De kwaliteit van zorg is belangrijk, maar in de gezondheidszorg speelt veel meer:

  • Zorg moet betaalbaar blijven.
  • Er zijn te weinig zorgverleners met bijzondere deskundigheid.
  • De zorg moet ook toegankelijk en liefst ‘dichtbij’ zijn.
  • De zorg wordt steeds ingewikkelder door vernieuwingen en technische ontwikkelingen.
  • Patiënten liggen korter in het ziekenhuis, maar hierdoor komen er weer meer dagbehandelingen of afdelingen voor kort verblijf.

Ziekenhuizen lossen dit op door verpleegafdelingen samen te voegen of te sluiten. Ook richten ze de organisatie van de zorg anders in. De verpleegkundige zorg verandert hierdoor van zwaarte en vraagt meer en andere deskundigheid. Steeds vaker wordt de patiënt betrokken bij de keuze voor een behandeling: samen beslissen.

Verder zoeken patiënten steeds meer zelf naar een behandeling die bij hen past binnen de medisch specialistische zorg. Ze gebruiken vaker medisch specialistische zorg op maat binnen hun eigen zorgnetwerk. Een voorbeeld hiervan is de zorg aan kwetsbare ouderen of kinderen die medisch specialistische zorg thuis krijgen, in een netwerk van (soms veel) verschillende zorg- en hulpverleners. En dit kan problemen opleveren in de samenwerking of communicatie.

Leren, voor betere zorg

Leren van fouten is belangrijk voor betere zorg in ziekenhuizen en klinieken. Inspecteurs Jan Haeck en Erik-Jan Schoonen vertellen hoe de inspectie hiermee omgaat:

Toezicht medische specialistische zorg: leren, voor betere zorg

Zoals overal worden in particulieren klinieken en ziekenhuizen ook fouten gemaakt. Als er een fout gemaakt is, en het is een fout die tot ernstige schade aan de patiënt, ja zelfs tot overlijden leidt, dan dient de instelling waar de fout gemaakt is dat bij de inspectie te melden.

Als de melding bij de inspectie is, dan vragen wij meteen het ziekenhuis om een analyse te doen van de fout, en als die analyse klaar is dat naar de inspectie terug te sturen.

Kijk, als de instelling niet genoeg heeft geleerd en dus ook niet in staat is om de verbetermaatregelen te nemen om het gevaar weg te nemen, dan gaan we als inspectie zelf onderzoek doen. Dan zullen we ook zelf verbetermaatregelen vaststellen en die aan het ziekenhuis opleggen. En in sommige gevallen moeten we dan ook een ziekenhuis dwingen om maatregelen te nemen, en dat doen we dan bijvoorbeeld door het geven van een aanwijzing.

Als een instelling voldoende leert en de juiste maatregelen neemt om het gevaar op opnieuw het optreden van de fout wegneemt, dan ondernemen wij als inspectie verder geen actie. Wel controleren we een aantal keren per jaar of dat die verbetermaatregelen die het ziekenhuis zegt te zullen nemen, ook in de praktijk daadwerkelijk genomen zijn. En die controles gaan we dit jaar vaker uitvoeren.

Aandachtspunten

Voor de inspectie staat het belang van de patiënt centraal:

  • Medisch specialistische zorg moet niet alleen veilig zijn, maar ook gericht op de persoon.
  • De zorg moet gericht zijn op verbetering van de kwaliteit van leven.

In een zorginstelling zoals een ziekenhuis of particuliere kliniek is de bestuurder eindverantwoordelijk voor goede en veilige zorg. Bestuurders krijgen te maken met veranderingen in de zorg, en maatschappelijke en technologische ontwikkelingen zoals digitalisering, vergrijzing, en arbeidsproblematiek. Dit kan leiden tot risico’s.

De inspectie let ook op de rol van de raad van toezicht in de zorginstelling. De raad van bestuur moet de risico’s voor de patiënt kennen en onder controle houden. Daar hoort bij dat iedereen zich houdt aan richtlijnen. En als dit niet gebeurt, moet er een reden voor zijn.  

Het belangrijkste is dat de patiënt goede en veilige zorg krijgt. Dit kan alleen als de instelling leert en verbetert, zodat de kans op problemen voor de patiënt zo klein mogelijk is.

Wij zien toe op medisch specialistische zorg en brengen partijen in beweging deze steeds verder te verbeteren.

Wat doet de inspectie de komende tijd?

We agenderen, signaleren en stimuleren richting koepels en veldpartijen. Ook verzamelen en beoordelen we gegevens uit het veld. We overleggen met bestuurders van instellingen: welke risico’s zien zij en naar welke risico’s moet de inspectie kijken?

Verder doen we inspectiebezoeken bij ziekenhuizen, waarbij we onder meer spreken met zorgverleners. We onderzoeken en beoordelen gegevens over vervelende gebeurtenissen. Verder doen we onderzoek naar zorgverleners die zijn ontslagen omdat ze hun werk niet goed deden.