Wet Bopz

In de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz) staat wanneer iemand tegen zijn wil mag worden opgenomen en behandeld in een psychiatrisch ziekenhuis. De Wet Bopz biedt deze mensen dan bescherming van hun rechten. Per 1 januari 2020 is de Wet Bopz vervangen door de Wet verplichte ggz (Wvggz) en de Wet zorg en dwang (Wzd). De Wet Bopz is alleen nog geldig voor betrokkenen/cliënten die vallen onder het overgangsrecht, zoals beschreven in de beide wetten.

Overgangsrecht:

Wvggz
De Wet Bopz blijft van toepassing op cliënten met een psychische stoornis, waarvoor een rechterlijke machtiging (RM) of inbewaringstelling (IBS) is afgegeven onder de Wet Bopz. Dit geldt voor de duur van de afgegeven machtiging, maar geldt uiterlijk tot en met 31 december 2020.

Wzd
De Wet Bopz blijft van toepassing op verzoeken die onder de Wet Bopz zijn ingediend. Besluiten van het CIZ, RM’en tot opname en verblijf en onder de Wet Bopz verleende IBS’en, worden per 1 januari 2020 gezien als ‘onder de Wzd afgegeven’.

Sommige artikelen uit de Wet Bopz blijven van toepassing als een Bopz-behandelplan nog niet volgens het stappenplan Wzd is omgezet naar een Wzd-zorgplan. Dit moet voor 1 juli 2020 zijn gebeurd.

Voor zorgaanbieders die zorg verlenen aan deze betrokkenen/cliënten, geldt de informatie op deze pagina.

Onvrijwillige opname in een psychiatrisch ziekenhuis mag alleen: 

  • Als iemand een gevaar vormt voor zichzelf of voor anderen. 
  • Als dit gevaar niet op een andere, minder ingrijpende manier weggenomen kan worden. 
  • Als iemand zichzelf niet uit eigen beweging laat opnemen.

Een psychische stoornis betekent daarbij: 

  • een psychiatrische aandoeningen 
  • dementie 
  • een verstandelijke beperking

Voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking gelden binnen de Wet Bopz voor een deel andere regels dan voor mensen met een psychiatrische aandoening. Meer hierover is te vinden op de website www.dwangindezorg.nl. Lees de hele wettekst op Wetten.overheid.nl.

Hoe houdt IGJ toezicht op deze wet?

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht daar waar de risico’s het grootst zijn. Ook onderzoekt de inspectie dwangbehandelingen die instellingen melden bij de inspectie. Zie ook 'Melden volgens de Wet Bopz'.

Zie verder het toezicht op de geestelijke gezondheidszorg, gehandicaptenzorg en verpleeghuiszorg.

Aantallen meldingen

Wanneer zorgaanbieders dwangbehandelingen of middelen of maatregelen in het kader van (het overgansrecht van) de Wet Bopz toepassen, moeten zij de aanvang hiervan melden bij de inspectie.

Het aantal meldingen over de aanvang van dwangbehandelingen en over de aanvang van middelen of maatregelen, die de inspectie tot 25 mei 2018 heeft verwerkt over de jaren 2010 t/m 2017. Bekijk het aantal meldingen.