtig is, doet u dit ook via de openbare jaarverantwoording.

Daarnaast zorgt u voor een open en veilige meldcultuur, waarin medewerkers zonder belemmeringen feedback kunnen geven en zorgen of misstanden kunnen melden. Heeft uw organisatie meer dan 50 medewerkers? Dan bent u verplicht een klokkenluidersregeling te hebben.

Meer informatie:

• Kader Goed Bestuur op de website van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).
• Intern toezicht,
• Huis voor klokkenluiders: Integriteit bij werkgevers
• Melden misstand (klokkenluidersmelding) | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
• Ben ik verantwoordingsplichtig? | 

In het Landelijk Kwaliteitsstatuut GGZ staat wat u moet regelen op het gebied van kwaliteit en verantwoording om geneeskundige GGZ te mogen verlenen. Het kwaliteitsstatuut is enkel van toepassing op de geneeskundige GGZ, niet op langdurige zorg.

Werk multidisciplinair samen met andere zorgverleners bij cliënten met een indicatie vanuit de Wet langdurige zorg en/of schakelt tijdig expertise in van buitenaf.

Cliënten met een Wlz-indicatie zijn meestal aangewezen op integrale zorg. Dat betekent dat alle zorgverleners hun handelen intensief met elkaar afstemmen. Voor het bieden van afgestemde zorg is regievoering belangrijk. Regievoering betekent dat de woonzorgaanbieder verantwoordelijk is voor de afstemming tussen woonzorg, specifieke behandeling en GGZ-behandeling. Welke zorg u levert aan een cliënt in de Wlz is afhankelijk van de grondslag op basis waarvan de cliënt toegang heeft gekregen tot de Wlz (hier dus: grondslag psychische stoornis), maar ook van de leveringsvorm die de cliënt kiest.

Om goede zorg te blijven leveren, is het essentieel dat u een lerende organisatie bent en dat u een kwaliteitssysteem ontwikkelt en inricht. Met dit kwaliteitssysteem draagt u zorg voor systematische bewaking, beheersing en verbetering van de kwaliteit van zorg (u doorloopt de Plan-Do-Check-Act-cyclus). U kunt dit doen door te zorgen voor:

• Alle wettelijk verplichte registraties voor organisaties in de zorg (volg de stap 'Wettelijke eisen').
• Goede en voldoende materialen, instrumenten en, indien van toepassing, bouwkundige voorzieningen (zoals thermostaatkranen en tilliften). U ziet er daarbij op toe dat die minimaal volgens de voorschriften worden onderhouden en gecontroleerd.
• Een duidelijke toedeling van verantwoordelijkheden, bevoegdheden en afstemmings- en verantwoordingsplichten: wie kan en mag wat op welk moment?
• Beleidsdocumenten waarin u bovenstaande zaken vastlegt, inclusief vaststellingsdatum, evaluatiedatum en (proces)eigenaar. U bundelt deze documenten en zorgt dat ze op elk moment voor alle medewerkers toegankelijk zijn.
• Beleid, richtlijnen, protocollen en werkinstructies over de kwaliteit, veiligheid en uitvoering van de zorg. Zoals beleid op het gebied van medicatieveiligheid, hygiëne en het melden van incidenten. Ook deze documenten hebben een vaststellingdatum, evaluatiedatum en (proces)eigenaar. Bespreek deze regelmatig, bijvoorbeeld tijdens teamvergaderingen en deskundigheidsbevordering. Voorkom dat uw kwaliteitssysteem alleen documenten op papier zijn.
• Ook denkt u na hoe u controleert of de beschreven processen voldoen aan wet- en regelgeving. En of zij zorgverleners ondersteunen bij het goed uitvoeren van hun werkzaamheden. Bijvoorbeeld door in- en externe audits of reflectiemomenten op de uitvoering van de zorg. Zodat u de zorg kan verbeteren naar aanleiding van de feedback.

U moet een interne werkwijze hebben die regelt dat medewerkers veilig incidenten en calamiteiten kunnen melden. Doel is om deze meldingen te bespreken, ervan te leren en zo de zorg te verbeteren. U legt de werkwijze vast in een document en zorgt dat alle medewerkers de werkwijze kennen. 

Omschrijf in de werkwijze in ieder geval:

• Aan wie de meldingen worden gedaan.
• Hoe u meldingen analyseert.
• Hoe terugkoppeling plaatsvindt naar de melder en/of andere collega’s.
• Hoe u naar aanleiding van meldingen verbeteracties inzet.

Zorg ook voor een meldformulier, waarop duidelijk staat welke incidenten moeten worden gemeld. Maak dit formulier beschikbaar voor iedereen. 

Leg alle (bijna) incidenten en calamiteiten vast in een overzicht. Onderdeel van de werkwijze moet zijn dat u meldingen uit het overzicht regelmatig analyseert en dat u per incident de basisoorzaak vaststelt en verbetermaatregelen treft.  

Onderstaande gebeurtenissen moet u verplicht melden bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ):

• Calamiteiten: niet-beoogde of onverwachte gebeurtenissen, die betrekking hebben op de kwaliteit van de zorg en die tot de dood van of een ernstig schadelijk gevolg voor een cliënt hebben geleid.
• Geweld in de zorgrelatie: geweld richting een cliënt door een zorgverlener (of een ander die in uw opdracht werkt), of geweld tussen cliënten onderling.
• Ontslag wegens disfunctioneren: niet voortzetten van een overeenkomst met een voor u werkzame zorgverlener wegens ernstig tekortschieten in diens functioneren. U doet hier altijd direct melding van, ongeacht de aard van de overeenkomst, bijvoorbeeld een arbeidscontract, samenwerkingsovereenkomst of opdracht.

Als zzp’er in de zorg bent u op grond van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) verplicht incidenten systematisch te registreren en ervan te leren. Een incident is een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis die betrekking heeft op de kwaliteit van zorg en die heeft geleid, had kunnen leiden of kan leiden tot schade voor de cliënt.

Richt een systeem voor Veilig Incident Melden (VIM) in. U kunt hiervoor een eigen (beveiligde) registratie gebruiken of aansluiten bij een bestaand systeem via uw beroeps- of brancheorganisatie. Leg incidenten zorgvuldig vast en noteer alleen persoonsgegevens als dat noodzakelijk is voor analyse. Beperk de toegang tot deze gegevens en vernietig ze zodra ze niet meer nodig zijn.

Bespreek incidenten periodiek en geanonimiseerd met beroepsgenoten, bijvoorbeeld in een intervisiegroep. Leg vast welke verbetermaatregelen u neemt en controleer of deze effect hebben. u leert van incidenten.

Heeft een incident merkbare gevolgen voor de cliënt of kunnen die nog volgen? Informeer de cliënt (of diens vertegenwoordiger) zo spoedig mogelijk en leg het incident vast in het cliëntendossier.

Is er sprake van een calamiteit – zoals ernstig schadelijk gevolg of overlijden – dan moet u dit melden bij de IGJ. Ook geweld in de zorgrelatie moet worden gemeld. (link)

Werkt u in opdracht van een andere zorgaanbieder? Leg dan schriftelijk vast wie verantwoordelijk is voor melding, registratie en communicatie. Zo borgt u een veilige meldcultuur en continue verbetering van uw zorgverlening. 

Verplicht melden aan IGJ

Bepaalde gebeurtenissen moet u onverwijld melden aan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Melden en aanvragen voor professionals | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Relevant voor u als zzp’er zijn onder andere:

• Calamiteiten: onverwachte gebeurtenissen met overlijden of een ernstig schadelijk gevolg voor een cliënt.
• Geweld in de zorgrelatie: geweld door een zorgverlener of tussen cliënten.
• Ontslag wegens disfunctioneren: beëindiging van een overeenkomst wegens ernstig tekortschieten in functioneren — meldt u direct.

Als u twijfelt of iets een calamiteit is, mag u dat eerst onderzoeken: u heeft tot 6 weken voor dat onderzoek. Zodra u vaststelt dat het om een calamiteit gaat, meldt u dit binnen 3 werkdagen aan de IGJ. Twijfelt u dan nog steeds? Dan raadt de IGJ aan toch te melden. 

Meer informatie 
Een uitgebreide toelichting staat In de Handreiking Wkkgz voor zzp’ers van het ministerie van VWS.

Als zorgaanbieder stelt u een meldcode vast waarin u stapsgewijs aangeeft hoe u omgaat met signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling. De meldcode draagt eraan bij dat zo snel en adequaat mogelijk hulp kan worden geboden. Werk de meldcode op zo’n manier uit dat deze bij uw organisatie past. Voeg bijvoorbeeld contactnummers toe van instanties uit de buurt.

U legt de meldcode vast in een document. Vervolgens informeert u alle medewerkers over de meldcode en zorgt u dat ze deskundig zijn en blijven. U kunt zelf bepalen op welke manier(en) u medewerkers informeert (bijvoorbeeld in een teamoverleg of met e-learning).

In de meldcode staat minimaal:

• Hoe u signalen van mogelijk huiselijk geweld of kindermishandeling in kaart brengt en registreert.
• Met wie, wanneer en hoe u signalen deelt en bespreekt. Hierbij hoort ook het eventueel raadplegen van Veilig Thuis bij u in de buurt of een letseldeskundige.
• Wie de gesprekken voert met betrokkene(n), en op welke wijze.
• Hoe u signalen weegt. (Vermeld in de meldcode altijd dat bij twijfel Veilig Thuis bij u in de buurt wordt geraadpleegd.)
• Hoe, wanneer en door wie wordt besloten of u zelf hulp organiseert of het signaal meldt aan Veilig Thuis.

Meer informatie

• De Meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling kan u helpen bij het opstellen van een meldcode.
• Op de website van Veilig Thuis kunt u zoeken op locaties in de buurt.

{% if SECTOR == \"mondzorg”%} Speciaal voor Mondzorg: ‘Factsheet specifieke signalen in de mondzorg en tandheelkundige verwaarlozing’ van het KNMT{% endif %}

Volgens de wet moet elke praktijkhouder beschikken over een protocol voor infectiepreventie.

• U neemt aantoonbaar maatregelen om de overdracht van infectieziekten te voorkomen.
• U maakt afspraken over handhygiëne en de reiniging en desinfectie van instrumenten.
• U zorgt dat deze afspraken worden nageleefd.
• Er zijn voldoende middelen om hygiënisch te kunnen werken.
• Alle medewerkers zijn gevaccineerd tegen hepatitis B. 

{% if SECTOR == \"mondzorg\" %}U voldoet in ieder geval aan de minimumnormen van de KNMT-richtlijn Infectiepreventie in mondzorgpraktijken. Weten waar de inspectie op let tijdens een toezicht bezoek? Bekijk dan het toetsingskader infectiepreventie in de mondzorg. {% endif %}

{% if SECTOR == \"verloskunde\" %}U voldoet in ieder geval aan de minimumnormen van de NHG-richtlijn Infectiepreventie in de praktijk. {% endif %}

Als zzp’er in de zorg bent u verplicht om alert te zijn op signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling. U moet bijdragen aan snelle en passende hulp wanneer u vermoedens heeft of signalen vaststelt.

Dat betekent dat u werkt volgens de stappen van de meldcode. U brengt signalen in kaart, overlegt zo nodig met een deskundige, gaat – indien mogelijk – in gesprek met de cliënt en maakt een zorgvuldige afweging over melden of zelf hulp organiseren. Bij twijfel of acuut risico kunt u advies vragen of een melding doen bij Veilig Thuis.

De Meldcode App helpt u daarbij. De App behandelt de 5 stappen van de meldcode huiselijk

geweld en kindermishandeling en biedt de mogelijkheid direct met de juiste instanties in contact te treden. Download de Augeo app en blijf up to date in de aanpak kindermishandeling.

Meer informatie van de Rijksoverheid: Toolkit meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling.

{% if SECTOR == \"mondzorg”%} Zie ook de ‘Factsheet specifieke signalen in de mondzorg en tandheelkundige verwaarlozing’ van het KNMT{% endif %}

Onvrijwillige zorg of dwang is zorg waartegen de cliënt of vertegenwoordiger zich verzet. Dit kan gaan om insluiten, beperken van bewegingsvrijheid, toezicht, medicatie of andere ingrijpende maatregelen. Ook beperking van iemands bewegingsvrijheid of beperking van de vrijheid om het eigen leven in te richten vallen hieronder.

Onvrijwillige en verplichte zorg mag pas worden toegepast als aan alle voorwaarden is voldaan uit de Wet zorg en dwang (Wzd) en/of de Wet verplichte ggz (Wvggz). Dat betekent dat u de wettelijke voorwaarden moet kennen en naleven, waaronder:

• Onvrijwillige zorg mag alleen als er geen andere mogelijkheid is en zonder deze zorg ernstig nadeel zou ontstaan voor de cliënt of diens omgeving.
• De cliënt heeft altijd recht op een onafhankelijke vertrouwenspersoon.
• Alleen deskundige en geïnstrueerde zorgverleners mogen onvrijwillige zorg uitvoeren.
• Besluiten worden zorgvuldig en multidisciplinair genomen, vastgelegd in het zorgdossier, en periodiek geëvalueerd, mét instemming van de wettelijk vertegenwoordiger.
• Als u onvrijwillige zorg toepast, moet u zich registreren in het locatieregister.

Zolang u deze regels niet volledig en correct toepast, mag u geen onvrijwillige of verplichte zorg verlenen.

Uitgebreide informatie over de regels voor onvrijwillige zorg of dwang vindt u op dwangindezorg.nl.

Verplicht informatie aanleveren voor toezicht

U moet als zorgaanbieder bepaalde informatie over gedwongen zorg registreren, zodat u inzicht krijgt in hoe uw organisatie omgaat met gedwongen zorg. Zo kunt u uw aanpak verbeteren en gedwongen zorg zo veel mogelijk voorkomen en verminderen.

U bent verplicht hierover periodiek informatie aan te leveren bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg: 

• U levert 2 keer per jaar een digitaal overzicht aan en 1 keer per jaar een analyse.
• In bepaalde situaties bent u verplicht contact op te nemen met de IGJ. Lees meer hierover bij Verplichte incidentele mededelingen en overleg Wvggz en Wzd.

Heeft u een solopraktijk? Dan bent u zelf verantwoordelijk voor goede infectiepreventie.

• U neemt maatregelen om overdracht van infectieziekten te voorkomen.
• U werkt hygiënisch en zorgt voor goede handhygiëne.
• U reinigt, desinfecteert en steriliseert instrumenten op de juiste manier.
• U zorgt voor voldoende middelen om hygiënisch en veilig te kunnen werken.

• U beoordeelt of vaccinatie tegen hepatitis B voor uw werkzaamheden nodig is en zorgt dat u voldoende beschermd bent.

  {% if SECTOR == \"verloskunde\" %}U voldoet in ieder geval aan de minimumnormen van de NHG-richtlijn Infectiepreventie in de praktijk. {% endif %}

In het medicatiebeleid omschrijft u in ieder geval de taken, verantwoordelijkheden en afspraken over het gehele medicatieproces. U zorgt dat al uw medewerkers dit beleid kennen.

{% if SECTOR == \"gehandicaptenzorg\"%} Uw medicatiebeleid en de uitvoering daarvan voldoen aan de Handreiking Medicatiebeleid Gehandicaptenzorg.{% endif %} 

Onder bepaalde voorwaarden kunt u als tandarts of mondhygiënist medische handelingen delegeren aan andere medewerkers in uw praktijk. Om te zorgen dat deze handelingen verantwoord worden uitgevoerd, is het nodig om werkafspraken te maken en deze schriftelijk vast te leggen. U herziet deze afspraken regelmatig en zorgt dat alle medewerkers de afspraken kennen en volgens de afspraken werken.

U mag voorbehouden medische handelingen alleen delegeren als:

• de handeling geïndiceerd is (plaatsvindt op basis van een medisch vastgestelde indicatie);
• medewerkers bevoegd en bekwaam zijn;
• de patiënt geïnformeerd is over de handeling die wordt gedelegeerd en de status van de medewerker die de handeling uitvoert;
• de patiënt hiermee aantoonbaar akkoord gaat;
• u op de werkvloer beschikbaar bent voor overleg en ondersteuning;
• verrichtingen worden geregistreerd in het patiëntendossier;
• u de wettelijke eisen voor de privacy van de patiënt in acht neemt;
• er een protocol is waarin beschreven staat wat de opeenvolgende stappen zijn, wie daartoe besluit en wie uitvoert.

Uw praktijk moet alle röntgenapparatuur aanmelden bij de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS). Meer informatie vindt u in de KNMT-richtlijn Tandheelkundige Radiologie.

Bij het voorschrijven van geneesmiddelen hoort medicatiebewaking met een Elektronisch Voorschrijfsysteem (EVS). Het EVS ondersteunt u als voorschrijver van geneesmiddelen bij complexe medicatiebeslissingen. Ook voorkomt het EVS fouten bij het lezen van recepten.

Het is niet verantwoord om geneesmiddelen zonder medicatiebewaking voor te schrijven, tenzij u andere maatregelen treft om medicatiebewaking uit te voeren en deze maatregelen duidelijk vastlegt. Enkele uitzonderingen hierop vindt in de KNMG-richtlijn Elektronisch voorschrijven.

Afhankelijk van uw doelgroep kan het nodig zijn om een suïcidepreventiebeleid op te stellen en hiernaar te handelen. Het suïcidepreventieplan kan worden opgesteld door gebruik te maken van de Multidisciplinaire richtlijn diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag.

Elke zorgaanbieder moet een klachtenregeling hebben voor een laagdrempelige opvang en afhandeling van klachten. Met als doel het bereiken van een zo bevredigend mogelijke oplossing. Laagdrempelig wil zeggen dat een cliënt de mogelijkheid heeft om direct met een onafhankelijk klachtenfunctionaris te spreken en niet eerst de klacht met de zorgverlener moet bespreken.

Klachtenfunctionaris 

Elke zorgaanbieder moet een klachtenfunctionaris aanwijzen. Zzp’ers beleggen die rol bij een gespecialiseerde externe dienstverlener. De klachtenfunctionaris moet onafhankelijk kunnen opereren. Deze onafhankelijkheid moet goed gewaarborgd en omschreven zijn. De klachtenfunctionaris geeft de klager op verzoek gratis advies over het indienen van een klacht en helpt bij het formuleren van de klacht en het zoeken naar mogelijke oplossingen.

De contactgegevens van de functionaris moeten voor cliënten eenvoudig te vinden zijn. Ook moet de klager de klachtenfunctionaris laagdrempelig en rechtstreeks kunnen benaderen. Dit moet duidelijk worden gecommuniceerd.

Leg klachtenregeling vast

Leg in een document vast hoe u de klachtafhandeling heeft georganiseerd. Zorg dat alle medewerkers de klachtenregeling kennen en informeer cliënten en hun vertegenwoordigers op een begrijpelijke manier bij wie zij terechtkunnen en hoe klachten worden behandeld. Is er sprake van ketenzorg waarbij meerdere zorgaanbieders betrokken zijn? Dan is een afgestemde behandeling van klachten verplicht.

Brancheorganisaties hebben vaak relevante informatie en formats beschikbaar. Gebruikt u een format, vul dit dan op zo’n manier in dat het bij uw eigen organisatie past.

Als zelfstandige zorgverlener bent u verplicht een klachtenregeling te hebben. Deze regeling zorgt ervoor dat cliënten hun klacht op een laagdrempelige manier kunnen indienen en dat u deze op een zorgvuldige manier behandelt. Laagdrempelig wil zeggen dat een cliënt de mogelijkheid heeft om direct met een onafhankelijk klachtenfunctionaris te spreken en niet eerst de klacht met de zorgverlener moet bespreken. Het doel is om samen tot een zo bevredigend mogelijke oplossing te komen.

Klachtenfunctionaris

Volgens de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) moet elke zorgaanbieder een onafhankelijke klachtenfunctionaris aanwijzen. Als zzp’er kunt u deze rol niet zelf vervullen, maar beleggen bij een externe, gespecialiseerde dienstverlener. De klachtenfunctionaris:

• staat cliënten bij met gratis advies over het indienen van een klacht,
• helpt bij het formuleren van de klacht,
• denkt mee over mogelijke oplossingen.

Zorg dat de contactgegevens van de klachtenfunctionaris en de klachtenregeling makkelijk te vinden zijn. Bijvoorbeeld via een website, een brochure of in de behandelovereenkomst. De cliënt moet de klachtenfunctionaris rechtstreeks kunnen benaderen.

Leg klachtenregeling vast

Leg in een document vast hoe u de klachtafhandeling hebt geregeld. Beschrijf bijvoorbeeld:

• hoe cliënten een klacht kunnen indienen,
• hoe u de klacht behandelt,
• en binnen welke termijn een reactie volgt.

Werkt u samen met andere zorgaanbieders (ketenzorg)? Dan is het belangrijk dat de klachtenprocedure goed op elkaar is afgestemd.
Als u  lid bent van een brancheorganisatie, kunt u vaak gebruikmaken van hun formats of voorbeelden. Pas deze altijd aan zodat ze goed aansluiten bij uw eigen werkwijze.

Volgens de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) moet u met onderaannemers afspraken vastleggen over de zorg die ze namens u verlenen. Een onderaannemer kan een organisatie zijn die een deel van de zorg aan uw cliënten uitvoert, maar ook een zzp’er of vrijwilliger.

Is de onderaannemer een zzp’er of vrijwilliger?

Met de zzp’ers die u inhuurt sluit u een overeenkomst af. Met vrijwilligers sluit u een vrijwilligersovereenkomst af. U bent niet alleen verantwoordelijk voor de kwaliteit van de hulp van eigen medewerkers, maar ook van de zorgverleners die u inhuurt. Met de zorgverleners die u inhuurt, maakt u afspraken over de kwaliteit van de zorg. Leg minimaal vast:

• Welke aantoonbare bevoegd- en bekwaamheden de zorgverlener heeft;
• Hoe, wanneer en hoe vaak u de kwaliteit toetst van de zorg die de ingehuurde zorgverlener biedt.
• Hoe u het juiste gebruik borgt van de geldende klachtenregeling, de procedure incidenten melden, de Meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling, etc.

In de overeenkomst staan de wettelijke regels die op u als zorgaanbieder van toepassing zijn plus de aanvullende regels en afspraken die u eventueel zelf toevoegt. Beide partijen moeten de overeenkomst ondertekenen. Zorg dat de overeenkomst altijd actueel en op de locatie aanwezig is 

Is de onderaannemer een instelling?

Dan bent u als hoofdaannemer nog steeds eindverantwoordelijk voor het sturen op de kwaliteit en veiligheid van de zorg. U legt afspraken vast zodat u invulling kan geven aan die eindverantwoordelijkheid. Afspraken bijvoorbeeld over:

• Welke zorg en diensten de onderaannemer levert;
• verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden;
• dossiervorming;
• toezicht en kwaliteitseisen;
• aansprakelijkheid;
• naleving van wet en regelgeving zoals de VOG’s.

Meer informatie:
Wanneer ben je onderaannemer in de zorg? - Complete uitleg
Modelovereenkomst vrijwilliger in de zorg
Samenwerken met mantelzorgers-IGJ
Samenwerken met vrijwilligers IGJ

Onvrijwillige zorg is zorg waartegen de cliënt of vertegenwoordiger zich verzet. Dit kan gaan om insluiten, beperken van bewegingsvrijheid, toezicht, medicatie of andere ingrijpende maatregelen.  

Als zzp’er in de zorg krijgt u te maken met de Wet zorg en dwang (Wzd) wanneer u werkt met cliënten met een verstandelijke beperking of psychogeriatrische aandoening, zoals dementie. De kern van de wet is dat onvrijwillige zorg alleen mag als het écht niet anders kan. U moet altijd eerst zoeken naar vrijwillige alternatieven en het minst ingrijpende middel kiezen.  

Onvrijwillige zorg mag alleen worden toegepast volgens strikte regels. Zorg dat u als zzp’er die regels kent. Het ministerie van VWS heeft een handreiking Wet zorg en dwang voor ZZP'ers. Hierin wordt uitgebreid en helder uitgelegd wat de Wet zorg en dwang voor zzp’ers betekent.  

Aansluiting bij een Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV) is niet wettelijk verplicht, maar zeer waardevol. Deze verbanden zijn verantwoordelijk voor het organiseren en beheren van de regionale samenwerking tussen verschillende zorgaanbieders, waaronder de eerstelijnsverloskundigenpraktijken, ziekenhuizen en kraamzorgaanbieders. Binnen een VSV stemmen zorgaanbieders processen en protocollen op elkaar af en bespreken zij gezamenlijk incidenten en calamiteiten. Dit bevordert de samenwerking, vermindert risico’s en versterkt de kwaliteit van zorg voor cliënten.

Als u deelneemt aan VSV(’s), is het essentieel dat u/uw verloskundigen de gemaakte afspraken en protocollen kennen en toepassen. Dit maakt de overdracht van cliënten eenvoudiger, voorkomt misverstanden en verkleint de kans op risico’s in de zorgverlening.

{% if SECTOR == \"kraamzorg\" %}Ook deelname aan een Kraamzorg Samenwerkingsverband (KSV) is niet verplicht, maar sterk aanbevolen. Samenwerking binnen een KSV maakt een optimale inzet van capaciteit mogelijk, wat belangrijk is gezien de arbeidsmarktkrapte. Bovendien kunnen wachtlijsten beter worden beheerd en ontstaan kansen voor gezamenlijke initiatieven, zoals partuspools of kraamhotels, die de zorg voor cliënten verbeteren.{% endif %}

Als zorgaanbieder bent u verplicht om de continuïteit van de zorg te waarborgen, ook buiten de openingsuren van de praktijk. Het is belangrijk om afspraken te maken met andere aanbieders over de spoedgevallendienst en deze afspraken in een reglement vast te leggen.

{% if SECTOR == \"mondzorg\" %}Elke mondzorgaanbieder moet voldoen aan de KNMT-praktijkrichtlijn Opvang tandheelkundige spoedgevallen buiten praktijkuren. {% endif %}

Lidmaatschap van een brancheorganisatie of beroepsorganisatie is niet verplicht, maar wordt sterk aangeraden. U krijgt toegang tot actuele informatie, kennisdeling en ondersteuning bij vragen en dilemma’s uit de praktijk. Dit helpt uw organisatie zich verder te ontwikkelen en draagt bij aan het verhogen van de kwaliteit en veiligheid van de zorg.

{% if SECTOR == \"kraamzorg\" %}Voor kraamzorg kunt u zich bijvoorbeeld aansluiten bij Bo Geboortezorg {% endif %}

{% if SECTOR == \"mondzorg\" %} De KNMT is de beroepsorganisatie van tandartsen, orthodontisten en kaakchirurgen in Nederland. Mondhygiënisten kunnen zich aansluiten bij de Nederlandse Vereniging voor Mondhygiënisten. Tandprothetici kunnen zich aansluiten bij de Organisatie van Nederlandse Tandprothetici (ONT) {% endif %}

{% if SECTOR == \"gehandicaptenzorg\" %}Voor gehandicaptenzorg kunt u zich bijvoorbeeld aansluiten bij de VNG {% endif %}

{% if SECTOR == \"verloskunde\" %}De KNOV is de beroepsorganisatie voor verloskundigen. De KNOV levert een belangrijke bijdrage aan het verbeteren van de kwaliteit van zorg, onder andere met bij- en nascholing, intercollegiale visitatie en congressen, professionele standaarden en een klachten- en geschillenregeling voor haar leden. {% endif %}

Zzp’ers kunnen zich ook aansluiten bij SoloPartners. 

Het is van belang om methodisch te werken, dossiers goed bij te houden, zodat iedereen binnen het zorgproces weet wie wat doet en waarom. Methodisch werken wordt makkelijker als u werkt volgens de Plan-Do-Check-Act-cyclus:

• Plan: Stel samen met (het zorgteam en) de cliënt een behandel- of zorgplan op met duidelijke doelen.
• Do: Voer de afgesproken zorg en behandelingen zorgvuldig uit volgens het plan.
•  Check: Evalueer regelmatig of de zorg het gewenste effect heeft op de gezondheid en het welzijn van de cliënt.
•  Act: Pas het zorgplan aan en verbeter de werkwijze waar nodig op basis van de evaluatie.

U gebruikt standaarddocumenten/ of formulieren om voor elke cliënt een cliëntdossier samen te stellen. In dit dossier (digitaal of op papier) staat alle informatie die voor de behandeling of begeleiding van de cliënt belangrijk is.

Onderstaande onderwerpen kunnen onderdeel zijn van het dossier (voor zover ze van toepassing zijn op de cliënt):

• Persoonsgegevens cliënt.
• Zorgovereenkomst.
• Diagnose(s).
• Informatie over wensen, behoeftes en zorgvraag van de cliënt met daarbij de gesignaleerde risico’
• Zorgplan/zorgafspraken.
• Indien van toepassing: toestemming van cliënt of diens vertegenwoordiger voor de uitvoering van het zorgplan.
• Verslag evaluatiegesprekken.
• Rapportage.
• Naam behandelend (huis)arts en eventueel andere behandelaars.
• Indien van toepassing: wils(on)bekwaamheid van de cliënt.
• Actueel medicatieoverzicht, wanneer de zorgaanbieder (een deel van) het medicatieproces overneemt.
• Een door de apotheker geleverd en actueel medicatieoverzicht met soort medicatie, dosering, tijdstippen van verstrekking, naam voorschrijvend arts, naam leverend apotheker.
• Uitvoeringsverzoeken indien sprake is van voorbehouden handelingen.

Vermeld in het dossier ook incidenten die merkbare gevolgen voor de cliënt hebben gehad, inclusief de aard en toedracht, het tijdstip waarop het incident heeft plaatsgevonden en de namen van betrokkenen.

De wet vraagt van u dat u zich houdt aan de wettelijke bewaartermijn van medische dossiers. Ook moet u zorgen voor een goede beveiliging en overdracht van deze dossiers. Elk medisch dossier moet  minimaal 20 jaar bewaard tenzij de cliënt zelf verzoekt het dossier eerder weg te gooien. Ook moet u zorgen voor een goede beveiliging en overdracht van deze dossiers. Op rijksoverheid.nl kunt u meer lezen over de termijn van het bewaren van een medisch dossier.

Zorg dat uw informatiebeveiliging op orde is. Dit is nodig om persoonsgegevens en gezondheidsinformatie van cliënten te beschermen én om uw systemen betrouwbaar te laten werken.

Werk daarbij volgens een vaste aanpak. Begin met het in kaart brengen van risico’s: waar zitten kwetsbaarheden in uw organisatie en systemen? Bepaal vervolgens welke maatregelen nodig zijn, voer deze uit en controleer regelmatig of ze werken. Stel uw aanpak bij waar nodig.

Laat uw informatiebeveiliging regelmatig toetsen door een onafhankelijke partij, zoals een auditor of externe specialist. Zo krijgt u inzicht in verbeterpunten en kunt u laten zien dat u voldoet aan de eisen. Een certificaat mag, maar is niet verplicht.

Blijf zelf verantwoordelijk. Ook als uw ICT-leverancier aangeeft aan de norm te voldoen, moet u uw eigen processen en het handelen van medewerkers goed regelen. Leg afspraken over informatiebeveiliging vast in contracten met leveranciers en controleer of zij deze nakomen.

In de gezondheidszorg is de norm hiervoor NEN 7510. 

Meer informatie:

Vragen over NEN 7510 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd

Tekst volgt

Goede voorlichting aan patiënten is essentieel voor kwalitatief goede zorg. De Wet op de Geneeskundige Behandelovereenkomst (WGBO) vraagt dit van u. U informeert uw patiënt duidelijk en desgevraagd schriftelijk over het voorgenomen onderzoek en de voorgestelde behandeling. U gaat na of de patiënt de informatie heeft begrepen. Met deze informatie kan de patiënt een weloverwogen beslissing nemen om het onderzoek of de behandeling wel of niet te ondergaan. Bij een niet-noodzakelijke ingreep heeft u een nog zwaardere informatieplicht. Patiënten hebben recht op alle informatie die noodzakelijk is voor het geven van toestemming.

Dit houdt in dat:

• De bedenktijd past bij de ingreep en voor alle invasieve ingrepen minimaal 24 uur bedraagt.
• De patiënt u voor elk behandeltraject informed consent (toestemming) geeft.
• Deze toestemming alle vereiste onderdelen bevat:

1. aard en doel van onderzoek/behandeling;
2. verwachte gevolgen en risico’s voor de gezondheid van de patiënt;
3. andere onderzoek- of behandelingsmethoden die in aanmerking komen;
4. de gezondheidssituatie van de patiënt en zijn/haar vooruitzichten.

Meer informatie

• Website KNMG: Behandelingsovereenkomst (WGBO)
• Website Zorginzicht: Kwaliteitskader Cosmetische Zorg

Voorafgaand aan elke operatie maakt u altijd een risico-inschatting. Dit gebeurt om risico’s te voorkomen die samenhangen met de beperkingen van een kliniek ten opzichte van een ziekenhuis. In deze risico-inschatting stelt u de volgende zaken vast:

• ASA-classificatie;
• leeftijd;
• complexiteit van de voorgenomen procedure;
• co-morbiditeit;
• bevindingen tijdens preoperatief onderzoek.

In de risico-inschatting heeft u eveneens aandacht voor de volgende aspecten:

• Geen cosmetische ingrepen bij patiënten onder 18 jaar, met uitzondering van otoplastieken.
• Preoperatieve screening wordt uitgevoerd door de behandelend arts of anesthesioloog, eventueel door de verpleegkundige of anesthesiemedewerker.
• De anesthesioloog is eindverantwoordelijk en aanwezig op de polikliniek bij operatieve ingrepen.

Meer informatie in de richtlijnen database Federatie van Medisch Specialisten

• Alle richtlijnen: richtlijnendatabase.nl
• Richtlijn Perioperatief traject 
• Richtlijn delier bij volwassenen en ouderen

Zie ook: NVA Leidraad perioperatieve zorg 2024, op anesthesiologie.nl

Bij ontslag geeft u de patiënt minimaal de volgende informatie mee:

• Instructies voor nazorg.
• Informatie over wondverzorging (indien van toepassing).
• Informatie over te verwachten bijzonderheden.
• Actuele medicatielijst, inclusief wijzigingen vergeleken met de opnamemedicatie.
• Naam verantwoordelijke hoofdbehandelaar.
• Afspraak voor controle (telefonisch of op de poli).
• Telefoonnummer om contact op te nemen bij vragen of klachten.

Bij elke patiënt vindt na ontslag een (telefonische) nacontrole plaats. 
Meer informatie vindt u in de Richtlijn postoperatief traject en de Richtlijn Overdracht van medicatiegegevens in de keten. 

U bent verantwoordelijk voor 7 x 24 uur continuïteit van de zorg en een goede bereikbaarheid buiten openingstijden. Dit betekent dat:

• U beschikt over schriftelijke afspraken in het kader van waarneming.
• Een dienstdoend of waarnemend arts bereikbaar en beschikbaar is.
• Patiëntendossiers altijd beschikbaar zijn voor de dienstdoend of waarnemend arts. 

Meer informatie:

• KNMG-Gedragscode voor artsen 2022
• Perioperatief traject - Richtlijn - Richtlijnendatabase 

De wet vraagt van u dat u patiënten controleert op infecties na een invasieve ingreep. Hierbij gelden de volgende voorwaarden:

• U houdt een infectieregistratie bij van (postoperatieve) (wond)infecties, zowel op patiënt- als instellingsniveau.
• De chirurg wordt altijd op de hoogte gebracht als zich een infectie voordoet na de invasieve ingreep of de controle die daarop volgt.

Postoperatieve wondinfecties zijn een van de grootste, vermijdbare risico’s in de gezondheidszorg. Richtlijnen zijn daarom scherp op de proactieve houding van zorgaanbieders op dit vlak.

De wet vraagt u om een schriftelijke procedure te hebben voor (post)operatieve zorg (bewaking patiënt, stopmomenten en ontslagcriteria). Deze procedure kunt u in de praktijk zo uitvoeren:

• Een verpleegkundige of arts observeert de patiënt op de verkoeverkamer.
• De arts of anesthesioloog beslist na de behandeling tot ontslag vanaf de rustruimte / verkoeverkamer.
• Bij ontslag gebruikt u een checklist met ontslagcriteria.

Als zorgaanbieder draagt u zorg voor systematische bewaking, beheersing en verbetering van de kwaliteit van de zorg. U houdt zich daarbij aan de wettelijke bepalingen voor de registratie en bespreking van deze complicaties. Dit houdt in dat:

• U complicaties registreert op zowel patiënt- als instellingsniveau.
• Er complicatiebesprekingen plaatsvinden met als doel hiervan te leren.

Het melden en analyseren van complicaties levert een belangrijke bijdrage aan de verbetering van de kwaliteit en veiligheid in de zorg.

Meer informatie in het kwaliteitskader medische zorg op de website van de KNMG. 

Als u anesthesiologische zorg verleent of gaat verlenen, schrijft de wet voor dat u hiervoor een procedure heeft. In deze procedure legt u de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden vast, volgens de richtlijnen die van toepassing zijn op uw zorgaanbod. Bij ingrepen onder sedatie of algehele anesthesie werkt u volgens de geldende richtlijnen. U vindt deze richtlijnen op de website van de Nederlandse Vereniging van Anesthesiologen en in de Richtlijnendatabase van de Federatie Medisch Specialisten.

Gaat u patiënten onder de 16 jaar operatief behandelen? Dan gelden hiervoor speciale regels:

• Kinderen worden behandeld en verzorgd door personeel dat speciaal is opgeleid voor de zorg aan kinderen.
• Dit personeel beschikt over de kennis en ervaring die nodig is om in de emotionele behoeften van het kind en het gezin te voorzien.-
• Operatieve ingrepen bij kinderen onder de 16 jaar mogen alleen plaatsvinden als wordt voldaan aan de specifieke voorwaarden uit het Handvest Kind & Ziekenhuis.

Werkt u in een particuliere kliniek? Let op: alleen patiënten ouder dan 18 jaar mogen een esthetische en/of cosmetische ingreep ondergaan. Uitzondering hierop zijn patiënten met specifieke indicaties, zoals otoplastieken. In dat geval moeten de ouders of voogd vooraf toestemming geven voor de behandeling, afhankelijk van de leeftijd.

Meer informatie in de geldende richtlijnen op de website Kind &Zorg, in het Handvest Kind & Ziekenhuis.

Noodsituaties zijn situaties waarin de zorgvraag de mogelijkheden van de zorgaanbieder overstijgt. Denk aan een calamiteit, complicatie of doorverwijzing. Maak schriftelijke afspraken met een ziekenhuis in uw regio over de opvang van patiënten in noodsituaties. Vraag de raad van bestuur van het ziekenhuis om deze afspraken te ondertekenen.

Meer informatie van de KNMG: Handreiking Verantwoordelijkheidsverdeling bij samenwerking in de zorg 

Op locaties waar patiënten onder algehele anesthesie worden geopereerd en/of klinisch worden opgenomen, ook buiten kantoortijden:

• Beschrijf de organisatie van het spoedinterventie team (SIT) in een protocol.
• Meet en interpreteer vitale parameters met bijbehorende (Modified) Early Warning Score ((M)EWS) minimaal eens per dienst en registreer dit in het patiëntendossier.
• Zorg dat er een SIT aanwezig, bestaande uit gekwalificeerd personeel dat volgens protocol wordt opgeroepen wanneer de (M)EWS dit volgens het lokale protocol voorschrijft.

Meer informatie:

Praktijkgids Vitaal bedreigde patiënt van de Nederlandse Vereniging voor Ziekenhuizen (Nvz) en de leidraad perioperatieve zorg op anesthesiologie.nl.

Een van de grootste risico’s in de gezondheidszorg is het maken van vermijdbare fouten in het medicatieproces. Daarom wordt van u een kritische en proactieve houding verwacht. Een deel van de parenterale geneesmiddelen wordt geïnjecteerd of in de bloedbaan toegediend. De snelle werking is de reden om deze geneesmiddelen te categoriseren als ‘High Risk’.

De wet vraagt van u om een protocol te hebben voor het klaarmaken en toedienen van High Risk medicatie (parenteralia). Denk daarbij ook aan het optrekken van noodmedicatie. In het protocol gaat u in op het voorschrijven van medicatie, de bereiding, het toedienen en de dubbele controles daarop. Daarnaast neemt u ook de betreffende hygiënemaatregelen op in het protocol. De geldende richtlijnen kunnen voor het protocol als basis dienen.

Geneesmiddelen moeten worden geleverd via een Nederlandse apotheek. De productinformatie van de fabrikant is leidend. Maak voor de dubbele check waar nodig gebruik van technische hulpmiddelen, zoals apps.

Meer informatie:

-  Praktijkgids High Risk medicatie (NVZ)

-  Voor toediening gereedmaken buiten de apotheek en toediening medicatie (Richtlijnendatabase)

In deze protocollen legt u minimaal het volgende vast:

• Medewerkers passen handhygiëne toe volgens de richtlijn handhygiëne.
• Medewerkers hebben kortgeknipte, schone nagels.
• Medewerkers dragen geen sieraden en/of accessoires aan handen en onderarmen.
• Medewerkers dragen schone werkkleding volgens het kledingreglement.
• Medewerkers dragen op het juiste moment mondneusmaskers volgens de richtlijnen.
• Medewerkers bedekken bij relevante ingrepen de haren volgens de richtlijn.

Richtlijnen vindt u op de website van het Samenwerkingsverband Richtlijnen Infectiepreventie (SRI)  en de richtlijnendatabase van de Federatie voor Medisch Specialisten: Handhygiëne & persoonlijke hygiëne medewerker.
 

Meticillineresistente bacteriën (MRSA) zijn het bekendste voorbeeld van bijzonder resistente micro-organismen (BRMO). Deze micro-organismen zijn ongevoelig (resistent) voor de meeste antibiotica. De wet vraagt dat u voor MRSA en BRMO beleid heeft dat voldoet aan de geldende SRI-richtlijnen. Zowel voor patiënten als voor zorgverleners die ook werken in een buitenlandse zorginstelling.

Het MRSA- en BRMO-beleid bevat risico-inventarisatie van MRSA en BRMO bij alle patiënten die een invasieve behandeling ondergaan. U stelt de juiste vragen en legt de uitkomsten vast in het patiëntendossier. Daarnaast heeft u afspraken gemaakt en vastgelegd over het beleid bij bewezen dragerschap.

U identificeert patiënten met de screeningsvragen:

• Is de patiënt bewezen MRSA-positief?
• Heeft de patiënt in de afgelopen twee maanden onbeschermd contact gehad met een MRSA-positieve patiënt?
• Verbleef de patiënt in de afgelopen twee maanden in een andere Nederlandse zorginstelling op een afdeling of unit waar een MRSA- en/of BRMO-uitbraak heerst(e)?
• Verbleef de patiënt in de afgelopen twee maanden langer dan 24 uur in een buitenlandse zorginstelling?
• Heeft de patiënt contact gehad met bedrijfsmatig gehouden levende varkens/ vleeskalveren/vleeskuikens, ongeacht of dit beroepsmatig was en/of de patiënt woont op een bedrijf waar deze dieren worden gehouden?

Beleid  zorgverleners ook werkzaam in buitenlandse zorginstelling 
Voor zorgverleners die ook werken in een buitenlandse zorginstelling gelden aanvullende maatregelen. Elke keer dat zij 24 uur of langer in het buitenland hebben gewerkt, is screening op MRSA/BRMO noodzakelijk. U kunt hiervan beargumenteerd afwijken conform de risicocategorieën uit de Richtlijn MRSA.

Meer informatie op richtlijnendatabase.nl:

- Richtlijn MRSA 

 - WIP-richtlijn Bijzonder resistente micro-organismen (BRMO) 

Ruimten waar patiëntonderzoek of -behandeling plaatsvinden moeten aan geldende richtlijnen voldoen. Deze richtlijnen stellen onder andere:

-      Ruimten zijn schoon en stofvrij.

-      In ruimten waar patiëntonderzoek of -behandeling plaatsvindt, zijn geen onnodige materialen.

-      Er zijn maatregelen genomen om bloedcontact te voorkomen.

De volgende voorzieningen zijn aanwezig:

-      Een goede handenwasgelegenheid met ‘handsfree’ kraan.

-      ‘Handsfree’ zeepdispensers (geen navulbare reservoirs).

-      Wegwerphanddoekjes.

-      Prullenbak met deksel, ‘handsfree’ te openen.

-      ‘Handsfree’ alcoholdispensers (geen navulbare reservoirs).

Meer informatie op richtlijnendatabase.nl:

-  SRI-richtlijn Accidenteel bloedcontact 

-  SRI-richtlijn Isolatie

- SRI-richtlijn Handhygiëne en Persoonlijke hygiëne medewerker 

- SRI richtlijn Reiniging en desinfectie van ruimten

Gebruikt u steriele medische hulpmiddelen? Dan moet de opslag hiervan voldoen aan geldende richtlijnen om infecties of (her)besmetting met stof en/of micro-organismen te voorkomen. In de praktijk betekent dit dat u steriel en onsteriel materiaal fysiek van elkaar scheidt in aparte lades, kasten of ruimtes. Meer informatie vindt u in de Richtlijnendatabase: richtlijn Reiniging, desinfectie en sterilisatie (hergebruik) medische hulpmiddelen.  U kunt ook een infectiepreventiedeskundige raadplegen.
 

Het gaat hier bijvoorbeeld om ‘recalls’, ‘field safety corrective actions’ en ‘field safety notifications’. In de procedure staan passende maatregelen die u kunt nemen als een onverwacht defect wordt ontdekt in een medisch hulpmiddel dat patiënten gebruiken. Afhankelijk van de aard en ernst van de melding moet u patiënten informeren, testen of behandelen. Zorg dat batch- en lotnummers zijn geregistreerd in patiëntendossiers. Zo kunt u de patiënt als het nodig is informeren.

Meer informatie 

• Leidraad medische technologie 
• Besluit registratie implantaten
• Landelijke Implantaten Register (LIR) 
   

Ondeskundig gebruik van medische apparatuur en hulpmiddelen is een bekend en onderschat risico, dat veel vermijdbare schade oplevert. Daarom vragen we u om hier alert op te zijn.

• U kunt schriftelijk aantonen dat medewerkers (inclusief artsen) voldoende bekwaam zijn om een voor hen nieuw medisch apparaat of hulpmiddel te gebruiken.
• U heeft een overzicht van alle aanwezige medische apparatuur en hulpmiddelen, inclusief de onderhoudsstatus en (indien van toepassing) validatiestatus.
• Alle in gebruik zijnde medische apparatuur en hulpmiddelen hebben aantoonbaar (sticker met datum volgend onderhoud) tijdig onderhoud gehad.
• Om het veilig gebruik van medische apparatuur en hulpmiddelen te bevorderen is de Leidraad medische technologie opgesteld. 

Deze leidraad beschrijft de levenscyclus van medische apparatuur en hulpmiddelen in uw kliniek. Voorkom dat afgekeurde medische hulpmiddelen opnieuw worden gebruikt.

U zorgt dat afgekeurde medische hulpmiddelen niet meer worden gebruikt. Markeer het medisch hulpmiddel na afkeuring duidelijk visueel als ‘buiten gebruik’ en haal het fysiek uit de reguliere werkomgeving. Zo voorkomt u dat het in een onoplettend moment toch wordt gebruikt en mogelijk schade veroorzaakt.

Dit advies geldt alleen als u zelf medische hulpmiddelen steriliseert:
Voldoen uw procedures voor het steriliseren van medische hulpmiddelen aan de geldende richtlijnen? Om de kans op contaminatie en infecties zoveel mogelijk te beperken, moeten zowel het sterilisatieproces als de sterilisatieapparatuur voldoen aan strenge eisen:

• Afspraken over onderhoud en validatie van sterilisatieapparatuur en belading zijn vastgelegd.
• Medewerkers zijn opgeleid en worden regelmatig bijgeschoold; afspraken hierover zijn vastgelegd.
• In de ruimte waar sterilisatie plaatsvindt zijn vuile en schone materialen fysiek van elkaar gescheiden.
• Bij uitbesteding van sterilisatie aan een externe partij, zijn de eisen voor de gebruikte sets vastgelegd.

Meer informatie:

•  Richtlijn Aanschaf herbruikbare medische hulpmiddelen
• Reiniging, desinfectie en sterilisatie (herbruikbare) medische hulpmiddelen