Een belangrijk thema is het bieden van zorg thuis: ambulante zorg. Ambulante ggz moet goed samenwerken met bijvoorbeeld de huisarts en het wijkteam. Inspecteur ggz en projectleider toezicht ambulante ggz Elvira van Eijk licht dit toezicht verder toe:

De doelgroep bij het toezicht op de ambulante ggz is een hele kwetsbare doelgroep. Het gaat om mensen met chronische, vaak ernstige psychische aandoeningen die thuis wonen. Het uitgangspunt is eigenlijk altijd: herstellen doe je thuis. En waar we wel op letten is of mensen ook voldoende aandacht kunnen hebben voor hun eigen regie, dat ze zelf kunnen bepalen dat de manier wordt ingericht zoals zij het nodig hebben.

Als mensen thuis wonen en ze krijgen zorg, dan hebben ze zorg nodig van veel meer verschillende partijen. Die moeten met elkaar samenwerken en dat gaat niet altijd even goed. Over die samenwerking: dan hebben we het vooral over de samenwerking tussen de ggz en de huisarts, maar ook bijvoorbeeld de gemeente, die aandacht besteedt aan de dagbesteding.

In de ambulante ggz houden we op twee onderwerpen toezicht. In eerste instantie zetten wij de cliënt centraal. We kijken of hij de informatie die hij nodig heeft ook voldoende krijgt. We letten ook op de naasten. Wordt daar voldoende aandacht aan besteed? We vinden het bijvoorbeeld ook heel belangrijk te weten of iedereen weet wat er moet gebeuren als de cliënt in crisis raakt.

Bij het tweede onderwerp kijken we veel meer naar de samenwerking binnen de zorgnetwerken. Wordt er voldoende informatie uitgewisseld? Bijvoorbeeld over medicatie. En we kijken ook ernaar of alle partijen goed met elkaar hebben afgestemd in een bepaald gebied wat ze willen bereiken. Zijn er doelen, en hoe worden die ingevuld?

Ons optreden doen we op verschillende manieren. We gaan altijd uit van een minimumniveau wat er moet zijn. Als de zorg daaronder is, en ook de samenwerking tussen de partijen, dan ontstaan er risico’s voor de cliënten en dat willen we niet. Dat betekent dat we druk uitoefenen daar waar nodig is, soms vragen we verbetermaatregelen. Ja, en bij echte misstanden treden we op.

Het uitgangspunt is echter natuurlijk dat we uitgaan van de goeie intenties van de zorgaanbieders. We weten dat er tijd en ruimte nodig is om de ambulante ggz goed in te vullen. Dat respecteren we en dat stimuleren we ook graag. Dat heeft ook echt onze voorkeur. 

Hoe houdt de inspectie toezicht op de geestelijke gezondheidszorg?

Op 1 januari 2020 treedt de Wet verplichte ggz (Wvggz) in werking. Dit is de opvolger van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz). Samen met andere partijen in de ggz, bereiden we ons daarop voor. Tot de nieuwe wet geldt, blijven we toezicht houden op het uitvoeren van de Wet Bopz. Daarbij letten we er vooral op dat zorgaanbieders zich richten op het herstel van de patiënt. En of ze het toepassen van gedwongen zorg proberen te verminderen.

Wat kunt u van de inspectie verwachten?

De volgende vragen staan centraal in ons toezicht:

  • Heeft de patiënt de mogelijkheden om zelf de regie te voeren over zijn of haar leven? En over de zorg die nodig is? Is de ambulante zorg goed geregeld?
  • Hoe werken van zorgverleners samen met de familie van de patiënt?
  • Gebruiken zorgaanbieders de meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld?
  • Hebben zorgaanbieders een goed zorgaanbod voor mensen die een psychisch probleem hebben en daardoor verward zijn?
  • Wat doen zorgaanbieders aan het verminderen van dwang en drang in de zorg?
  • Hoe werken zorgaanbieders aan het voorkomen van zelfdoding?
  • Hoe staat het met de medicatieveiligheid?

Wat verwacht de inspectie van zorgaanbieders?

Als er dingen mis zijn gegaan, doen instellingen onderzoek en kijkt de inspectie mee. Waar nodig doen wij zelf onderzoek, ook bij incidenten in de ggz.
De inspectie gaat uit van goed functioneren door professionals in de ggz. Ernstige problemen in het functioneren, kunnen reden zijn voor onderzoek door IGJ.
Als er problemen zijn kijken we of de zorgaanbieder de problemen oplost. Of voorkomt dat ze opnieuw voorkomen.

Samenwerking met andere toezichthouders

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd werkt samen met andere toezichthouders. Bijvoorbeeld de Inspectie Justitie en Veiligheid, Nederlandse Zorgautoriteit en toezichthouders op de Wmo.

Lees verder over ons toezicht op de ggz