weblogberichten

Over goed toezichthouderschap

In maart 2019 mocht ik een conferentie bijwonen over wat goed toezichthouderschap inhoudt. De conferentie was georganiseerd door de Britse Professional Standards Authority en de St. George's Univerity of London. Deelnemers waren voornamelijk medewerkers van Britse instanties voor toezicht op professionals in de gezondheidszorg. Ik zag een rode draad door veel van de presentaties lopen die ik herkende vanuit de ontwikkelingen in het toezicht op gezondheidszorg in ons eigen land.

De dagvoorzitter begon door te stellen dat toezichthouders hun eigen feilbaarheid moeten erkennen als ze invloed willen hebben op de mensen op wie ze toezicht houden. Tim Aldrich van de Britse General Medical Council (GMC) vertelde de parabel van de blinden die allemaal een deel van een olifant voelen. Dit symboliseerde dat samenwerking met anderen essentieel is om een volledig beeld te krijgen van een situatie waarop je toezicht houdt. De GMC houdt toezicht op artsen en heeft onderzoek laten doen naar de cultuur op de werkplek. Hieruit werd voor hen duidelijk hoe complex de uitdagingen zijn voor medische leidinggevenden. Dit onderzoek hielp de GMC om de prestaties en verdiensten van artsen beter op waarde te schatten.

Fausto Felice van de eveneens Britse Nursing and Midwifery Council (NMC) hield een presentatie over het streven van zijn organisatie om te komen tot een ‘Just Culture’. Hij gaf het voorbeeld van een verpleegkundige die betrokken was bij een calamiteit. Zij had niet voldaan aan het verzoek van de NMC om een reflectie te schrijven over de situatie. Normaal gesproken zou dat voor de NMC aanleiding zijn geweest om haar op te roepen voor een zogenaamde ‘fitness to practice’-procedure waarin wordt onderzocht of iemand geschikt is om als verpleegkundige te werken.

Maar deze keer vroeg de NMC een leidinggevende om een vragenlijst in te vullen waarmee de contextuele factoren van het voorval in kaart werden gebracht. Daardoor kwamen de talloze systeemfouten aan het licht die ertoe hadden geleid dat de verpleegkundige de fout had kunnen maken die ze uiteindelijk had gemaakt. De toezichthouder concludeerde dat er geen reden was om te twijfelen aan haar professionele geschiktheid.

Professor Gerry McGivern van de Warwick Business School vertelde over zijn onderzoek waaruit het belang bleek van 'relational regulation’ (relationeel toezicht). Als mensen een goede relatie hebben met de toezichthouder, zijn zij meer geneigd om de regels na te leven. Tegelijkertijd bleek uit zijn onderzoek dat angst nauwelijks positief effect heeft op naleving van de regels.

In mijn ogen draait goed toezichthouderschap niet om angst maar om betrokkenheid

Ian Leistikow inspecteur bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en bijzonder hoogleraar aan Erasmus School of Health Policy & Management in Rotterdam.

Er waren nog veel meer vergelijkbare voorbeelden en de ‘old school’-toezichthouder die  vooral streng wil optreden leek een minderheid. Ik kan in deze conclusie bevooroordeeld zijn, omdat ik zelf geloof dat respect voor, en kennis van, de uitdagingen van zorgverleners cruciaal is om goed toezicht te kunnen houden op kwaliteit van zorg.

In mijn ogen draait goed toezichthouderschap niet om angst maar om betrokkenheid. Zorgverleners moeten niet voor de toezichthouder beven, ze moeten weten dat we om ze geven. Dat we geven om de mensen die afhankelijk zijn van degenen die onder ons toezicht vallen en dat we geven om de mensen op wie wij toezicht houden. Alleen als we oprecht om hen geven, kunnen we de relatie opbouwen die nodig is om elkaars gedrag positief te beïnvloeden.

Dit is niet makkelijk en verre van ‘soft’. Het vergt beheersing om bij een slechte uitkomst de veroordeel-reflex te onderdrukken. Het vergt bescheidenheid om het perspectief van een ander te willen begrijpen. En het vergt moed om bij je oordeel te blijven; zowel om een mild oordeel uit te leggen aan een boze buitenwereld als om een disciplinaire sanctie uit te leggen aan boze professionals.

Bouwen aan wederzijds vertrouwen kan zowel toezichthouders als zorgprofessionals helpen om die gezamenlijke doelen te bereiken

Tegelijkertijd moeten we ons ook realiseren dat sommige zorgverleners niet zo gevoelig zijn voor een goede relatie met hun toezichthouder. Degenen die het belang van de patiënt/ cliënt niet willen of kunnen dienen, treffen geen empathische Inspectie. Maar dergelijke extremen zijn niet representatief voor de zorg als geheel en mogen niet bepalend zijn voor het beeldvorming van toezichthouders.

De kerntaak van toezichthouders in de zorg is bescherming van het algemeen belang. In mijn ogen houdt dat meer in dan alleen het beschermen van patiënten/ cliënten tegen slechte zorgverleners. Door een brand te blussen bouw je geen beter huis. Toezicht moet bijdragen aan de continue verbetering van zorg en moet deze bijdrage kunnen laten zien.

Toezichthouders en zorgverleners verschillen in hun rollen en verantwoordelijkheden, maar streven dezelfde doelen na. Bouwen aan wederzijds vertrouwen kan zowel toezichthouders als zorgprofessionals helpen om die gezamenlijke doelen te bereiken.

Onderzoek naar vertrouwen in het toezicht

Meer informatie over onderzoek van IGJ naar vertrouwen in het toezicht is te lezen in het afwegingskader vertrouwen het rapport over vertrouwen in het toezicht op de zorg (onderzoek uitgevoerd door ESHPM).
 

Volg Ian Leistikow op Twitter via @IanLeistikow.

Reactie toevoegen

U kunt hier een reactie plaatsen. Ongepaste reacties worden niet geplaatst. Uw reactie mag maximaal 2000 karakters tellen.

Uw reactie mag maximaal 2000 karakters lang zijn.

Reacties

  • Wat doen jullie voor de goede zorg in mijn ogen helemaal niks het is een schande hoe in ons landde zorg in elkaar zit de artsen houden elkaars fouten boven het hoofd de passient is niks meer dan een vuil de zorg die een passient nodig heeft wordt niet gegeven om de fouten van de artsen onder de deur mat te houden worden de passienten aan de kant geschoven en doen ze allemaal alsof ze doof en blind zijn wat is goede zorg in ons land ik weet het niet zijn dat leugens waar passient bakke geld neer moet tellen na een operatie om weer iets te laten herstellen is het om na een operatie met pijn met ellende moeten lopen of is het de verdriet die je mee krijgt na een operatie waar een arts geen benul hebt over wat hij aan het doen is en op alle mogelijkheid wordt de ziekenhuis ,de arts beschermd er is geen onafhankelijkheid nog bij de rechters nog bij de gezondheid het is een schande hoe een passient moet lijden door de fouten van de artsen en dan is dat de goede zorg dacht het niet je bewijzenworden niet gezien je stem wordt niet gehoord welkom in de gerechtigheid in ons land in de recht gebied en in de zorg lang leve de gerechtigheid die gebaseerd is op leugens

    Van: elmas | 27-04-2019, 18:35

  • Ian, dit blijft een eeuwige discussie met veel bekende open deuren.....het toezicht maakt zoveel kapot door ondoordachte acties en uitspraken....en vraagt zoveel professionaliteit en kennis van het veld en de actualiteit...ik vrees dat het toch beetje utopie blijft.

    Van: Franske Keuter | 26-04-2019, 20:12