Reactie op onderzoek Consumentenbond over kwaliteit thuiszorg

De publicatie van de Consumentenbond heeft ieders aandacht gevestigd op de kwaliteit van de zorg thuis. Dat is belangrijk, want iedere burger moet kunnen vertrouwen op goede en veilige zorg. Zorgaanbieders moeten voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen en aan het eigen kwaliteitskader. Daar toetst de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) op. Voor nieuwe aanbieders van thuiszorg gelden dezelfde eisen als voor alle andere zorgaanbieders.

De inspectie vindt het belangrijk het beeld te nuanceren dat kan zijn ontstaan door de publicatie van de Consumentenbond. Dat beeld gaat niet over de thuiszorg in het algemeen. De Consumentenbond heeft gebruik gemaakt van de meest recente inspectierapporten over 50 nieuwe of - voor ons - nog onbekende zorgaanbieders die niet onder contract staan bij zorgverzekeraars. De inspectie stelt vast dat de meeste van deze nieuwe zorgaanbieders bij een eerste inspectiebezoek niet aan de kwaliteitseisen voldoen. Bij hertoetsing binnen twee maanden voldoet een meerderheid wel aan de eisen, maar een groot aantal toch nog niet. Bij die laatste groep verlangt de inspectie verdere verbetering. Voor een deel betreft het administratieve zaken die niet onmiddellijk van invloed zijn op de kwaliteit van zorg. Waar dat wel het geval is, komt de inspectie langs voor een herbezoek. Deze herbezoeken zijn gepland. Als er ernstige risico’s zijn, pakt de inspectie deze met spoed op. Bij een zorgaanbieder die niet in staat is of niet bereid is om de zorg te verbeteren, neemt de inspectie zo nodig een passende maatregel.

Vertrouwen in verbetering

Niet voldoen aan de randvoorwaarden voor veilige en goede zorg is een risico, maar instellingen krijgen van de inspectie ook de kans te verbeteren. Heeft de inspectie er vertrouwen in dat een zorgaanbieder verder werkt aan verbetering? Dan zal die zorgaanbieder daar ruimte voor krijgen. Als de inspectie dat vertrouwen niet heeft, dan krijgt die zorgaanbieder prioriteit in het risicotoezicht. 

Thuiszorg verdient meer aandacht

In de afgelopen jaren maakte de thuiszorg een grote ontwikkeling door, met veel nieuwe toetreders en organisatievormen. Zulke ingrijpende veranderingen gaan vaak gepaard met risico’s voor de kwaliteit van zorg. Deze nieuwe toetreders zijn op dit moment nog niet verplicht om zich vooraf te registreren. De inspectie vindt dat risico’s in de thuiszorg meer aandacht verdienen. Daarom gaat de inspectie nog dit jaar - en ook komende jaren - meer toezicht houden op de thuiszorg. In veel gevallen gaat het om zorgaanbieders met een klein aantal cliënten die ongecontracteerde zorg verlenen. Verder bieden veel thuiszorgorganisaties ook of in hoofdzaak wmo-zorg. Dan ligt er voor het toezicht ook een taak bij de gemeenten.

Nieuwe zorgaanbieders komen pas in beeld bij de inspectie als ze al enige en soms al langere tijd zijn begonnen met het leveren van (wmo)zorg. De nieuwe wet Wtza (Wet toetreding zorgaanbieders) die waarschijnlijk in 2019 in werking treedt, verplicht nieuwe aanbieders zich vooraf te melden. De nieuwe wet moet ertoe leiden dat nieuwe zorgaanbieders zich bewust zijn van de wettelijke eisen en het kwaliteitskader van de eigen sector, vóórdat ze met de zorgverlening gaan beginnen. Daar gaat de inspectie op toezien. Want elke burger heeft recht op goede en veilige zorg.