© HH

Zorgsignalen tijdens coronacrisis - 3 februari

De inspectie heeft dagelijks contact met zorgverleners, producenten, leveranciers en andere zorgorganisaties over de effecten van het coronavirus op het werk in de zorg. Door dit contact hebben we een actueel beeld over de kwaliteit van zorg binnen de verschillende sectoren en over mogelijke problemen die deze zorg in de weg staan. Wij delen deze signalen actief met betrokken organisaties zoals brancheorganisaties en VWS. Hieronder kunt u deze signalen lezen. Ook kunt u zich via e-mail abonneren, zodat u de signalen elke keer in uw mailbox ontvangt.

Vaccineren

In de gehandicaptenzorg is het vaccineren in de eerste week goed verlopen. De zorgaanbieders zoeken veel samenwerking. 

Bij een inspectiebezoek aan een huisartsenpost kwam naar voren dat partners van cliënten in eerste instantie niet waren meegenomen op de lijst van te vaccineren personen. Inmiddels is besloten dat partners ook gelijk geprikt kunnen worden. 

In enkele regio’s (Groningen en Gelderland) zijn voor zorgpersoneel in de verpleging, verzorging en thuiszorg geen vaccinaties meer beschikbaar. Het is onduidelijk wanneer dit wel beschikbaar komt. Een zorgaanbieder uit Groningen vertelt dat zorgverleners naar Eindhoven moeten reizen om een vaccinatie te kunnen krijgen. In andere regio’s zijn wel voldoende vaccins verkrijgbaar.

Continuïteit van zorg

Jeugdzorg en geestelijke gezondheidszorg

In bepaalde regio’s zijn weinig crisisplekken voor jeugdigen beschikbaar. Zo hebben medewerkers van een grote jeugdbeschermingsorganisatie 47 keer moeten bellen om een geschikte plek te vinden voor twee jeugdigen die thuis ernstig mishandeld werden en acuut uit huis moesten. Uiteindelijk konden ze een plek vinden in een huis dat bedden op de gang ging zetten.

Een jeugdbeschermingsorganisatie voor gezinnen met een verstandelijke beperking geeft aan dat scholen in het speciaal onderwijs en praktijkscholen niet altijd opvang beschikbaar hebben. Ook een Veilig Thuis-organisatie merkt dat zelfs als de nood hoog, er niet altijd noodopvang bij scholen is. Dat geldt ook in de jeugdreclassering; dit vormt een extra risico op recidive. 

Uit toezichtbezoeken aan een ggz-organisatie, een organisatie die onderwijszorgarrangementen biedt (OZA) en Veilig Thuis (VT) blijkt dat zij verergering zien van problemen in de thuissituatie van jongeren. De OZA ziet onder meer toename van escalaties in de thuissituatie. Veilig Thuis ziet een toename in meldingen die zo acuut en urgent zijn dat ze direct of binnen vijf dagen moeten worden behandeld. 

Een ggz-organisatie verwacht een toename in (psychische) problematiek onder jeugdigen en (kwetsbare) gezinnen. Het is lastig voor de organisatie zich hierop voor te bereiden, onder meer door wachtlijsten en de belasting van het personeel. Een wijkteam geeft aan dat gemeenten met hun inkoop nog niet anticiperen op de verwachte toename van de jeugdhulp. Door oplopende wachtlijsten is de doorstroom van de jeugd-ggz naar de volwassenen-ggz lastig, volgens een van de ggz-aanbieders. 

Verpleging, verzorging en thuiszorg

Een VVT-aanbieder geeft aan dat zorgroutes in de avond verkort zijn na 21 uur. Vanwege rellen in Rotterdam hebben sommige cliënten geen zorg gehad.

Er ligt landelijk een opdracht om versneld opschalen voor te bereiden voor het geval de Britse variant van het coronavirus zich snel verspreidt. En om een scenario voor te bereiden voor als er geen mogelijkheden meer zijn om op te schalen, er geen personeel beschikbaar is om elders in te zetten, goede zorg niet meer geleverd kan worden. Diverse VVT-organisaties geven aan hiervoor een plan te maken.

De meeste GGD’en geven in deze tweede golf uitsluitend telefonisch advies aan de verpleeghuizen. De capaciteit ontbreekt om op locatie van de zorgaanbieder te gaan kijken en daar ter plekke advies te geven.

Ziekenhuizen

Op de IC’s en de klinische afdelingen neemt het aantal COVID-patiënten licht af, terwijl de ziekenhuizen wel opgeschaald blijven. Hierdoor ontstaat in sommige ziekenhuizen meer ruimte voor klasse-3-zorg en eventueel ook klasse-4-zorg zonder (mogelijke) klinische component. Hierbij bestaan wel verschillen tussen regio’s en ziekenhuizen.

De IGJ benadrukt in gesprekken met ziekenhuizen en veldpartijen dat in deze fase het maximaal benutten van beschikbare capaciteit, met inachtneming van de druk op zorgverleners en ketenpartners, van belang is om zoveel mogelijk reguliere zorg te leveren. Gelijke niveaus van toegankelijkheid zijn op dit moment eigenlijk alleen te bevorderen door het spreiden van COVID-patiënten, niet door grootschalige spreiding of concentratie van reguliere zorg. 

Signalen bij de IGJ over bezoekregelingen

Veilig Thuis en een grote residentiële jeugdhulporganisatie hebben zorgen over de maatregel die het bezoek beperkt tot één persoon per dag. Juist de steun van opa’s en oma’s en het sociale netwerk is nu voor gezinnen belangrijk, en maakt ook signaleren beter mogelijk. Signalen worden nu vaak gemist door professionals, doordat huisbezoeken zijn vervangen door videobellen.

Er is sprake van een sterk wisselend beleid bij het toelaten van bezoek in verpleeg- en verzorgingshuizen. Variërend van één vaste bezoeker per week tot één vaste bezoeker per dag. Een grote zorgaanbieder in Groningen had alle locaties gedurende een aantal weken gesloten om zich te kunnen bezinnen hoe om te gaan met het snel oplopende aantal besmettingen. Inmiddels zijn de locaties weer open. 
Er zijn ook signalen dat cliënten (ook waar er geen besmettingen zijn) soms al maanden niet naar buiten mogen om bijvoorbeeld met familie een rondje te rijden.

Er zijn geen signalen van verbieden van bezoek in de gehandicaptenzorg, maar sommige zorgaanbieders hanteren wel strakke regels (zoals alleen personen uit hetzelfde huishouden toelaten).