De ggz werkt steeds meer samen met cliënten en naasten naar genezing. De ggz heeft veel te maken met problemen uit de samenleving. Dit gaat bijvoorbeeld om hulp aan mensen met verward gedrag en voorkomen van zelfmoord. Als we op tijd zien dat het mis gaat, kunnen we problemen voorkomen.

Voorbereidingen Wet verplichte ggz

Soms gebruikt de ggz gedwongen zorg. Vanaf 2020 geldt de Wet verplichte ggz (Wvggz). Deze vervangt de Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Wet bopz). De geestelijke gezondheidszorg bereidt zich hierop voor, samen met andere organisaties waarmee we samenwerken. Ook werkt de sector aan verbeteringen binnen de beveiligde ggz en de forensische ggz.

De zorg moet goed georganiseerd zijn om professioneel te kunnen werken. Een organisatie moet sturen op goed functioneren, signaleren van minder goed functioneren en lerend vermogen van zorgverleners. De verantwoordelijkheid ligt bij zorgverleners zelf, maar ook bij de instellingen en het professionele netwerk van de zorgverlener. Door standaarden voor kwaliteit te gebruiken, verbetert de sector de kwaliteit van de zorg.

Aandachtspunten

De inspectie streeft naar een ggz van goede kwaliteit, die zich richt op cliënten en hun naasten. De ggz moet goed bereikbaar zijn en een veilige omgeving bieden voor cliënten en medewerkers. Dit vraagt sturen op goed (samen)werken en leren van vervelende gebeurtenissen (calamiteiten).

De bereikbaarheid en continuïteit van de ggz kunnen slechter worden als zorgverleners niet voldoen aan de voorwaarden voor de zorgverlening. De inspectie let daarom op:

  • De samenwerking in de regio tussen ggz en andere partijen in zorg en de samenleving
  • Op tijd uitbreiden en afbouwen van zorg, bijvoorbeeld bij gedwongen of beveiligde zorg
  • Bedrijfsvoering
  • Aandacht voor bijzondere onderwerpen waardoor veiligheids- en gezondheidsrisico’s niet opgemerkt worden (Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling)
  • Onnodige administratie
  • Te weinig behandelend en begeleidend personeel
  • Aanpak van wachttijden

We letten op de zorg voor mensen met psychische problemen en helpen deze zorg steeds verder te verbeteren.

Wat doet de inspectie de komende tijd?

De inspectie werkt aan uitbreiding van toezicht, waarbij we niet alleen ggz-instellingen betrekken. Cliënten en hun naasten, huisartsen en zorgaanbieders in de buurt doen hier ook aan mee. De samenwerking tussen zorgaanbieders in de regio staat hierbij centraal in de zorg voor mensen met chronische psychische kwetsbaarheid.

Het reguliere toezicht verlegt zich meer naar de middelgrote, de kleinere en de vrijgevestigde zorgaanbieders.

Voor het incidententoezicht (meldingen) willen we gegevens van behandelde meldingen beter gebruiken, bijvoorbeeld door deze te delen met beroeps- en brancheorganisaties.

Zorg thuis: ambulante zorg

Een belangrijk thema is het bieden van zorg thuis: ambulante zorg. Ambulante ggz moet goed samenwerken met bijvoorbeeld de huisarts en het wijkteam. Inspecteur ggz en projectleider toezicht ambulante ggz Elvira van Eijk licht dit toezicht verder toe:

De doelgroep bij het toezicht op de ambulante ggz is een hele kwetsbare doelgroep. Het gaat om mensen met chronische, vaak ernstige psychische aandoeningen die thuis wonen. Het uitgangspunt is eigenlijk altijd: herstellen doe je thuis. En waar we wel op letten is of mensen ook voldoende aandacht kunnen hebben voor hun eigen regie, dat ze zelf kunnen bepalen dat de manier wordt ingericht zoals zij het nodig hebben.

Als mensen thuis wonen en ze krijgen zorg, dan hebben ze zorg nodig van veel meer verschillende partijen. Die moeten met elkaar samenwerken en dat gaat niet altijd even goed. Over die samenwerking: dan hebben we het vooral over de samenwerking tussen de ggz en de huisarts, maar ook bijvoorbeeld de gemeente, die aandacht besteedt aan de dagbesteding.

In de ambulante ggz houden we op twee onderwerpen toezicht. In eerste instantie zetten wij de cliënt centraal. We kijken of hij de informatie die hij nodig heeft ook voldoende krijgt. We letten ook op de naasten. Wordt daar voldoende aandacht aan besteed? We vinden het bijvoorbeeld ook heel belangrijk te weten of iedereen weet wat er moet gebeuren als de cliënt in crisis raakt.

Bij het tweede onderwerp kijken we veel meer naar de samenwerking binnen de zorgnetwerken. Wordt er voldoende informatie uitgewisseld? Bijvoorbeeld over medicatie. En we kijken ook ernaar of alle partijen goed met elkaar hebben afgestemd in een bepaald gebied wat ze willen bereiken. Zijn er doelen, en hoe worden die ingevuld?

Ons optreden doen we op verschillende manieren. We gaan altijd uit van een minimumniveau wat er moet zijn. Als de zorg daaronder is, en ook de samenwerking tussen de partijen, dan ontstaan er risico’s voor de cliënten en dat willen we niet. Dat betekent dat we druk uitoefenen daar waar nodig is, soms vragen we verbetermaatregelen. Ja, en bij echte misstanden treden we op.

Het uitgangspunt is echter natuurlijk dat we uitgaan van de goeie intenties van de zorgaanbieders. We weten dat er tijd en ruimte nodig is om de ambulante ggz goed in te vullen. Dat respecteren we en dat stimuleren we ook graag. Dat heeft ook echt onze voorkeur. 

Lees verder over ons toezicht op de ggz