Zorgsignalen tijdens coronacrisis - 5 juni

De inspectie heeft dagelijks contact met zorgverleners, producenten, leveranciers en andere zorgorganisaties over de effecten van het coronavirus op het werk in de zorg. Door dit contact heeft de inspectie een actueel beeld over de kwaliteit van zorg binnen de verschillende sectoren en over mogelijke problemen die deze zorg in de weg staan. De inspectie deelt deze signalen actief met betrokken organisaties zoals brancheorganisaties en VWS. Daarnaast publiceert zij deze signalen.

Bereiken van consensus voor internationale samenwerking op het gebied van geneesmiddelen vraagt tijd

Geneesmiddelen die in Europa op de markt komen worden vaak via Nederland geïmporteerd. Vragen over het tijdelijk afwijken van internationale afspraken in verband met COVID maken daarom ook internationale afstemming nodig. EMA en de Europese Commissie stimuleren zoveel mogelijk samen te werken. Om snel te kunnen handelen en invoer van vooral COVID-kritische geneesmiddelen eenvoudiger en minder tijdrovend te maken, wordt daarom binnen de EU voor een aantal richtlijnen geprobeerd tijdelijke versoepelingen door te voeren.

De bereidheid versoepelingen door te voeren verschilt per lidstaat. Insteek van de IGJ is om zo veel mogelijk in lijn te blijven met Europese Richtlijnen en de keten van productie en import van geneesmiddelen waar het kan zo goed mogelijk intact te houden.

LHV vindt het zinvol dat positieve testresultaten ook worden gedeeld met huisarts

Landelijke Huisartsen vereniging geeft aan blij te zijn dat er vanaf 1 juni uitgebreid getest wordt. Dat biedt de mogelijkheid om beter zicht te krijgen op individuele patiënten (en hun naasten) en op de aantallen besmettingen binnen de regio. LHV vindt het zinvol om de testresultaten proactief met de eigen huisarts te delen. Patiënten gaan daar waarschijnlijk vanuit.

Als de testresultaten bekend worden gemaakt bij de huisarts, biedt dat de mogelijkheid om inzicht te krijgen in de (eventuele) verspreiding. Daarnaast geef het clustering van alle testresultaten. Zo ontstaat er een totaal beeld van de testen die via de GGD plaatsvinden, testen die rechtstreeks via de huisarts plaatsvinden en de testen die in het ziekenhuis zijn afgenomen tijdens een opname.

Gezien de privacy gevoeligheid van de informatie stelt de IGJ voor dat VWS aan de GGD-en meegeeft actief te communiceren dat patiënten wordt aangeraden de testresultaten te delen met hun eigen huisarts. Een andere optie kan zijn dat de GGD-en bij toestemming de testuitslag verstrekken aan de huisarts.

Jeugdhulp wordt weer opgestart, goede ideeën worden gedeeld

Aanbieders geven aan dat de jeugdhulp weer op gang komt. Langzamerhand worden ook huisbezoeken en face-to-face contacten weer opgestart. Ook trekken de nieuwe aanmeldingen aan. Daarnaast geven aanbieders aan dat zij de bezoekregeling (met ouders) versoepelen. Zorgaanbieders wisselen goede ideeën met elkaar uit in het eigen netwerk.

Het lukt steeds meer aanbieders om maatwerk toe te passen. Men vindt creatieve oplossingen voor dagbesteding en onderwijs. Ook de logeeropvang wordt weer opgestart binnen de kaders van de RIVM- richtlijnen. Deze creatieve oplossingen bestaan vooral uit minder kinderen in te plannen zowel qua vervoer als qua logeeropvang. Daarnaast worden meer activiteiten buiten georganiseerd zoals boksen of een klimparcours uitzetten. Bij de dagbesteding en bij sportactiviteiten buiten worden tieners in plaats van volwassenen ingezet als begeleiding.

Meer zicht op kinderen door openstelling scholen en dagbesteding

Door openstelling van scholen en dagbesteding lijkt de druk op gezinnen wat af te nemen en neemt het zicht op kinderen en gezinnen toe. Scholen zijn alert op signalen van kinderen. Sommige wijkteams zeggen nu weer meer signalen te krijgen over kwetsbare gezinnen. De verwachting is dat deze toename doorzet nu kinderen weer in beeld zijn op scholen.

Een enkele aanbieder signaleert een toename van signalen van huiselijk geweld en crisisopnames ten opzichte van het begin van de crisis. De toename lijkt vooralsnog geen knelpunten op te leveren, maar er bestaan wel zorgen voor de langere termijn.

Financiële druk bij kraamzorgaanbieders

Kraamzorgaanbieders zeggen financiële druk te voelen. Vooral de kosten van de ARBO-arts bij de aanvraag van testen is een forse kostenpost. Leerlingen worden weer ingezet. Het verzuim bij kraamzorgaanbieders was al hoog vóór COVID-19. Nu met richtlijnen COVID-19, waaronder de richtlijn thuis te blijven bij milde klachten, bestaat het risico op nog hoger verzuim in deze sector. Partners mogen weer met hun zwangere vrouw mee naar het ziekenhuis bij controleafspraken.

Voor mensen met een fysieke beperking komt de zorg lastig op gang

Patiënten- en cliëntenorganisaties geven aan dat voor mensen met een fysieke beperking zoals blinden/slechtzienden, de zorg heel traag op gang komt. Maatregelen zoals looproutes met pijlen werken voor hun niet. Ook is er veel angst voor besmetting. Nu deze groepen zich de afgelopen twee maanden onvoldoende gezien en gehoord voelden, is juist extra aandacht nodig voor hun zorgen en zorgvragen. Het is van belang dat de protocollen en routekaarten worden gemaakt in overleg met de mensen om wie het gaat.

Blijvende zorgen om mantelzorgers

Mantelzorgers vangen veel zorg op voor zorgpersoneel dat terughoudend is met het leveren van zorg om risico’s te vermijden. Er zijn minder vrijwilligers die ondersteuning kunnen bieden. Daarnaast ervaren mantelzorgers extra druk door het ontbreken van dagbesteding. Met name de dagelijkse zorg voor dementerenden wordt als erg zwaar ervaren.

Mantelzorgers geven aan sociale contacten af te houden om het risico op besmetting tot het minimum te beperken. Ook hebben zij niet altijd de persoonlijk beschermingsmiddelen terwijl ze die wel nodig hebben. Daarnaast zijn er mantelzorgers die zich afvragen wat ze moeten doen als ze positief getest worden. Vaak kunnen ze de zorg niet aan anderen overdragen en moeten ze hun naasten blijven verzorgen.