Zorgsignalen tijdens coronacrisis – 13 mei

De inspectie heeft dagelijks contact met zorgverleners, producenten, leveranciers en andere zorgorganisaties over de effecten van het coronavirus op het werk in de zorg. Door dit contact hebben we een actueel beeld over de kwaliteit van zorg binnen de verschillende sectoren en over mogelijke problemen die deze zorg in de weg staan. Wij delen deze signalen actief met betrokken organisaties zoals brancheorganisaties en VWS. Hieronder kunt u deze signalen lezen. Ook kunt u zich via e-mail abonneren, zodat u de signalen iedere week in uw mailbox ontvangt.

In deze editie:

Testen van zorgverleners verloopt wisselend

Het laten testen van zorgverleners verloopt wisselend. In een aantal regio’s verloopt het testen goed maar IGJ ontvangt van zorgaanbieders in de sector Verpleging en Verzorging niet altijd positieve ervaringen over het testen in verscheidene GGD-regio’s. Het gaat dan vooral om de snelheid waarmee testen afgenomen kunnen worden en de snelheid waarmee er een uitslag komt. Betreft het samenspel van meerdere artsen (huisarts/bedrijfsarts/GGD) en zorgaanbieder. IGJ heeft deze signalen besproken met GGD GHOR Nederland. De IGJ verwijst zorgaanbieders met vragen over het testbeleid naar het landelijke meldpunt van GGD GHOR.

Resultaten coronatesten bij gebruik door particulieren niet altijd betrouwbaar

De IGJ krijgt veel signalen dat coronatesten worden verkocht aan particulieren. Ook in de media verschijnen hierover veel berichten. De kwaliteit van de testprocedure is alleen gegarandeerd als die via een arts verloopt. Artsen zijn in staat de juiste test aan te vragen en de resultaten op de goede manier te interpreteren. De IGJ adviseert daarom mensen die in aanmerking willen komen voor een test op het coronavirus, contact op te nemen met een arts (bijv. bedrijfsarts, huisarts, GGD).

Verschillen tussen mondmaskers nog niet helder voor iedereen

Nu het dragen van niet-medische mondmaskers in het openbaar vervoer verplicht wordt, is het goed richting het brede publiek duidelijkheid te bieden over de verschillende soorten mondmaskers. Wat is het verschil tussen de diverse maskers; welk mondneus bedekking kan ik gebruiken in het openbaar vervoer; waar bieden ze bescherming tegen en hoe herken je ze? Het ministerie van VWS verzorgt de publieksvoorlichting over het gebruik van de verschillende soorten mondkapjes.

Opstart extramurale dagbesteding lukt nog niet overal

IGJ hoort van zorgaanbieders in de jeugdzorg en gehandicaptenzorg dat de intramurale dagbesteding vaak goed loopt. Extramurale dagbesteding is nog niet overal goed opgestart. Op enkele plekken in deze sectoren leidt het tekort aan dagbesteding en structuur in combinatie met het niet altijd goed begrijpen van de maatregelen bij sommige cliënten tot veel verdriet en boosheid en soms destructief gedrag.

Ernst van problematiek neemt toe bij uitgestelde ggz-zorg

IGJ hoort terug dat ggz-cliënten later in zicht zijn bij de huisarts door het wegvallen van mantelzorg en maatschappelijke ondersteuning vanuit de gemeente. Ook de ernst van de problematiek bij opname neemt toe, met name in de forensische zorg.

Patiëntenorganisatie Mind meldt dat bijna 65% van de mensen die al psychische klachten ervaarden vóór de uitbraak van het coronavirus, hun klachten zien toenemen. Dit is meer dan in het eerste onderzoek dat MIND eind maart hield. Toen gaf de helft aan meer klachten te ervaren.

Ggz-cliëntenorganisaties maken zich zorgen over beperkt face-to-face-contact

Ggz-cliënten vinden bijna alle alternatieve werkwijzen zoals beeldbellen, whatsapp of schriftelijk contact minder goed dan de zorg die er voorheen was. Een op de drie vindt dat ze niet voldoende alternatieven krijgen voor het wegvallen van zorg. Cliëntenorganisatie MIND pleit ervoor dat ook in de toekomst hulpverleners in overleg gaan met hun cliënt over de vorm waarin de behandeling plaatsvindt. Automatisch overgaan naar ‘eHealth’ en/of beeldbellen blijkt niet altijd aan de behoefte te voldoen. Dat stelt MIND in haar persbericht. Ook het Trimbos-instituut maakt zich zorgen over de kwaliteit van ggz-zorg via beeldbellen.  

De IGJ hoort terug dat bij de start van de corona-uitbraak face-to-face-contacten waar mogelijk zijn omgezet in beeldbellen. Voor sommige patiënten sloot dit aan bij hun behandeling en bij hun mogelijkheden en voor andere patiënten niet. Behandelaren geven aan dat sommige  patiënten er voor kiezen om  de behandeling even te stoppen. De opvolging hiervan is maatwerk. Kort na de uitbraak is weer snel gekeken om face-to-face-behandeling voor een beperkte doelgroep weer op te starten, met de veiligheidswaarborgen die nodig zijn. Of dit lukt is voor iedere patiënt maatwerk. Wanneer deze vorm van behandeling niet goed lukt, hoort de inspectie terug dat er verder gezocht wordt naar andere alternatieven, bijvoorbeeld naar het huis van de patiënt, wandelen met de patiënt om buiten gesprekken te voeren. Op deze manier is de behandelaar van mening dat er voor patiënten die dreigen uit beeld te raken, blijvend aandacht.

Zorgaanbieders geven aan dat er afstemming plaatsvindt over de verschillende vormen van zorg. Daarnaast is er contact met de cliëntenorganisaties van de instellingen. De inspectie blijft deze ontwikkelingen volgen in haar contact met zorgorganisaties en cliëntenorganisaties.

Klinische revalidatiecentra ‘in control’

Tussen de verschillende klinische revalidatiecentra (voor medisch specialistische revalidatie) is er een groot verschil in toestroom van postcoronapatiënten. De meeste zorgaanbieders geven aan dat de toestroom van patiënten lager is dan verwacht. Een klein aantal zorgaanbieders heeft daarentegen meer patiënten dan verwacht. Door het afschalen van reguliere en poliklinische zorg en het organiseren van extra revalidatieplekken voor post corona hebben alle zorgaanbieders op dit moment voldoende capaciteit in bedden, personeel en persoonlijke beschermingsmiddelen. Voor een aantal zorgaanbieders was niet duidelijk welke criteria gehanteerd moeten worden om te bepalen wanneer coronapatiënten niet meer besmettelijk zijn. Op 29 april j.l. heeft de Federatie Medisch Specialisten hier een leidraad voor gepubliceerd.

Bekijk de opbrengst van de belronde onder klinische revalidatie aan post IC Covid-19 patiënten.

Hospices draaien nog ‘op volle kracht’

In de hospices is er weinig uitval onder de vrijwilligers en zorgverleners door besmetting met corona. Wel zet een groot deel van de hospices minder vrijwilligers in omdat zij gezien hun leeftijd tot de risicogroep behoren. Een groot aantal hospices draait nog op ‘volle kracht’, drie hospices hebben de deuren tijdelijk gesloten. De ondersteuning thuis bij terminale patiënten (door vrijwilligers) is duidelijk minder dan voorheen. Alle hospices hebben een bezoekregeling en deze leiden niet tot problemen. Geen van de 17 gebelde hospices heeft zorgen over de (voorraad) persoonlijke beschermingsmiddelen. De meeste hospices geven aan dat de richtlijnen van het RIVM helder zijn voor hen en dat zij daarnaar handelen. Meerdere hospices hebben zorgen over de financiële afwikkeling.

Friese ouderenzorg kent nauwelijks besmettingen

Een belronde met thuiszorgorganisaties en verpleeghuizen in Friesland geeft aan dat het redelijk rustig is in Friesland wat betreft corona besmettingen zowel onder personeel als onder cliënten. Er is zijn weinig ziekmeldingen vanuit personeel en slechts enkele zorgaanbieders hebben cliënten moeten isoleren. Door het lage aantal besmettingen komen de zorgaanbieders nog goed uit met de beschikbare persoonlijke beschermingsmaterialen.

Cliëntenraden van verpleeghuizen zijn tevreden over de werkwijze van zorgbestuurders

De 28 cliëntenraden van verpleeghuizen die de IGJ gesproken heeft vinden de ouderenzorg overwegend goed organiseert. Er zijn wel aan het begin van de coronacrisis zorgen geweest over de kwaliteit van zorg: betreft vooral zorgaanbieders in Noord-Brabant. Zorgen werden vooral veroorzaakt door tekort aan beschermende middelen, dat is nu beter.

Zorgaanbieders bieden nu veel mogelijkheden aan voor het wegvallen van bezoek. In veel organisaties zien er inmiddels voorzieningen gecreëerd als cabines, huisjes waar cliënten en familie elkaar achter glas ontmoeten. Zorgverleners hebben veelvuldig contact met familie en mantelzorgers via (beeld)bellen, zorgplan, telefonische spreekuren. Sommige cliëntenraden worden door naasten benaderd over de huidige bezoekregeling: men vindt het te lang duren. Cliëntenraden geven aan dat er niet zozeer sprake is van onrust, maar dat familieleden wel emotioneel kunnen reageren.

Nieuwe signalen ontvangen in uw mailbox?

U kunt zich hier abonneren.