Ruimte voor vergroting testcapaciteit COVID-19

Er zijn mogelijkheden om de testcapaciteit voor COVID-19 te vergroten. Hiervoor is een sterkere regie op de testketen nodig. Nieuwe soorten testen kunnen mogelijk ook bijdragen. Tegelijkertijd blijft het onzeker of de groei van de testcapaciteit en de testvraag ook verlopen zoals verwacht. Er zijn veel onzekere factoren.

Dat concludeert de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd in een rapport over testen op COVID-19. Eerder al publiceerde de inspectie een onderzoek naar de GGD’en, het bron- en contactonderzoek en de teststraten. Dit rapport gaat dieper in op de technische kanten van het testen. De (capaciteit van de) laboratoria en de verschillende testmethodes komen aan bod. Het rapport kijkt vooruit en signaleert aandachtspunten.

Permanente druk

De druk op de testcapaciteit zal voorlopig hoog blijven. Met een sterkere regie op de keten kan het tekort aan beschikbare capaciteit verkleind worden. De vergroting van het mandaat van het Landelijk Coördinatieteam Diagnostische Keten dat al door de minister in gang is gezet helpt hierbij. Ook kunnen onderdelen in de testketen efficiënter georganiseerd worden. Schaalvergroting en laboratoria die zoveel mogelijk op dezelfde manier werken kunnen bijdragen aan de vergroting van de testcapaciteit.

Een voorrangsbeleid voor bepaalde groepen mensen is onwenselijk, maar wel noodzakelijk zolang er een tekort aan testcapaciteit is. Ook in de laboratoria zelf moet een duidelijk voorrangsbeleid komen, aangezien zij veel verschillende soorten testen uitvoeren en niet alleen voor COVID-19. Daarnaast worden er in sommige gevallen ook testen voor COVID-19 zonder directe medische aanleiding uitgevoerd. Alle laboratoria zouden dezelfde criteria voor prioritering moeten hanteren.

Veel factoren

De daadwerkelijke testcapaciteit is lastig vast te stellen. De beschikbare capaciteit is afhankelijk van meerdere factoren: mens, materiaal en machine. Als op een van deze factoren een tekort ontstaat, levert dat een knelpunt op voor de hele keten. De inzet van testcapaciteit uit het buitenland verlicht de druk, maar ook daar dreigen tekorten te ontstaan.

Het onderzoek van de inspectie gaat ook in op nieuwe manieren om te testen op COVID-19. De ontwikkelingen gaan heel snel, maar de kwaliteit moet niet uit het oog worden verloren. Het is goed als nieuwe methoden zo snel mogelijk worden ingezet om de testcapaciteit te vergroten, maar dat heeft alleen zin als de kwaliteit goed is.

Toezicht op de testketens

Onder de grote druk van COVID-19 zijn nieuwe soorten testketens ontstaan. Laboratoria geven aan dat niet altijd duidelijk is hoe het toezicht is geregeld. De inspectie heeft in het belang van de publieke gezondheid zoveel mogelijk barrières weggenomen die de opschaling van de testcapaciteit kunnen belemmeren. Maar de afgelopen maanden hebben ook duidelijk gemaakt dat niet op alle aspecten in de testketens voldoende zicht is. De inspectie ziet daar ook een rol voor zichzelf. Hiervoor zal de inspectie nauwe samenwerking zoeken met de andere organisaties die betrokken zijn bij kwaliteitscontrole en toezicht.

Uiteindelijk is uitgebreid testen op COVID-19 maar een deel van de oplossing. In de afgelopen weken zien we al hoe snel het virus weer de kop op kan steken. Testen vertelt ons hoeveel mensen er ziek zijn geworden, maar indammen begint met voorkomen van besmettingen. Dat lukt alleen als iedereen zich aan de basisregels houdt: houdt afstand, was je handen en blijf thuis bij gezondheidsklachten.