Terugblik op het toezicht op ziekenhuizen

Nieuwe opzet jaargesprekken

Ieder jaar voeren we een gesprek met de raad van bestuur van elk ziekenhuis in Nederland. De afgelopen jaren ging dat jaargesprek vooral over hoe het bestuur stuurt op kwaliteit en veiligheid van zorg. We willen dat de jaargesprekken blijven aansluiten bij de ontwikkelingen in de sector. Daarom passen we regelmatig de opzet ervan aan.

Goed bestuur en een veilige cultuur vinden we voorwaarden voor goede zorg. De jaargesprekken die we tussen september 2018 en mei 2019 hebben gevoerd, gingen daarom vooral over cultuur en gedrag. Het gesprek over kwaliteitsindicatoren doen we op een andere manier en op een ander moment.

Het Resultaat Telt

In ons toezicht op ziekenhuizen en particuliere klinieken maken we gebruik van kwaliteitsindicatoren. Een kwaliteitsindicator is een meetbaar element van de zorgverlening dat een aanwijzing geeft over de mate van kwaliteit van die zorg. Denk aan het meten van pijn na een operatie of screening op een delier. Elk jaar zetten we een analyse van de indicatoren op onze website: Het Resultaat Telt medisch specialistische zorg (HRT). Hiermee zien ziekenhuizen, particuliere klinieken en overige belanghebbenden hoe wij hun indicatoren hebben beoordeeld; wat wij goed vonden en waar wij nog mogelijke verbeteringen zien. 

Elk jaar kijken we samen met de koepelorganisaties welke zorgprocessen verbetering nodig hebben. Vervolgens vragen we de kwaliteitsindicatoren voor die processen uit bij de ziekenhuizen en klinieken.

De kwaliteitsindicatoren zijn in de eerste plaats voor zorgaanbieders en zorgverleners zelf. Door de kwaliteitsindicatoren te gebruiken krijgen de zorgaanbieders en zorgverleners inzicht in de kwaliteit van hun eigen zorg en kunnen zij de zorg voor de patiënt doorlopend verbeteren. In de tweede plaats zijn de kwaliteitsindicatoren een belangrijke informatiebron voor het toezicht van IGJ. Tot slot kunnen patiënten, beleidsmakers en andere belanghebbenden de informatie gebruiken.

De instellingen waardeerden het HRT, maar vonden het te uitgebreid en niet altijd prettig leesbaar. Ze vonden ook dat HRT en onze beoordeling van de indicatoren lang op zich lieten wachten.
Omdat de terugkoppeling effectiever is als deze snel wordt gegeven, heeft de inspectie met de veldpartijen afgesproken om in het najaar van 2018, direct na de eerste analyse van de data, ook een eerste ‘feedback’ aan de ziekenhuizen en de particuliere klinieken te sturen. Met deze ‘feedback’ kunnen ziekenhuizen en particuliere klinieken zich met elkaar vergelijken en zo van elkaar leren en kunnen ze sneller aan de slag met verbeteringen.

Met de publicatie van de publieksversie in maart 2019 van het HRT ziekenhuizen en HRT particuliere klinieken geeft de inspectie ook de overige belanghebbenden inzicht in de terugkoppeling van IGJ.

De indicatoruitslag is geen norm of ‘score’, maar een beginpunt voor onze gesprekken met bestuurders. Het gaat ons vooral om de manier waarop de zorgaanbieder ermee aan de slag gaat.

Afdeling Medische Specialistische Zorg

Case 1: Faillissementen MC Slotervaart / MC IJsselmeerziekenhuizen

Op 25 oktober 2018 gingen het MC Slotervaart én MC IJsselmeerziekenhuizen failliet. De ervaring leert dat bij faillissement risico’s kunnen ontstaan voor de kwaliteit en veiligheid van zorg. Daarom kwamen wij bijna dagelijks in de failliete ziekenhuizen om toezicht te houden en gaven wij advies aan betrokken partijen.

In 2019 publiceert de IGJ rapporten over de kwaliteit en veiligheid van zorg in de periode na de faillissementen. Daarin staat ook de kwaliteit van de zorg die is overgedragen aan andere ziekenhuizen. Ook doet de IGJ samen met de NZa onderzoek naar goed bestuur in de periode voor de faillissementen.

MC Slotervaart

De zorg in het MC Slotervaart werd direct afgebouwd. Het ziekenhuis moest binnen een paar dagen alle opgenomen patiënten onderbrengen bij andere zorgaanbieders in de regio. In de maanden daarna zijn ook de andere patiënten overgedragen aan andere zorgaanbieders. De inspectie heeft toezicht gehouden op een veilige afbouw van de zorg en de overdracht van patiënten.

MC IJsselmeerziekenhuizen

In MC IJsselmeerziekenhuizen werd minder zorg aangeboden dan voor het faillissement. We hebben steeds in de gaten gehouden of de zorg goed genoeg was en of er voldoende samenwerking was met andere zorgaanbieders. Ziekenhuis St. Jansdal heeft MC IJsselmeerziekenhuizen in het voorjaar van 2019 overgenomen.

Case 2: Aanpak inspectie verloskunde TREANT

Bij Treant speelde een tekort aan kinderartsen. Treant heeft toen besloten de klinische verloskunde op nog maar één van haar drie locaties aan te bieden. Dit gaf veel onrust bij de bevolking, maar ook bij de eerstelijns verloskundigen in de regio. Zij zagen voor een deel van hun patiënten een risico in de grote afstand tot het ene ziekenhuis waar nog bevallingen mogelijk waren. De relatie tussen Treant en de eerstelijns verloskundigen kwam onder druk te staan.

De inspectie heeft gekeken of het ziekenhuis en de eerstelijns verloskundigen voldoende waren voorbereid op de verandering. Daarnaast keken we ook naar hoe Treant de zorgverzekeraars, gemeente en omwonenden had betrokken en geïnformeerd. We hebben Treant gevraagd samen met de betrokken zorgorganisaties een goede risicoanalyse te maken. Dat is gebeurd. De betrokken organisaties hebben vervolgens de klinische verloskunde samen ingericht. Zij zijn er zo in geslaagd, om onder de gegeven omstandigheden toch goede zorg te blijven leveren.

>Terug naar de inhoudsopgave Terugblik 2018