In 2018 treden verschillende nieuwe wetten in werking. Door sommige nieuwe wetten krijgt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd een uitbreiding van haar taken. Daarnaast verandert het toezicht door externe ontwikkelingen.

Wetgeving gericht op openbaarmaking van toezichtgegevens

De Algemene maatregel van bestuur (AMvB) van de gewijzigde Gezondheidswet/Jeugdwet treedt naar verwachting vanaf januari 2019 in fases in werking. Vanaf dan maakt IGJ steeds meer informatie openbaar. Dat is niet alleen omdat de wet ons dat verplicht, dat willen we als inspectie ook zelf. Omdat we vinden dat openheid en transparantie bijdraagt aan de verdere verbetering van kwaliteit en veiligheid van zorg.

De AMvB is nog niet van kracht. Ze bestaat uit drie fasen: openbaarmaking inspectierapporten, uitgezonderd die over calamiteiten en boeterapporten (fase 1), informatie over calamiteiten (fase 2) en informatie over boetebesluiten (fase 3).

De inspectie maakt al langere tijd veel informatie openbaar onder de Wob (Wet openbaarheid van bestuur). Maar de inspectie gaat steeds meer informatie openbaar maken. Welke producten we openbaar maken staat beschreven in een algemene maatregel van bestuur. Hierbij is een fasering in voorzien. In de eerste fase gaat het om openbaarmaking van:

  • inspectierapporten;
  • opgelegde maatregelen richting zorgverleners of zorginstellingen;
  • van gevallen waarin verscherpt toezicht is op een instelling is ingesteld.

Vanaf inwerkingtreding betekent dit ook dat er een verplichting ontstaat om deze producten openbaar te gaan maken.  In de volgende fase gaat de inspectie meer informatie over calamiteiten en meldingen openbaar maken.

De inspectie wil zorgaanbieders een spiegel voorhouden bij het verbeteren van de zorg. Daarom willen wij onze kennis open en toegankelijk met hen delen. We verwachten dat zij in de eerste plaats aandacht en tijd schenken aan hun patiënten en cliënten. Dat ze hun verantwoordelijkheid nemen voor goede en veilige zorg en daar open over zijn. Dat alle betrokken partijen open zijn en samenwerken om op een gepaste wijze verantwoording af te leggen over kwaliteit en veiligheid. Daarmee kunnen we gezamenlijk administratieve lasten beperken.

- Ronnie van Diemen, inspecteur-generaal Gezondheidszorg en Jeugd

Wetgeving over gegevensbescherming

Op 25 mei 2018 wordt de Algemene verordening gegevensverwerking van kracht. Hierdoor moeten organisaties die gegevens verwerken aan zwaardere eisen voldoen. Dit geldt ook voor IGJ.

Wetgeving waardoor de inspectie meer bevoegdheden krijgt

In 2016 is de Wet Kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) ingegaan. Zorgaanbieders hebben de afgelopen twee jaar kunnen gebruiken om te voldoen aan de nieuwe kwaliteitseisen in de wet.

Een voorbeeld. Bijna alle vormen van zorg vallen onder de nieuwe wet. De wet geldt voor gewone zorg, zoals huisartsenzorg, fysiotherapie, ziekenhuiszorg en ouderenzorg. Maar ook voor de aanbieders van bijvoorbeeld cosmetische behandelingen of alternatieve zorg. Daarmee is deze groep van ruim 40.000 alternatieve zorgaanbieders voor het eerst onder een wettelijk kwaliteits- en klachtenregime gebracht. Hierdoor krijgt IGJ de mogelijkheid beter toezicht te houden op deze sectoren en in te grijpen bij misstanden.

Medical Devices Regulation (MDR) en In-Vitro Diagnostica Regulation (IVDR)

De wetgeving voor de markttoelating van medische hulpmiddelen en in-vitro diagnostica is strenger geworden. Dat komt door de EU-verordeningen. Het betekent ook een uitbreiding van het toezicht.

Wet zorg en dwang (Wzd) en wet verplichte ggz (Wvggz)

Op 1 januari 2020 treden de Wet zorg en dwang (Wzd) en de Wet verplichte GGZ (Wvggz)  in werking. Met deze wetten zal onder andere de toepassing van dwang niet alleen binnen zorginstellingen mogelijk worden, maar ook daar buiten. De inspectie bereidt zich in 2018 en 2019 voor op de inwerkingtreding van de wetten.

Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza)

Naar verwachting in 2018 wordt de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) in de Tweede Kamer behandeld. Als deze wet wordt aangenomen, moeten nieuwe zorgaanbieders zich melden voordat ze beginnen. De inspectie kan dan beoordelen of de nieuwe zorgaanbieder in staat is goede zorg te leveren.

Wet beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG)

Ook de Wet beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) gaat veranderen. Waarschijnlijk krijgt IGJ hierdoor een grotere rol in tuchtzaken. De inspectie is dan bevoegd om een zorgverlener een voorlopig beroepsverbod op te leggen. Ook krijgt de inspectie een overzicht van lopende tuchtzaken. Die kunnen we gebruiken in ons risicotoezicht.

Maar de wijziging van de Wet BIG betekent nog meer veranderingen voor de inspectie. Bijvoorbeeld uitbreiding van het toezicht op de uitvoering van tuchtmaatregelen. Ook vallen cosmetische voorbehouden handelingen onder de Wet BIG. Daardoor mogen alleen bevoegden deze uitvoeren. Ook daar zal de inspectie toezicht op moeten gaan houden. In 2018 bereiden we ons voor op alle extra taken door de aanpassing van de Wet BIG.

Ontwikkeling e-health

E-health biedt veel kansen voor de zorg. Maar er zijn ook risico’s. De inspectie verwacht van producenten van medische technologie dat ze alert zijn op risico’s bij het gebruik. Van zorgaanbieders verwachten we dat zij de nieuwe technologie veilig en verantwoord gebruiken. Daar letten we op in ons toezicht. Het is belangrijk dat zorgaanbieders standaarden gebruiken voor informatie-uitwisseling en naleving van de wettelijk verplichte NEN-normen voor informatiebeveiliging. Wij houden toezicht waar de patiëntveiligheid in gevaar kan komen.
 

Verder houdt de inspectie toezicht op het naleven van de Wet cliëntenrechten bij elektronische verwerking.

Deze ontwikkelingen vragen om een toezichtinstrument. Daarom ontwikkelt de inspectie een toezichtkader voor de toepassing van e-health. Hierin geven we aan welke normen we gebruiken in ons toezicht. Ook in de zorg thuis worden e-health en medische technologie steeds belangrijker. En ook daar maakt de inspectie een toezichtkader voor. Daarbij kijken we naar de afspraken tussen zorgverleners en naar de informatie-uitwisseling.

Lees verder over ons toezicht op e-health

Lees verder over de bevoegdheden van de inspectie