Terugblik op het toezicht op eerstelijnszorg

Ons toezicht op de eerstelijnszorg ontwikkelt zich van incidententoezicht naar risicogestuurd toezicht. Voor elk deel van de eerstelijnszorg zoeken we naar de beste manier van toezicht houden.

Apotheken 

In het toezicht op apotheken is het risicogestuurde toezicht al langer een vast onderdeel. Bij het bepalen welke apotheken we bezoeken, kijken we naar mogelijke risico’s voor de zorg. Tijdens het bezoek gebruiken de inspecteurs een bezoekinstrument. Dat is een vaste lijst van onderwerpen waarop zij controleren en die iets zeggen over mogelijke risico’s. 

Doordat we apotheken op dezelfde manier onderzoeken, kunnen we ze goed met elkaar vergelijken. Dit bevalt goed. We zien veel verbeteringen. Niet alleen bij de apotheken waar we op bezoek zijn geweest. Bij eigenaren van meerdere apotheken zien we ook verbetering bij andere apotheken die van dezelfde eigenaar zijn. 

Ook een melding kan reden zijn voor een inspectiebezoek. Bij zo’n bezoek bespreken we vaak niet alleen de melding. Soms kiezen we voor een compleet bezoek met het toetsingsinstrument; twee vliegen in één klap. Dat doen we ook zo bij het toezicht op het apotheekgedeelte van apotheekhoudende huisartsen. 

Verbeteren toetsingsinstrument 

We verbeteren het toetsingsinstrument steeds met de ervaringen van inspecteurs en nieuwe risico’s in de sector. In 2018 zijn we begonnen met het ontwikkelen van aanvullend risicogestuurd toezicht voor bijzondere apotheken. Bijvoorbeeld apotheken met een speciale ruimte om zelf geneesmiddelen te maken. En apotheken die alleen leveren aan patiënten in instellingen. We hebben een aantal eerste inspecties daarmee gedaan. De eerste resultaten daarvan zijn gebruikt om risico’s bij die apotheken te verkleinen of weg te nemen. En natuurlijk om het toetsingsinstrument te verbeteren. We hebben die resultaten ook gedeeld met de beroepsvereniging van apothekers KNMP. 

Ambulancezorg en huisartsenposten 

In het toezicht op de ambulancezorg en huisartsenposten gebruiken we indicatoren en een dashboard. Dat is een digitale omgeving met alle informatie die de IGJ heeft over een zorgaanbieder. Daarnaast willen we een andere aanpak in het incidententoezicht verkennen. Daarbij kijken we of we meldingen anders kunnen behandelen. Dat moet zorgen voor gerichter en effectiever toezicht en lastenverlichting van de zorgaanbieder. 

Indicatoren huisartsenposten  
In 2018 hebben we voor de tweede keer indicatoren uitgevraagd bij de huisartsenposten. Deze indicatoren hadden we in overleg met het veld aangepast ten opzichte van 2017. Dit om beter zicht te krijgen op het risico van de hoge werkdruk. De informatie uit deze indicatoren verwerken we naast andere informatie uit het toezicht. Zo wordt duidelijk welke risico’s mogelijk spelen in de huisartsen spoedzorg in een regio. Die informatie gebruiken we ook om te bepalen bij welke instellingen we verder onderzoek doen. 

Toen we de indicatoren voor het eerst gingen gebruiken in ons toezicht bleken deze niet allemaal geschikt. We hebben ze daarom in overleg met het veld aangepast. Zo vragen we bijvoorbeeld nu ook naar het aantal spoedconsulten, omdat dat een groot deel van de werkdruk op de huisartsenposten veroorzaakt. 

Ellen Spierings, senior inspecteur, Eerstelijnszorg, IGJ 

Met de verzamelde gegevens kunnen we ook op landelijk niveau risico’s zien. Daarover gaan we dan in gesprek met het veld. Informatie over calamiteiten die bij de IGJ gemeld worden, hebben we ook in 2018 gedeeld met de vereniging van huisartsenposten (InEen). Het gaat hierbij niet om informatie over elke calamiteit, maar om samenvattende gegevens. Bijvoorbeeld over het aantal calamiteiten, gemiste diagnoses, oorzaken en verbetermaatregelen. 

InEen gebruikt die gegevens bij het zoeken naar lessen die voor alle huisartsenposten nuttig zijn. Ook zijn we tijdens de ledenvergadering van InEen in gesprek gegaan over de manier van toezicht houden en de risico’s die we hierbij zien.  

Andere sectoren in eerstelijnszorg 

Naast apotheken, huisartsenposten en ambulancezorg, bestaan er nog veel andere onderdelen van de eerstelijnszorg. Bijvoorbeeld huisartsen, fysiotherapeuten, paramedische zorg en geboortezorg. Het grote aantal zorgaanbieders en de verschillen daartussen, is de ontwikkeling van incidententoezicht naar risicogestuurd toezicht niet gemakkelijk. Voor iedere deelsector onderzoeken we welke vormen van toezicht het beste zijn. 

Lees verder over ons toezicht op:

Alternatieve behandelaars

Ambulancezorg

Apotheken

Apotheekhoudende huisartsen

Euthanasie

Huisartsenzorg overdag

Huisartsenzorg in de avond, nacht en weekenduren

Trombosediensten

Verloskundige zorg

Paramedische zorg

>Terug naar de inhoudsopgave Terugblik 2018