© HH

Zorgsignalen tijdens coronacrisis - 18 januari

De inspectie heeft dagelijks contact met zorgverleners, producenten, leveranciers en andere zorgorganisaties over de effecten van het coronavirus op het werk in de zorg. Door dit contact hebben we een actueel beeld over de kwaliteit van zorg binnen de verschillende sectoren en over mogelijke problemen die deze zorg in de weg staan. Wij delen deze signalen actief met betrokken organisaties zoals brancheorganisaties en VWS. Hieronder kunt u deze signalen lezen. Ook kunt u zich via e-mail abonneren, zodat u de signalen elke keer in uw mailbox ontvangt.

Vaccineren

Vanaf de eerste dag waarop vaccinaties worden toegediend is de IGJ op verschillende vaccinatielocaties geweest, zowel bij GGD’en als in ziekenhuizen. Het algemene beeld is dat het allemaal goed en zorgvuldig gebeurt. De GGD-vaccinatiestraten zijn goed geoutilleerd en het personeel is klaar voor het begeleiden en vaccineren.

Ook in de ziekenhuizen gaat het over het algemeen goed. De vaccins worden goed gekoeld, het vaccineren verloopt zorgvuldig en de registratie is op orde.
Eén ziekenhuis haalde niet 6 maar 7 prikken uit een flacon. Dat is niet toegestaan, net zo min als het poolen van vaccinvloeistof. De inspectie heeft alle zorgaanbieders die vaccineren daar op gewezen. Zie ook het nieuwsbericht over het toezicht op vaccineren.

Personeelstekorten leiden tot afschaling van zorg

In verschillende regio’s zijn problemen bij de doorstroom van patiënten en cliënten van de ene naar de andere zorginstelling. Zo is er in de verpleging, verzorging en thuiszorg niet altijd voldoende personeel om de uitstroom van patiënten uit ziekenhuizen op te vangen. Er wordt gezocht naar oplossingen, zoals een zorghotel. Maar soms zijn er juist ook problemen om voldoende personeel in zorghotels te vinden.

Nog steeds zijn er in verschillende regio’s grote uitbraken van het coronavirus bij verpleeghuizen. Op dit moment in de regio’s Groningen, Gelderland, de omgeving van Amsterdam, in Limburg en Zuid-Holland.
Ook is er in meerdere regio’s een groot tekort aan zorgverleners; soms wel 25% of bij één locatie meer dan 50%. In verschillende instellingen is de inzet van Defensie gevraagd of al gerealiseerd. Zorgaanbieders zeggen over het algemeen de basiszorg nog wel te kunnen verlenen.

Het aantal crisisplaatsen voor jeugdigen in de geestelijke gezondheidszorg stijgt nog steeds (nu zo’n 15 per week, vorig jaar 5 per week). Verschillende ggz-aanbieders zetten hun capaciteit in voor het verlenen van crisiszorg in plaats van voor de reguliere zorg.

In de gehandicaptenzorg is een wisselend beeld te zien in het aantal besmettingen; soms een toename, soms een afname.

Acute zorg

In de acute zorgketen bereidt men zich voor op de fase met triage op basis van niet-medische overwegingen. In de intensive care ook bekend als fase III of ‘code zwart’. Vanuit de ambulancesector is er sterke behoefte om het protocol voor deze fase in de eerstelijnszorg te bespreken met de huisartsen.


Landelijk gezien zijn op dit moment in de ziekenhuizen voldoende bedden beschikbaar voor COVID-patiënten. Wel zijn er regionale verschillen. In deze situatie komen medisch specialisten voor andere keuzes te staan rond overplaatsing. Zij voelen nu vaker spanning tussen enerzijds het collectieve belang van spreiding, en anderzijds het individuele belang van patiënten om juist niet overgeplaatst te worden. De inspectie blijft het belang van tijdige patiëntenspreiding benadrukken om de druk op de ziekenhuizen te verdelen. Dat is ook nodig voor het geval het aantal patiënten weer toeneemt.

Ventilatie in werkruimtes

In het Arbobesluit is een nieuw artikel gekomen over voorzieningen om besmetting met het coronavirus te voorkomen of beperken. Daar vallen ook ventilatievoorzieningen onder. De IGJ richt zich in het toezicht in zorginstellingen op de werkruimtes van zorgmedewerkers, omdat dat ook de leefomgeving van cliënten is.

Toezicht IGJ

Juist waar de zorg onder enorme druk staat, is het belangrijk dat de inspectie toezicht blijft houden op de kwaliteit, de veiligheid en de continuïteit van de zorg en de jeugdhulp. Met telefonische of digitale contacten, maar ook met inspectiebezoeken in het land. In situaties waar beperkingen gelden, is de inspectie immers soms nog de enige onafhankelijke instantie die ter plekke komt kijken.

Verder moeten zorginstellingen bijzondere situaties bij de inspectie moeten. Daarnaast houdt de IGJ ter plaatse toezicht op het testen op het coronavirus en op het vaccineren.

Tijdens inspectiebezoeken kijkt de IGJ ook naar de samenwerking binnen netwerken van zorginstellingen in de regio’s. Verschillende zorginstellingen hebben met elkaar te maken. Als ziekenhuisbehandelingen worden uitgesteld, heeft dat gevolgen voor de thuiszorg. Maar die staat ook onder druk. Verpleeghuizen bieden plaats aan mensen die niet meer thuis kunnen blijven. Of juist uit het ziekenhuis komen maar nog niet naar huis kunnen. Huisartsen zijn daarbij de spin in het web. De inspectie zet daarom teams in met inspecteurs die verstand hebben van de verschillende zorgsectoren en kijken naar de onderlinge samenwerking.