Hulp aan kwetsbare jongvolwassenen sluit nog te weinig aan

Gemeenten, scholen, zorginstanties en werkgevers gaan nog steeds te weinig uit van de hulp die kwetsbare jongvolwassenen daadwerkelijk nodig hebben. Dat blijkt onder meer uit interviews met 31 jongvolwassenen die afkomstig zijn van het Voortgezet Speciaal Onderwijs, het Praktijkonderwijs of de Entree opleidingen. Deze groep heeft geen startkwalificatie voor de arbeidsmarkt. Een startkwalificatie is een diploma havo, vwo, mbo niveau 2 of hoger.

‘Ze verwoorden het bij de gemeenten altijd heel moeilijk, dan weet ik niet wat ik moet doen’, zegt Selin in een van die interviews. ‘Mijn begeleider nemen ze wel serieus, dus die gaat altijd mee’, zegt Mark in een ander interview. Toezicht Sociaal Domein heeft een animatie gemaakt op basis van citaten van de geïnterviewde jongvolwassenen.

Selin: SE-LIN. S-e-l-i-n.
Mark: Zit hij zo goed?
Jaarlijks verlaten ongeveer 26.000 jongvolwassenen het Voortgezet Speciaal Onderwijs, Praktijkonderwijs en de Entree opleiding.
Zij hebben meestal hulp nodig op het gebied van werk en inkomen, vervolgonderwijs, wonen en zorg.
Drie op de tien heeft zelfs langere tijd geen werk of uitkering.
Toezicht Sociaal Domein heeft een groep van hen gesproken.
Selin: Ik ben dus Selin. Ik ga naar de dagbesteding.
Mark: Ik ben Mark. Ik heb de Praktijkschool gedaan en zoek nu werk.
Mark: Ik doe liever dingen met mijn handen, dan dat ik de hele dag in een boek zit.
Mark: En als mensen op het werk duidelijk zijn, is het makkelijk: ok zo moet het. En dan doe ik het zo.
Selin: Dagbesteding gaat goed, maar ik ben er niet trots op.
Selin: Eigenlijk doe ik het voor Jan Doedel, want ik krijg geen salaris.
Mark: Ik heb al veel meegemaakt in mijn leven. Ik heb ook vaak wel hulp nodig,
vooral bij het zoeken naar werk.
Selin: Ja, vooral bij de gemeente enzo, daar verwoorden ze het heel moeilijk, en dan weet ik niet
wat ik moet doen.
Selin: Ik was een keer bij het UWV en toen bleef die man maar zeggen dat ik ongeschoold werk
moet zoeken, maar hoezo ik heb toch mijn school afgemaakt?!
Mark: Mijn begeleider nemen ze wel serieus, dus die gaat altijd mee.
Selin: Oja, ik had een keer een “keukentafelgesprek” ofzo....via de telefoon!
Mark: Ik ken ook een hele goede begeleider. Dan zit je te praten tot 6/7 uur ’s avonds.
Mark: Maak niet uit. Als jij maar prettig weggaat.
Selin: Zo iemand waar ik echt wat aan heb.
Mark: Wat ik wil? Gewoon, normaal werken en een salaris verdienen.
Selin: Ik wil graag nieuwe dingen leren, zodat ik zeg maar weer de motivatie heb om mijn best te
doen.
Selin: Het liefst bakker! Dat is echt het beroep voor mij.
Mark: Nu kost ik 1000 euro in de maand voor de overheid.
Mark: Maar als je gewoon in me investeert, dan hoef je het straks niets meer over te maken.
Beiden: Gooi d’r meer actie in!
Extra inzet van gemeenten, scholen en werkgevers is nodig om iedereen duurzaam en naar vermogen te laten deelnemen in de maatschappij.
Meer weten over het onderzoek?
www.toezichtsociaaldomein.nl
Toezicht Sociaal Domein
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Deze kwetsbare jongvolwassenen zeggen vaak het gevoel te hebben dat ze niet serieus worden genomen. Terwijl ze zo graag als volwaardige personen worden gezien. Ook zijn er maar weinig ondersteuners die echt moeite voor hen willen doen en langere tijd met hen verbonden blijven. Het gevolg is dat een deel van de doelgroep zich afsluit voor hulp, waar ze die wel hard nodig hebben.

Ondanks dat veel vacatures open staan en de arbeidsmarkt verder aantrekt, profiteert de onderzochte groep daar maar beperkt van. Over de afgelopen vier jaar zit gemiddeld een op de drie langere tijd zonder werk of uitkering nadat zij van school zijn gekomen. Voor de groep is het tevens moeilijk om werk te behouden. Uit cijfers van het CBS blijkt dat van de jongvolwassenen die op 1 oktober 2015 werkten, maar 54 procent twee jaar later nog aan het werk was. Zie CBS: Update door- en uitstroomcijfers participatie zonder startkwalificatie 2019

De animatie en CBS cijfers over de participatie van de doelgroep vormen het tweede deel van het onderzoek van Toezicht Sociaal Domein naar deze groep. Het eerste deel is in april 2018 uitgebracht. Daarin is op een rij gezet wat deze jongeren kwetsbaar maakt, met welke wetten en regels zij te maken hebben rond participatie en hoe jongvolwassenen participeren zodra zij het onderwijs verlaten. In het derde deel wordt onderzocht wat scholen en gemeenten samen met lokale instanties doen om de participatie van deze groep te verbeteren. De uitkomsten hiervan worden naar verwachting in april 2019 gepubliceerd.