Andere zorg, ander toezicht

2020 in vogelvlucht’ geeft een impressie van het werk van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in 2020. De uitbraak van het coronavirus vroeg om andere vormen van toezicht, andere gebieden om toezicht op te houden en andere wijzen van contact houden met zorgaanbieders. Inspecteur-generaal Marina Eckenhausen: “Wij gaven bestuurders en zorgverleners de ruimte om zich te concentreren op de bestrijding van het virus, dachten mee bij het vinden van oplossingen en hielden een vinger aan de pols wanneer kwaliteit van zorg of patiëntveiligheid in het gedrang dreigde te komen. Dit deden we vanuit ons vertrouwen in het oordeel van de professional. Waar dat nodig was, grepen we natuurlijk in.”

Net als alle bestuurders en zorgverleners in de gezondheidszorg en de jeugdhulp is de IGJ in 2020 wendbaar gebleken. Inspectiemedewerkers stonden in 2020 in nauw contact met koepelorganisaties, zorginstellingen in alle sectoren en met de patiënt- en cliëntorganisaties. Een nauwer en frequenter contact dan voorheen. Rapportages werden snel opgeleverd om voortdurend actuele beelden en signalen naar het veld, de maatschappij en de politiek te geven. Er zijn nieuwe toezichtgebieden ontstaan: toezicht op (commerciële) coronatesten, het bron- en contactonderzoek, op mondneusmaskers en alternatieve apparatuur voor de IC’s. En de vorm waarin we toezicht houden, veranderde. Naast fysieke bezoeken deden de inspecteurs hun werk vaak via beeldverbindingen.
COVID-19 heeft in de zorg en in het toezicht inmiddels een vaste plek. Het goede wat van de pandemie is geleerd, wil de IGJ in de toekomst behouden.

Hoewel heel 2020 werd ingekleurd door COVID-19, ging het grootste deel van de zorg met het daarbij behorende toezicht ook gewoon door. De IGJ ontving net als andere jaren ongeveer 10.000 meldingen van zorgaanbieders, zorgverleners en fabrikanten.

Toezicht ontwikkelt zich. Het wordt gestuurd door nieuwe wetgeving, zoals over dwang in de zorg en nieuwe toetreders. En het wordt steeds meer datagedreven onderbouwd waardoor we beter en sneller zien wat de risico’s en de dringende toezichtonderwerpen zijn. De IGJ gebruikt ook data om het effect van het toezicht te meten en te evalueren. De manier waarop de IGJ toezicht houdt, sluit steeds beter aan bij persoonsgerichte zorg en netwerkzorg. Persoonsgerichte zorg is afgestemd op iemands persoonlijke behoeften en voorkeuren. Verpleeghuizen schenken hier veel aandacht aan. Mensen hebben vaak te maken met verschillende zorg- of (jeugd)hulpverleners. Daarom stimuleert de IGJ goede samenwerking in zorgnetwerken. Toezicht gaat niet alleen over een scherpe blik (vinden we dit goede en veilige zorg?) maar ook over een luisterend oor. Wat vinden de mensen die zorg nodig hebben en de mensen die zorg verlenen belangrijk? Zo hebben we ons opgesteld en dat is opgemerkt en gewaardeerd.

De impressie van 2020 volgt de thema’s van het meerjarenbeleidsplan, aangevuld met de gebundelde activiteiten op het gebied van COVID-19 en een doorkijk naar 2021. Toezichttrajecten staan immers niet jaarlijks op zichzelf, maar zijn bedoeld om op langere termijn structureel effect te hebben. Zo intensiveren we de samenwerking met andere partijen om vanuit het toezicht onze invloed op zorg en hulp voor kwetsbare doelgroepen zoals jeugdigen, te vergroten.