© HH

Zorgsignalen tijdens coronacrisis - 10 februari

De inspectie heeft dagelijks contact met zorgverleners, producenten, leveranciers en andere zorgorganisaties over de effecten van het coronavirus op het werk in de zorg. Door dit contact hebben we een actueel beeld over de kwaliteit van zorg binnen de verschillende sectoren en over mogelijke problemen die deze zorg in de weg staan. Wij delen deze signalen actief met betrokken organisaties zoals brancheorganisaties en VWS. Hieronder kunt u deze signalen lezen. Ook kunt u zich via e-mail abonneren, zodat u de signalen elke keer in uw mailbox ontvangt.

PBM en mondneusmaskers: IIR of FFP2

Steeds meer zorgaanbieders gebruiken FFP2-maskers in plaats van chirurgische maskers. Dit na de oproep van de beroepsvereniging van verzorgenden en verpleegkundigen V&VN. Zorgaanbieders geven aan dat de richtlijnen van het RIVM en Verenso van elkaar afwijken. Dit zorgt voor onduidelijkheid en verschillen. Sommige zorgaanbieders voelen daardoor druk ook FFP2-maskers beschikbaar te stellen, maar die zijn vier keer zo duur. Daarnaast hebben FFP2-maskers ook nadelen voor het werkcomfort.

Uit de maandelijkse rapportage ‘Veilig Werken januari 2021’ komt naar voren dat aanbieders in de verpleging en verzorging over het algemeen geen tekorten aan persoonlijke beschermingsmiddelen hebben. Een deel van de zorgaanbieders heeft onvoldoende voorraad om aan iedereen FFP2-maskers ter beschikking te stellen. De inspectie ziet ook bij bezoeken dat zorgaanbieders gebruik maken van diverse beschermingsmiddelen en niet altijd voldoende duidelijk hebben ze aan de eisen voldoen. Zie ook ons bericht over hygiëne en infectiepreventie.

Vaccineren

De IGJ vindt het belangrijk dat vaccinatielocaties lessen en verbeterpunten met elkaar delen. Een prangend verbeterpunt is het vervoer van vaccins tussen locaties. Dit gebeurt niet in alle gevallen volgens de richtlijnen; schudden of andere abrupte bewegingen van het vaccin worden niet altijd voldoende voorkomen. Dat tast de werkzaamheid en dus de bruikbaarheid van de vaccins aan.

De IGJ vraagt hier nadrukkelijk aandacht voor bij uitvoerende partijen en bespreekt met het RIVM of aansturende acties nodig zijn.

Verder over vaccineren:

  • Voor cliënten die onder de huisarts vallen blijft onduidelijk wanneer zij aan de beurt zijn voor vaccinatie. 
  • Veel kleine thuiszorgaanbieders geven aan dat er nog geen cliënten zijn gevaccineerd en dat onduidelijk is wanneer dat wel gebeurt. Verder is het nog onduidelijk wanneer wijkverpleegkundigen gevaccineerd kunnen worden.  
  • Bij zorgaanbieders die te maken hebben met een grote uitbraak kunnen de geplande vaccinaties van cliënten niet plaatsvinden. 
  • Sommige ziekenhuizen zien dat bijwerkingen van de tweede prik van de vaccinatie voor zorgverleners in de acute zorg vaker voorkwamen dan men vooraf had gedacht. Dit terwijl de aard, ernst en frequentie van de bijwerkingen wel overeenkwamen met de beschikbare informatie van onder meer het RIVM en de fabrikant. Een aantal zorgverleners heeft vanwege bijvoorbeeld koorts na de tweede prik tijdelijk niet kunnen werken, maar dit heeft voor zover bekend nergens gevolgen gehad voor de continuïteit van zorg. De inspectie vraagt zorgaanbieders bijwerkingen volgens de bestaande afspraken te melden bij Bijwerkingencentrum LAREB.

Continuïteit van zorg, voorbereiding op ‘derde golf’

Gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg

  • Een aantal GZ-aanbieders is zich met continuïteitsplannen aan het voorbereiden op een mogelijke derde golf. 
  • Door de aanscherping van de vervoersregeling moeten meer busjes worden ingezet en moet meer rekening gehouden worden met de tijden van brengen en halen. Voor de zorgboeren die het vervoer zelf regelen is dit een groot probleem. Daardoor is het niet mogelijk alle cliënten iedere dag dagbesteding te geven. Gemeenten zijn niet toeschietelijk om bij te springen. Soms ook omdat gemeenten (nog) niet bekend zijn met de nieuwe regels. 
  • Het algemene beeld is dat de situatie binnen de GGZ-instellingen en de verslavingszorg wisselt, maar onder controle is. De (cluster)besmettingen zijn beheersbaar. Afdelingen worden dan in quarantaine geplaatst of er wordt gebruik gemaakt van cohortafdelingen. De afspraken en protocollen die tijdens de eerste golf zijn gemaakt, worden nog steeds gebruikt. Een aantal instellingen vermoedt dat er mogelijk al sprake is van de Britse variant of men heeft zorgen daarom. Er zijn over het algemeen meer besmettingen onder cliënten en personeel dan tijdens de eerste golf.

Jeugd

  • Een groot wijkteam ziet dat er zorgboerderijen zijn die een (tijdelijke) opnamestop hebben en daarnaast dat kleinschalige organisaties in hun regio wegvallen door financiële problemen en/of corona. 
  • De mogelijkheden om problemen en onveiligheid in gezinnen goed te signaleren worden kleiner. Ondanks de geldende richtlijnen van het NJI om per gezin zorgvuldig af te wegen welke vorm van contact passend is, ziet de inspectie dat veel organisaties grotendeels zijn overgestapt op beeldbellen met cliënten. 
  • Meerdere aanbieders geven aan dat de werkdruk in de jeugdhulp groot is. Een grote jeugdbeschermingsorganisatie heeft bijvoorbeeld bij de inspectie aan de bel getrokken over de toegenomen werkdruk als gevolg van corona (toegenomen verzuim, verzwaring van problematiek en problemen met de combinatie werk-privé en de opvang van eigen kinderen). Ook een Veilig Thuis-organisatie en de rijksjustitiële jeugdinrichtingen melden dit.

Verpleging en verzorging

  • In alle regio’s maken samenwerkingsverbanden van zorgaanbieders plannen voor het zwaarste scenario.
  • Samenwerkende zorgorganisaties hebben nog onvoldoende inzicht in de beschikbaarheid van en de behoefte aan ELV- en GRZ-bedden, crisisplaatsen en reguliere verpleeghuisplaatsen. 
  • Het beeld over de gehanteerde bezoekregelingen in verpleeghuizen is wisselend. Van heel streng (helemaal geen bezoek, alleen de partner en geen kinderen toelaten) tot één bezoeker per dag. Alle zorgaanbieders zeggen in ieder geval strikt te zijn bij het inplannen en registreren van bezoekers. Verschillende aanbieders sluiten hun locatie(s) geheel voor bezoek als er een uitbraak is die onder controle gebracht moet worden.