Wet Bopz

In de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz) staat wanneer iemand tegen zijn wil mag worden opgenomen en behandeld in een psychiatrisch ziekenhuis. De Wet Bopz biedt deze mensen dan bescherming van hun rechten. Per 1 januari 2020 is de Wet Bopz vervangen door de Wet verplichte ggz (Wvggz) en de Wet zorg en dwang (Wzd). Per 1 januari 2021 gelden de overgangsbepalingen uit de Wet Bopz niet langer.

De overgangsbepalingen zorgden ervoor dat alle lopende Bopz-procedures konden worden afgerond en onder de Wet Bopz gestarte dwangbehandelingen konden worden voortgezet. Totdat de zorg onder de Wvggz of de Wzd is georganiseerd. Nu de overgangsbepalingen per 1 januari 2021 zijn vervallen, vervallen tevens de verplichtingen uit de Wet Bopz om bepaalde meldingen bij de inspectie te doen.

Onvrijwillige opname in een psychiatrisch ziekenhuis mag alleen: 

  • Als iemand een gevaar vormt voor zichzelf of voor anderen. 
  • Als dit gevaar niet op een andere, minder ingrijpende manier weggenomen kan worden. 
  • Als iemand zichzelf niet uit eigen beweging laat opnemen.

Een psychische stoornis betekent daarbij: 

  • een psychiatrische aandoening
  • dementie 
  • een verstandelijke beperking

Meer informatie

Kijk voor meer informatie op de website van het informatiepunt dwang in de zorg.

Hoe houdt IGJ toezicht op deze wet?

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht daar waar de risico’s het grootst zijn. Ook onderzoekt de inspectie dwangbehandelingen die instellingen melden bij de inspectie. Zie ook 'Melden volgens de Wet Bopz'.

Zie verder het toezicht op de geestelijke gezondheidszorg, gehandicaptenzorg en verpleeghuiszorg.

Aantallen meldingen

Wanneer de Wet Bopz als gevolg van het overgangsrecht van de Wvggz en de Wzd nog op cliënten van toepassing is, moeten zorgaanbieders de aanvang en het einde van dwangbehandelingen en van middelen of maatregelen melden bij de inspectie.

Bekijk het aantal meldingen over de aanvang van dwangbehandelingen en over de aanvang van middelen of maatregelen, die de inspectie heeft verwerkt over de jaren 2010 – 2019.